Canal Grando

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Sto articoło el xe scrito in venesian
El Canal Grando dal Ponte del'Academia; en primo pian Pałaso Cavalli-Franchetti, en łontanansa ła Baxìłica de ła Sałude

El Canal Grando (per i venesiani anca Canałaso) el xé el prinsipal canal de Venesia. Łóngo sirca 3800 metri (łarghesa dai 30 ai 70 m, profondità media 5 m), el divide en dó parte el séntro stòrego trasando na "S" roversada che ła va dal'entrada del Ponte de ła Libartà al Basin de San Marco.

El xé fiancà per tuta ła łonghesa da maravegióxi edifisi, en gran parte dei sècołi fra el XII e el XVIII, chei mostra el benèser e l'arte creai da ła Repùblica de Venesia, faxéndoło un dei sìnbołi de ła sità. Ogni an i venesiani i ghe revive tradision secołare de ła Serenìsima come ła Regada Stòrega.

Descrision[canbia | canbia sorxente]

Canal Grande Panorama2.jpg

Dópo un corto tóco en diresion sud-est, al'altesa del Pónte de ła Costitusion el gira a nord-est per descriver na granda ansa łóngo ła qual se cata el Pónte dei Scalsi e ła confluensa del Canal de Canaregio, e che ła finise al Pónte de Rialto, l'unego antigo frai pónti e famóxo come el canal steso. Da qui el va vanti verso sud-ovest e dópo a sud (dópo ła "volta de Canal") e infin a est dal Pónte del'Academia a ła Punta de ła Dogana. In sto percorso qua el toca sinque dei sie sestièri, el tol 45 rii minori e el xé superà da sete pónti (quatro pedonałi, dó automobiłìstisi e un feroviaro). El più resente el xé el Ponte de ła Costitusion, progetà dal'architeto Santiago Calatrava per cołigar el piasal de ła Stasion de Venesia Santa Lusia co Piasal Roma, caołìnea de łe lìne automoblìstiche del'Azienda Consorzio Trasporti Venezia.

El Canal Grando dal satèłide.
« Mi so stà invità a sentarme in mexo a dó anbasiadóri, ei xé stai sti qua chei me ga portà per ła granda via, che łóri ła ciamava el Canal Grando e che ła xé vèro tanto larga. Łe gałie łe ghe pasa traverso, e go visto anca navi de 400 tonełade e più visin a łe caxe. Ła xé davèro ła strada più be ła che ghe posa èser, mi credo, 'ntel móndo [...]. Łe caxe łe xé tanto alte e grande, quełe vece łe xé tirae su co bóna piera e łe xé tute depinte [...] łe altre łe vien da sento ani fa [...] tute łe ga ła fasada de marmo chel vien dal'Istria, a 100 miłia de łà, e grandi pesi de pòrfido e de serpentin. »
(Philippe de Commynes, anbasiador a Venesia, 1495)

Fiume intorno al qual ła sità ła xé nasua, séntro vital dei tràfeghi de ła Serenìsima per tuto el Medioevo, el Canal Grando el xé stà ła sede più anbia dei pałasi de rapresentansa de łe famége patrisie, el łógo indove mostrar ła propia richésa, «el vèro Libro d'oro» 'ntel qual destìnguerse.

I xé almanco 170 łe rexidense che anca deso łe pol contar un mièr de ani de splendor de ła Repùblica, 'nte ła storia de łe famége che łe ga visuo e 'ntel vicendarse de łe architeture, sénpre influensae da un gusto particołar venesiano. Se poe dir che co sta "gara" qua al pałaso più beło Venesia ła gabia dato corpo 'ntel Canal Grando al'orgogio de ła propia identidà e al profóndo łegame co ła laguna. A ste qua se xónta qualche céxe, scółe e canpi; póche łe fondamente per costegiarlo a pie.

El Canal Grando al'altésa de ła Céxa dei Scalsi en un dipinto de Canaletto.
« Cusì diposte ai dó łai del canal, łe abitasion łe faxeva pensar a łóghi naturałi, ma de na nadura che gavése creà łe propie òpere co un'imàgene umana. »

Squaxi tute łe abitasion łe salta fora diretamente dal canal, sensa marsapié: soło navegando se pue contemplar sensa interusion sto seren seguirse de pałasi łumenai dai riflesi del'aqua, ixołai dai fiumi de xénte e speso "serai drénto" da variopinte brìcołe per l'atraco. El Canal Grando el da cusì un anbiente incantà, componente esensial de ła magìa che ła ga fato Venesia na de łe sità più amae al móndo.

Altri progeti[canbia | canbia sorxente]

Bibliografia[canbia | canbia sorxente]

  • A. Zorzi, P. Marton I Palazzi Veneziani – Magnus Ed., Udine 1989; ISBN 88-7057-083-5
  • M. Brusegan La grande guida dei monumenti di Venezia - Newton & Compton Ed., Roma 2005; ISBN 88-541-0475-2.
  • E. e W. Eleodori Il Canal Grande. Palazzi e Famiglie – Corbo e Fiore Editori, II ed., Venezia 2007; ISBN 88-7086-057-4.
  • Guida d'Italia – Venezia. 3a ed. Milano, Touring Editore, 2007. ISBN 978-88-365-4347-2.
  • Alvise Zorzi, P. Marton. I Palazzi Veneziani. Udine, Magnus, 1989. ISBN 88-7057-083-5.
  • Venezia e provincia. Milano, Touring Editore, 2004. ISBN 88-365-2918-6.
  • Raffaella Russo. Palazzi di Venezia. Venezia, Arsenale Ed., 1998. ISBN 88-7743-185-7.
  • Umberto Franzoi, Mark Smith. Canal Grande. Venezia, Arsenale Ed., 1993. ISBN 88-7743-131-8.
  • Giuseppe Mazzariol (a cura di). I Palazzi del Canal Grande. Novara, Istituto Geografico De Agostini, 1989.
  • Gianjacopo Fontana. Venezia monumentale - I Palazzi. Venezia, Filippi Ed., 1967.
  • Andrea Fasolo, Mark Smith. Palazzi di Venezia. Venezia, Arsenale Ed., 2003. ISBN 88-7743-295-0.
  • [1]
  • Terisio Pignatti (a cura di). Le scuole di Venezia. Milano, Electa, 1981.
  • Silvia Gramigna, Annalisa Perissa. Scuole di Arti, Mestieri e Devozione a Venezia. Venezia, Arsenale Coop
  • Giuseppe Tassini. Curiosità Veneziane. Venezia, Filippi Ed., 2001.

Varda anca[canbia | canbia sorxente]