Lido de Venesia

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Łido
(IT) Lido di Venezia
locałità
Panorama.
Panorama.
Dati aministrativi
Stato bandiera Itałia
Rejon Vèneto – stema Vèneto
Provincia Venesia – stema Venesia
Comun Venesia
Teritorio
Coordinae 45°23′02″N 12°20′55″E / 45.383889, 12.348611Coordinate: 45°23′02″N 12°20′55″E / 45.383889, 12.348611
Altitudine 3 m s.l.m.
Abitanti 15 154
Altre informasion
Còd. postałe 30010
Prefiso 041
Nome abitanti łidénsi
Patrono San Nicołò
Dì de festa 25 de avril
Locałixasion
Italy location map.svg
Łido
Italy relief location map.jpg
Łido
Łido
Venice and Porto di Lido as seen from the air.jpg
Vista aerea, Łido el se vede in sanca.
Giografia fixica
Superfise 7.63 km2
Altitudine masima 3 m s.l.m
Giografia umana
Stato bandiera Itałia
Locałità prinsipałi Lido de Venesia, Małamoco, Alberoni
Demografia
Abitanti 17 185[1] (01/06/2012)
Densità 2 252,29 ab./km²
Venetian Lagoon blank map.png


El Lido de Venesia (anca dito soło Lido) el xé na sotil ìxoła che ła se slónga per, a ocio, 11 chiłòmetri infrà ła laguna de Venesia e'l mar Adriàtico, dełimitada dai porti de San Nicołò e Małamoco, colłigada a ła sità e a ła teraferma soło coi vaporeti de łìnea e motozàtare per el strasporto de mexi (ferry-boat).

Ła xé na de łe poche ìxołe de ła laguna su łe quałe ghe xé strade carosàbiłe; el xé prexénte anca un pìcoło aeroporto turìstego.

Asieme a ła visina ìxoła de Pełestrina el costiuise na munisipałità del comun de Venesia.

Có se parla del Lido, per spesifegar, al séntro abità prinsipal, desferénte da altri posti del'ìxoła come Małamoco e i Alberoni.

Storia[canbia | canbia sorxente]

'Ntei ténpi antighi el gera conosùo come Lido Bovense o de San Nicołò (ma anca Lido de Ołivoło o de Rialto o senplexemente Lio) e el finiva, a sud, col porto de Małamoco, daspò terà (deso el steso nome el xé dato al porto dei Alberoni).

Dai ténpi più antighi, 'nte ła parte setentrional del'ìxoła ghe gera l'abasia benedetina che daspò ła xé servia per ospitar el cadàvere de San Nicołò, patron dei naviganti. Miga łontan da ła céxa, un pìcoło spasio el vegniva, fin dal 1389, rasegnà da ła Repùblica de Venesia per łe muxe da morto dei Ebrei (el simitero, davero interesante, el xé stà consà e ancuo eo se pol visitar).

Mentre Małamoco ła xé stada un dei séntri prinsipałi de ła Laguna (ma un tremendo cataclisma, forse un maremoto, el ea ga fata descaxer, 'ntel XII sècoło), ła parte setentrional no ła xé mai stada davèro abitada. Soło 'ntel Siesénto el ga visto créser un abità intorno a ła nova céxa de Santa Maria Beta, ma a metà Otosénto l'ìxoła ła gera ancor un'àrea de campi coltivada ad orti. Anca per sta roba qua ła piaxeva ai poeti e scritóri, che ła ga sièlta come destinasion o rexidénsa (se recorda George Gordon Byron e Thomas Mann).

Monumenti e lóghi de interese[canbia | canbia sorxente]

El litoral del'ìxoła el xé particołarixà dai Murasi XVIII secolo, òpera de difexa dal mar, chei se slonga dai Alberoni fin squaxi al piasal del Casinò. Qua ghe gera na volta el vecio forte de łe Quatro Fontane (prima metà XIX sècoło), ma dai ani '30 i ghe ga tirà su edifisi moderni come el Casinò, come xà dito, e dal Pałaso del Cìnema, sede ideałe per i numeróxi evénti culturałi e mondani ospitai da ła sità infrà i quai rexalta per l'inportansa ła Mostra del Cìnema.

Intorno al séntro del'ìxoła, l'architetura ła devénta rica de edifisi in stile liberty e de parchi verdi. Ła via de comunicasion prinsipal el xé el Gran Vial Santa Maria Beta, ła łarga strada alborada che ła tagia l'ìxoła, in longitudine da ła laguna al mar. 'Nte ła xona ghe xé anca qualche canal, dividendo el Lido in ixołori in maniera sìmiłe a altri posti de ła laguna.

L'antigo séntro de Santa Maria Beta el se fasa su ła laguna e'l conserva paréci edifisi de fin Otosénto a parte a ła sóa céxa. In sto posto qua, 'ndando łóngo ła costa de ła laguna se incontra el Tenpio Votivo, tirà su daspò ła prima guera mondial in memoria dei morti e indove reposa el cadàvere de Nazario Sauro.

Łongo ła riviera San Nicołò, fianchixada da edifisi liberty, ghe xé ła località San Nicolò indove se cata ła più granda fortifegasion del'ìxoła (el Ridoto del Lido) e indove se pol amirar l'antiga céxa, tirada su de novo 'ntel Siesénto: il giorno de ła Sensa el xé sto qua el łógo indove ła Serenìsima ła festixava el Sponsali del Mar, festa che ła se tien anca 'ntei giorni de ancuo a magio.

'Ntel'altra parte dell'ìxoła, sul lai del mar, se cata invese el Longomar, davero beo, el xé un łóngo vial chel costixa ła spiada co ai lai na fiła de pignere che da ła xona del pasà Spedal Al Mar, a San Nicołò, el porta fin a co scoména i Murasi.

Note[canbia | canbia sorxente]

  1. 15.154 in locałità Lido, 1.134 in locałità Małamoco e 997 in località Alberoni

Cołigaménti da fora[canbia | canbia sorxente]