Ponte de Rialto

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Sto articoło el xe scrito in venesian
El ponte de Rialto visto dal Canal Grando

El ponte de Rialto el xé un dei quatro ponti, insieme al Ponte del'Academia, al Ponte dei Scalsi e al Ponte de ła Costitusion, che i atraversa el Canal Grando, 'nte ła sità de Venesia. Dei quatro, sto qua el xé el più antigo e seguro el più famoxo. El xé łóngo 48 m, łargo 22 m e alto 7,3 m.

Istoria[canbia | canbia sorxente]

Scałini del ponte de Rialto

El primo pasagio sul Canal Grando el xé stà un ponte de barche fato 'ntel 1181 da Nicolò Barattieri, che'l ga tirà su, infrà łe soe òpere, anca łe cołone de San Marco e San Tòdaro in piasa San Marco. El xé stà ciamà Ponte de ła Moneta, pol darse par ła prexénsa de ła Zeca che ła se catava visin al'intrada oriental.

Ła sénpre magior inportansa del mercà de Rialto su ła sponda oriental del canal ła ga fato créser el tràfego sul ponte gałegiante. Datorno al 1250 ghe xé sta meso al só posto un ponte de legno strutural. Ła strutura ła gera fata de dó ranpe inclinae che łe se incontrava visin na sesion sentral mòbiłe, che ła podeva èser spostada in alto par perméter el pasagio de łe nave più alte. Par ła funsion łigada a queła del mercà, el ponte el ga canbiò nome e'l xé deventà Ponte de Rialto. 'Nte ła prima metà del XV sècoło łóngo i lai del ponte łe xé stae tirae su dó fiłe de negosi. I vadagni che i rivava co i afiti, che i finiva 'nte ła texoraria del stato, i serviva per consar volta par volta el ponte.

'Ntel 1310 el ponte el xé stà danegià 'ntel corso de ła ritirada dei revoltoxi guidai da Bajamonte Tiepolo. 'Ntel 1444 invese el xé crołà soto el pexo de ła granda fraca vegnùa par véder el pasagio de ła parada de ła mugèr del marchexe de Ferara. N'altro croło el xé capità 'ntel 1524.

'Ntel 1503 ła xé stada proposta par ła prima volta l'edifegasion de un ponte in piera. 'Ntei ani daspò i xé stai xudegai desferénti progeti. 'Ntel 1551 łe autorità venesiane łe ga bandixà par tirar su de novo el Ponte de Rialto. Architeti famoxi come Giacomo Sansovin, Andrea Palladio e Jacopo Barozzi da Vignola i ga prexénta progeti de stiłe clàsego, co desferénti arcade, che i no xé stai xudegai bóni par ła situasion.

El ponte in piera de ancuo a arcada ùnega, reałixà da Antonio da Ponte in conpagnia col nevodo Antonio Contin, el xé stà conpletà 'ntel 1591 durante el dogado de Pasquale Cicogna. Par quanto revarda ła progetasion, el da Ponte forse el xé stà el só sistemador, ma 'nte ła stesa i xé stai crexemai anca Alvise Baldù e Vincenzo Scamozzi. Ła strutura ła xé davèro somegiante a queła del ponte in legno che'l ghe gera prima, segno de ła xusta concesion orixenal. Dó ranpe piegae, co negosi su tuti dó i lai, łe porta a na parte sentral. Tuto el ponte el xé coverto da un sotopòrtego. El progeto el xé stà da qualchedun considarà anca masa coragioxo dal ponto de vista dei ingegnèri, al ponto che secondo l'architeto Vincenzo Scamozzi el ponte el saria crołà[1]. El ponte invese el sta duro, e'l xé deventà un dei sìnbołi architetòneghi de Venesia.

Fonte[canbia | canbia sorxente]

  1. ponti famoxi

Altri progetti[canbia | canbia sorxente]