Ponte de ła Costitusion

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Sto articoło el xe scrito in venesian
Ponte de ła Costitusion
El pónte de ła Costitusión, progetà da Calatrava
Sità Venesia
Coordinae

45°26′20″N 12°19′10″E / 45.43881389, 12.31947222

Tipołoxia arco risbasà
Materiałe asial e vero
Longhesa 94 m
Luse masima 80,8 m
Altesa luse 7,05 m
Larghesa da 5,58 a 9,38 m
Altesa 9,28 m
Projetista Santiago Calatrava
Costrusion 2002-2008
 

Coordinate: 45°26′20″N 12°19′10″E / 45.43881389, 12.31947222

El Ponte de ła Costitusion[1] in precedensa cognosùo cofà Quarto ponte su'l Canal Grando o Ponte de Całatrava) xe 'l ponte che atraversa el Canal Grando de Venesia infra piasal Roma e ła stasion feroviaria.

El ponte xe stà 'verto al trafego pedonal ła nòte de l'11 setenbre 2008.

Ła strutura e i materiałi[canbia | canbia sorxente]

El progeto mostra un ponte da ła forma inarcàda co' 'na canpata de 81 metri, larghesa de 6 metri a ła baxe 9 al sentro par 'na altésa de 10 metri in sima; ła strutura xe in asal, łe siòłe in véro de ła Saint Gobain, piera d'Istria e Trachite. Grixa clasica de Montemerlo. Anca i parapèti xe in véro, co' un pasamàn in otón. Drento el pasamàn xe istałàe łanpadìne a led che strasa ła spièra de ciàro nei parapèti in véro.

El ponte dai scałìni xe łóngo 94 metri mentre gà 'na anpiesa sentral de 81 metri. Ła łarghésa varia da 5.58 metri fin a 9.38 metri 'nte ła parte sentral. Ł'altésa varia da 3.20 metri su łe sponde fin a 9.28 metri 'nte ła parte sentrałe. L'arco sentral in asal, ełemento strutural del ponte gà un ràxo de 180 metri[2].

El nome[canbia | canbia sorxente]

'Ntel agosto del 2008 el sindico gà proposto de ciamàr l'òpara de ł'architeto spagnoło ponte de ła Costitusión e de ribatixar el piasal Roma (toponomimo asegnà in epoca fasista) co'l nome de ł'antifasista ed eoropeista Silvio Trentin, notando però le dificoltà conseguenti al mutamento de un nome fortemente iraìxà e conosùo[3].

In precedensa el sìndico Massimo Cacciari gaveva proponesto in sede de Consegio Comunal el nome de ponte de ła Ziràda stante ch'el ponte se cata in corispondensa de ła voltàda inisial del Canal Grando, dita antigamente zirada in diałeto venesian (infati poco łontan se cata ła céxa de Sant'Andrea de ła Zirada, deso sconsacràda e zontàda patòca 'ntel terminal automobiłistego de Piasal Roma). La proposta ricalca quea che gera ła vołontà de l'Aministrasión comunałe 'ntei ani trenta[4] de ciamàr el canpo danansi ała stasión de Santa Łusia canpo de ła Zirada, ma durante el periodo fasista se preferisse darghe un nome che riciamasse ła sentrałità del podér, e quindi gà ciapà el nome che tuti oramai conosse, venesiani e foresti, de Piasal Roma. Dopo ła reałixasión dei conci del ponte gera çircołae altre ipotexi sul nome, intra łe quałe ponte de łe Do Sante, in riferimento al nome de łe do fondamenta łigàe dal ponte, queła de Santa Ciàra e queła de Santa Łusia; ponte Sabbadino, in onór del proto che 'ntel XVI secoło gà concepìo ł'idea de un novo pónte sul Canal Grando a l'insirca 'nte ła stesa metùa.

El 4 setenbre 2008 el sìndico Cacciari gà anuncià che, co' decixión tòlta da ł'umanità de ła giunta, el pónte se gavarìa ciamà pónte de ła Costitusión[5].

Storia[canbia | canbia sorxente]

Premese[canbia | canbia sorxente]

pianta del progeto del proto Sabbadino del 1557 par l'anpliamento de łe Fondamenta de màrxene venesiane, dove che se vede ciaramente ła metùa de un novo pónte infra łe rive de Santa Ciàra e Santa Łusia

Fin al 1850 el Canal Grando gera pasà soło che dal ponte de Rialto; nel giro de diexe ani i strìaci gà reałixà do pónti de fero, uno danansi ała stasión feroviaria, definìi tuti do dai venesiani "oridi bislónghi" par la forma che łi caraterixava. I do pónti in ghixa, óltra ad esar notevolmente deteriorài dal salso, condisionava fordemexùra ła navigasión sul Canal Grando, cussì xe stài tuti do sostituìi intra 'l 1934 e 'l 1938, rispetivamente dal ponte de provixòrio in legno a l'Academia e dal Ponte dei Scalsi, reałixà par intiero in piera de Istria, tuti e do su progeto de l'inxegnèr Eugenio Miozzi (1889-1979), a l'epoca a cào de ła diresión łavori e servisi publici del Comun de Venesia.

Nel tenpo, l'ecesional sviłupo del turismo internasional gà condoto speso l'atensión sul sentro łagunar da parte dei più noti e famoxi progetisti: i se ga cussì intaresà ała progetasión 'nte ła sità łagunar (sensa che alcunchè sia mai andà in porto) Le Corbusier Louis Kahn Frank Lloyd Wright e più recentemente Alvaro Siza.

El progeto de Całatrava[canbia | canbia sorxente]

'Ntel 1997 el famoxo architeto scultor e inxegner Santiago Calatrava ghe ga regała ała sità de Venesia eò progeto executivo par un quarto ponte su'l Canal Grando de cołegamento intra l'area de arivo a Venesia (piasal Roma) e ła xona de ła stassion de Santa Łusia. Calatrava xe autór de altri pónti famoxi, cofà par exenpìo el puente de la Mujer de Buenos Aires, el [[puente del Alamillo sul Guadalquivir e l'Oberbaumbrücke de Berlino.

El progeto definitivo e l'afidamento dei laóri[canbia | canbia sorxente]

'Ntel 1999 el Comun de Venesia ghe gà fidà a Santiago Calatrava ła preparasión de ła documentasión rełativa al Dexegno de inxegneria architetonega e struturałe del IV Ponte sul Canal Grando. El progeto xe stà ełaborà in cołaborasión co' tuti i enti coinvolti (Ferovie del Stato, ACTV, Asociasión de łe Parsone Disabiłi, Vigiłi del Fògo, Połìsia, ecc.) e sotoposto a revixion da parte ad exenpio de l'Asociasión par ła Protesión de ła Sità de Venesia e de ła Soraintendensa ai Beni Artistici e Culturałi de Venesia.

L'ICMQ, organismo independente, gà laudà el progeto vałutando el déxegno vałido e pianixà ałe norme łegałi. Drìoman el progeto executivo xe stà laudà dal Comùn.

L'incargo de ł'execusión dei laóri xe stà fidà, drìo ła gara de subarendasión, ała rodigina Cignoni, che s'a valsa de ła cołaborasión de profesóri univesitari, quałi l'inxegnèr Francesco Colleselli (de ł'Università de Brèsa) e l'inxegnèr Renato Vitaliani (de ł'Univerisità de Padòa, e l'inxegnèr Giorgio Romaro (de l'Univeristà de Padòa) par el conpletamento de łe struture de asàl e 'l montagio. El strapòrto e ła mesa in òpara dei codici xe stà reałixà da ła dita Fagioli. Laóri de carpenteria metałica xe stài reałixài da ła dita Lorenzon Techmec System, che gà 'verto un garbo contensioxo co' ła Cignoni, come che xe vegnùo fora anca durante i łavori de 'na apoxita comisión de inchiesta istituìa dal Consegio Comunal.

I laóri[canbia | canbia sorxente]

I laóri xe scominsiài 'ntel 2003[6]. I tenpi previsti par ła reałixasión gera stài stimài 'ntel 2002 in 456 xorni, overosìpia sirca 2 ani e mexo. I łavori xe durài invese dobòto 6 ani.


Strapòrto dei conci e so poxa in òpara[canbia | canbia sorxente]

Dopo ani de rinvìi, dubi su ła stabiłità del pónte e połemiche su ła crésita dei costi, i łavori de posa in òpara del pónte gà tacà el 28 ługio 2007 co'ła poxa dei do conci lateràni e i se gà concluxi l'11 agosto 2007 co'ła posa del concio sentral sui do sostégni provixori drìo el so strapòrto lóngo el Canal Grando 'nte ła nòte intra 'l 7 e l'8 agosto.

In particołar se gà tratà de strapòrtar el pónte, despartìo in tramexà in tre conci, via aqua da Marghera a ła sede definitiva. Partanto xe stài organixài do traspòrti signałài, uno par i do conci lateràni e uno pa'l concio sentrałe. Partìndo da Porto Marghera, i gà parcorso el Canàl de ła Zuèca e inbocà el Canal Grando e ponta de ła Dogana, par po' risałirlo fin pónto de poxa. Par limitàr i dexaxi dovùi ała saràda del Canal Grando, tuti do i strapòrti xe stài fati de nòte.

El primo strapòrto, queło dei conci lateràni, xe capità 'nte ła nòte intra el 27 e 28 ługio 2007. I do conci, , entranbi de dimnesión 15,1 x 7,9 x 1,5 m e de péxo 85 t. xe stài logài su'l pontón "Susanna" de dimensión 16 x 50 m, che gà parcorso el Canal Grando in 2 ore e 10 minuti, rivando neła xona de piasal Roma ałe 2:05 del 28 ługio 2007, in antisipo rispeto a łe previxión grasie ałe otimałi condisión meteomarine.

La matina del 28 de lugio s'a provedùo a poner in òpara el concio lateran verso Piasal Roma mentre ła matina drìo xe stà poxisionà queło lai ferovia.

'Nte ła nòte intra 'l 7 e 8 agosto 2007 xe avegnùo el strapòrto del concio sentral, de dimension 55,2 x 9,05 x 3,7 m e pèxo 250 t, anca staltro straportà su'l ponton Susanna. El Canal Grando xe stà parcorso in sirca 3 ore e un quarto, xonxendo a destinasion intorno a łe 3 de ł'8 agosto 2007, co' un antisipo de 3 ore e 30 minuti rispeto a quanto previsto. Masime inpegnadìvo e spetacołar xe stà el pasagio del concio soto el Ponte de Rialto.

Ła poxa del concio sentral xe avegnìa ła matina de ł'11 agosto 2007: sul prinsipio xe stàda poxisionàda ła peàta e 'l concio sora de staltra xe stà rodà de 90 grai; drìoman el concio xe stà sołevà e całà da ł'alto puxandoło, co' notevołe precixión, su do suporti provixori che xa sostegniva i conci lateràni. L'intièra operasión xe duràda sirca sinque ore: ła concluxión, anunciàda da tre sòni de sirèna, xe capitàda ałe ore 14.32.

Faxi drìo[canbia | canbia sorxente]

Tra agosto e setenbre se gà saldà el concio sentral ai lateràni, e 'na volta conpletàe łe saldaùre, el 21 setenbre se gà posùo mołar i àrpexi e sbasar i pòxi de łe pigne provixorie, cussì da ciapar in forsa su łe spałe el pónte, controłado co'łe binde ł'entità del cargo e co' sensori eventuałi cedimenti de łe spałe. Ła próva de cargo, avegnùa 'ntel novenbre del 2007, ga avùo exito poxitivo. Xe, infine, stài posti in òpara i grai (in parte de véro e in parte de trachite grixa clasica de Montemerlo, tuti de forma trapesoidałe e diversi un da ł'altro, che gaveva da esar tagiài co' precixión miłimetrica) e i parapèti.

Batìxo e vertaùra[canbia | canbia sorxente]

Ała fine del mexe de agosto del 2008 el sìndico Massimo Cacciari gà renonsià a ł'inaugurasion uficiałe del ponte[7], inisialmente prevista in ocasion de ła visita del 18 setenbre 2008 del prexidente de ła Republica Giorgio Napolitano che presensiava a 'na manifestasion par el setanteximo aniversario de ła Costitusion Itałiana. Cio' xe conseguensa de łe anunciàe manifestasión de alcune parti połitiche par el forte incremento dei costi e de alcune asociasión de disabiłi par el susister de łe bariere architetoniche, che ghe ne infirma ła frusión a persone co' disabiłità motorie e visive[8], ipotixando ła viołasión de łe vigenti normative in materia che prevede ła posibiłità de laudàr e finasiàr esclusivamente de progeti co' bariere architetoneghe mancànti[9].

Ła vertaùra del pónte xe avegnùa ałe ore 23:44 de xiòba 11 setenbre 2008[10][11].

Neła seràda s'a svolto un picoło refrésco co' łe maestrànse del cantièr scominsià verso łe ore 21, al quało ga partesipà menbri de ła giunta, el sìndico steso e alcuni xornałisti.

Acesibiłità ai portadori de handicap e ovovia[canbia | canbia sorxente]

L'ovovia xe 'l dispositivo traslante che permetarà de trasportàr i portadóri de handicap (o comunque chi che ne farà richiesta se 'l regołamento ło prevedarà) sensa dover atraversar el pónte.

Ła capaçità masima xe de do pasegeri par viaxo.

El tenpo minimo de percorensa xe previsto in poco manco de 5 minuti.

El costo previsto xe de € 1.043.603,04[12].

Ł'infrastrutura xe formàda da do ełevadori ciamài piłóni de ataco e da do guide poxisionàe soto el ponte 'ntel lai che se afasa verso el Ponte de ła Łibartà.

Ła gabìna de trasporto (ła cussìdita ovovia) invese xe 'l mexo che utiłixarà l'infrastrutura.


Ad exenpio se ła gabina se trovarà ne ła riva dexideràda, dopo esar entrài a bordo, ła gabìna se alsarà par mexo de ł'ełevador fin ałe rotaie, utiłixarà łe rotaie fin a ł'altro ełevadot e po' desmontarà par mexo de ł'altro ełevador. I łavori xe in corso[13].

Spetando che vegna finìa l'ovovia, ła giunta comunal gà stabiłìo che fin a quando no sarà istałà e meso in exercisio l'inpiànto che rendarà acesibiłe el novo ponte de ła Costitusion sul Canal Grando ałe parsone co' ridota capaçità motoria, łore podarà uxufruir a maca del servisio de trasporto publico Actv su ła trata piasal roma - Ferovia e viceversa[14].

Costi e incosaménti[canbia | canbia sorxente]

El costo de tałe òpara se agira datorno ai 11,3 miłioni de euro[15], a cui va xontà el miłion de euro par l'ovovia. Ła cifra final sorpasa netamente i 6,7 miłioni de euro previsti ne ła gara de subarendasión[16]. Inaxònta, xe previsti altri costi par ła manutensión e'l controło del pónte.

Par tuti sti motivi, dopo anca ła Corte dei Conti se gaveva interesà de sta vicenda, 'ntel febraro 2008 el procuradór xontà Carlo Mastelloni gà disponésto ł'aquixisión de ła documentasión su ła gara de subarendasión e dei progeti tecnici del ponte. L'inchiesta conositiva duràda do ani e vardàda anca da 'naltro procuradór xontà (Carlo Nordio), xe stàda archiviàda parché no xe stài rimarcài reati penałi. Anpo' el procuradór xontà Carlo Nordio gà comunque rimarcà[17] che:

(IT)
« [...] i gravissimi errori caratterizzanti sia la fase progettuale sia quella esecutiva, sia quella relativa allo stesso bando di gara, errori rappresentativi di una radicale incapacità [...] di comprendere la complessità tecnica di un’opera così ambiziosa, errori ripetutisi in una sorta di clonazione esponenziale hanno dilatato i tempi di realizzazione e i costi dell’opera. [...] »
(VEC)
« [...] i stra-grèvi erori caraterixanti sia ła faxe progetuàl che queła executiva, sia queła rełativa al steso bando de gara, erori raprexentativi de 'na radicàl portàda ... de capìr ła conplesità tecnica de 'na òpara cussì anbisióxa, erori che se gà ripetùo in una sorta de clonasion esponensiàl gà diłatà i tenpi de reałixasion e i costi de ł'òpara. [...] »
(Procuradór axonto[18])


El ponte de ła Costitusion xe stà fato ogeto de acertamenti tecnici da parte ministeriałe, par prexunte omision da parte del progetista in merito ała reałe executività del progeto a so tenpo prexentà. In particołar, el ponte de ła Costitusion pareva esar intaresà da problemi statici. Tutociò el cołaudator, co' 'na nòda remesa al Comun de Venesia el 9 setenbre 2009, gà laudà ła conpleta agibiłità del ponte[19].

Note[canbia | canbia sorxente]


Voxe ligae[canbia | canbia sorxente]

Altri progeti[canbia | canbia sorxente]