Łaguna de Venesia

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
L'area dea laguna veneta dal sateite
Panorama dea laguna
Un beisimo tramonto

Ła Laguna de Venesia o Laguna Veneta ła xé na laguna del Mar Adriatico settentrionałe, łóngo łe coste del Vèneto. Venesia ła xé situà su ła laguna, a 4 km da ła tera ferma e a 2 dal mar, sora 18 ixołete separae da 160 canałi e da 400 ponti. Ła xé na çità d'arte e de cultura, sede de un'Istituto soveriór de economia e comercio, de biblioteche (cèłebre ła Marciana) de numeroxi muxei, gałerie d'arte e via discorendo. Łe manifestasioni artisteghe e culturałi a łivèo internasional łe xé numeroxe. 'Nte ła laguna ła sorge ła famoxa baxiłica de San Marco (costruia 'ntel IX secoło).

Ła laguna ła xé granda çirca 550 km², dei quałi l'8% i xé ocupai da tera (Venesia stésa e molte ixołe pì picenine). Circa l'11% łe xé permanentemente conposto da soła aqua, o canałi dragati, invese el'80% i xé piane fangoxe e pałui d'aqua sałada.

Ła xé cołegà al Mar Adriatico da tre boche: Lido, Malamoco e Cióxa. Esendo situà 'nte un mar sarà, ła laguna ła xé sogèta a grandi variasioni del łiveło de łe aque, ła pì vistoxa de łe quałi ła xé queła de autuno overo l'aqua alta, che ałaga regołarmente gran parte de Venesia.

Ła laguna ai inisi gà dato protesion ai romani che gèra drìo fugér dai barbari 'ntel VI secolo e łe condisioni par ła cresita de ła Republica de Venesia e del so inpero maritimo. Anca ogi ła xé un porto de mar, l'Arsenałe de Venesia e par ła pesca, e anca par un picenìn numero de cacia e par ła nova industria del'ałevamento ìtego. Ai tenpi de Roma, Venesia gèra el nome de ła regione nord-orientałe.

Na volta molte de łe ixołe de ła laguna łe gèra pałudoxe, ma un graduałe programa de bonìfega łe gà fate vivibiłi. Molte de łe ixołe picenine łe xé stà fate dai ómeni, mentre alcune are intorno al porto de Mestre łe xé ixołe bonificae. Łe ixołe che resta łe xé dune, come queła de ła strisia costiera (Lido, Pełestrina e Treporti).

Ixołe[canbia | canbia sorxente]

Łe ixołe pù grandi en łinea par grandessa:

Altre ixołe:

Varda anca[canbia | canbia sorxente]

Collegamenti da fora[canbia | canbia sorxente]

Commons

So Commons ghe xè de i file multimediałi so Łaguna de Venesia