Portałe:Venèsia

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Portal Venèsia
Portal Venèsia

Benvegnùi inte'l Portal Venèsia che ve parmetarà de navegar fasilmente infrà łe pàgine de Wikipedia dedicae a l'istòria, a ła giografia, ai eventi e a łe tradision de ła Serenìsima.

Se si interesai a cotribuir a sta sesion de vec.wiki si invitai a partesipar al Progeto Venèsia.

[[|Leggi...]]


Venezia-Stemma.png
Ła sità
Ła sità

Venèsia (IPA /veˈnɛsia/), un tenpo ciamada Venèxia, ła xe el caoliogo de ła provincia omonima e de ła region Vèneto. Ła xe sta, par pì de miłe ani, ła cavedal de ła Serenisima Republica e ła vegnea soranominada ła Serenìsima o anca ła Dominante.

Ła se cata so ła łaguna vèneta, inte'l golfo che da eła el ciapa el nome. L'intiera sità, co ła so łaguna, ła xe dal 1979 patrimonio de l'umanidà del UNESCO. Ła sità storega, ła xe senpre sta ixołada da ła teraferma, fin a cuando che, inte'l 1841, xe scuminsiadi i laori par ła costrusion del ponte feroviario che deso el cołega ła stasion de Santa Łùsia co'l sistema feroviario de ła teraferma.


Venezia-Stemma.png
El leon
El leon
Coat of Arms of the Republic of Venice.svg

El sinboło de Venèsia el xe el leon de San Marco, se trata de na raprexentasion sinbołica de San Marco Vangełista, patron de ła sità, rafigurà in forma de leon alado. El pì de łe volte el leon el tien infrà łe sate un libro verto co ła scrita łatina PAX TIBI MARCE, EVANGELISTA MEVS ("Pàse a ti, Marco, vangelista mio").

El leon el pol èser raprexentà in do difarenti poxision:

  • andante: overo co se vede par intiero el corpo de'l leon de profiło, poxà so tre sate e co ła cuarta sata sora el libro.
  • in mołeca: overo co'l vien rafigurà visto da davanti e incoatà cusì da parer na mołeca.


Venezia-Stemma.png
Ło savevito che...
Ło savevito che...

El Buçintoro el gera ła galìa de Stado dei doxi de Venesia, sòra ła cuałe i se inbarcava ogni ano 'nte'l xorno de ła Sènsa par çełebràr el rito venesian del spoxałìsio co'l mar.

El nòme buçintoro, come che testimonia anca el Sanudo, el riva dal venesian buzino d'oro, latinixà 'nte'l Medioevo cofà bucentaurus, nome de na ipotetega creadura mitołoxega simiłe al sentauro ma co' corpo bovino. Cuesto gà portà calchedun a sostegnir che'l nòme rivase da na testa bovina doparada cofà połena de ła galìa, ma l'ipotexi ła xe sbagiada: el nome bucentaurus no'l ghe xe inte ła mitołoxia greca, e ła połena dei Buçintori (come che se vede 'nte i dipinti che i rafegura) xe Venèsia soto forma de Giustìsia.

Venezia-Stemma.png
Na cartołina da Venèsia
Na cartołina da Venèsia
Na vedùa del Canałaso
[[|Leggi...]]


Venezia-Stemma.png
Ła lengua
Ła lengua

Łe prinsipałi particołarità de ła variansa vèneta parlà a Venèsia łe xe:

  • el clitico sogeto ti al posto de te;
  • vèrbi al infinito tuti tronchi, el troncamento el xe asé frecuente anca so i nòmi;
  • perdita de ła forma interogativa contrata: da "gastu?", "sistu?", "vustu?", "pustu?" a "ti ga?", "ti xe?", "ti vol?", "ti pol?";
  • ła seconda persona singołare conpagna de ła tersa inte'l futuro indicativo e, so i vèrbi auxiłiari e serviłi anca inte'l prexente indicativo;
  • ła seconda persona plurałe dei verbi in -er inte'l prexente indicativo ła finise in -é;
  • co in vèneto se dopara ła j in venesian se dopara gi, ex. venesian: "mègio", "ògio"; resto del vèneto "mèjo", "òjo"...
  • asensa de metafonexi.
[[|Leggi...]]
Venezia-Stemma.png
Arte, architetura e urbanistega
Arte, architetura e urbanistega
Venezia-Stemma.png
Categorie
Categorie