Povegia

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Sto articoło el xe scrito in venesian
Povegia
(IT) Poveglia
Panorama of Poveglia (Venice) as seen from Lido.jpg
Povegia come che ła se véde dal Lido
Giografia fixica
Superfise 0.0725 km2
Giografia umana
Stato bandiera Itałia
Demografia
Abitanti 0
Densità 0 ab./km²
Coordinae

45°22′54″N 12°19′54″E / 45.381667, 12.331667

Coordinate: 45°22′54″N 12°19′54″E / 45.381667, 12.331667


Povegia (Poveglia in itałian) xe 'na ixoła de ła łaguna sud postada danànsi a Małamoco lóngo el Canal Orfano, che cołega ła bóca de porto de Małamoco co' Venesia. Ła so superficie xe de 7,25 etari, donca xe 'na ixoła abastansa granda 'ntel anbiente łagunar. Conta ùndexe fabricàti.

Storia[canbia | canbia sorxente]

Ł'ospeàl de Povegia

Ciamada in antighità Popilia probabilmente par ła vegetasion che gaveva (dal latìn populus "pioppoTesto in grasseto") o in rełasion ała visina via Popilia-Annia, fata costruir dal cònsołe roman Publio Popilio Lenate. Ntełe antighe mape sinquesentesche l'ixoła par nominada anca ne ła forma Poveggia.

Drìo l'invaxion łongobarda del VI secoło e deła destrusión de łe sità de l'entrotera (in particołar Padova ed Este), xe deventà uno dei sentri de reinsediamento dełe popołasion in scanpàda verso łe còste. Deventada borgo e sede de un casteło, el sentro contribuise eficacemente, intra 'l 809 e l'810, ała resistensa de Metamauco. L'antiga cavedàl del ducato de Venesia, asediada dai Franchi. I abitanti de Popilia par l'ativa parte avùa 'nteła difexa de ł'invaxion franca riseve 'na serie de priviłègi, quałi l'exension da łe tase, dal servisio miłitar e dal vogàr 'nte łe gałìe.

'Ntel 864 se istała łe fameje dei 200 fedełisimi servi de Pietro Tradonico, che in seguito ałe revòlte scaturìe da cołù che gà copà el doxe, qui gaveva otegnùo dal sucesor Orso I Partecipazio ła concesion de tère e vałi, co' l'obligo de censimento anuałe e de àto de omagio da reałixàr el secondo xorno de Pasqua e 'l dirito de aver come governadór un gastàldo ducałe fiancà da 27 consegièri łocàłi.

L'abitato donca xe cresùo prospero, sia economicamente che demograficamente, tanto che al gastàldo de Povegia xe stà acordà in seguito l'ecesional priviłegio de łigar ła propria inbarcasion ała nave dogal (el Bucintòro) durante ła Festa de ła Sensa.

Ła fin del sentro avien a l'inpensàda 'ntel 1739, quando minasada dai Xenovéxi durante ła Guèra de Cióxa, gà visto ła popołasion trasferìa in altri sentri de ła łaguna (in particołar Spinalonga), par far posto ai aprestamenti miłitari in difexa de Venesia asediada, in particołar a l'otagono ('na batarìa de artiliarìa in grào de controłar el pasagio łagunar da Venesia e Cióxa). Sul finir del ràdego restava poco a l'antigo splendor.

L'ixoła gà visto quindi ridùxerse tanto ła so superficie a càuxa dei fenomeni anbientałi de eroxion, pasando soto l'autorità del podestà de Małamoco. 'Ntel 1468 xe stài costruìi magaxeni e cantièri navałi, strasformàndoła in lògo de quaranténa par navi e mercansìe. 'Ntel XVI secoło s'a provà invano de atirarve l'ordene dei Camaldolesi par fabricarghe un convènto. No più adata al ripopołamento, dopo el trasferiménto 'ntel 1777 soto 'l podér del magistrato ała Sanità, intra 'l 1793 e 'l 1814, ghe gà avùo sede un lazareto.

In seguito l'ixoła xe deventada stassion par ła quaranténa maritima. Xe stàda infine cedùa al Demanio 'ntel 1968.

Un tenpo su l'ixoła se łevava 'na ciexa dedicada a San Vidàl, che custodìva un sełebre croxefiso (adeso conservà 'nteła cexa de Małamoco) e 'na toła de Tiziano, ma 'ntel 1806 xe stà serada e in seguito desfàda. Deso no resta ch'el canpaniel cuspidà, 'na volta uxà cofà faro e ancùo incorporà in un blòco de grandi edifici łevài quando che l'ixoła gera uxada par la quaranténa de łe navi.

Povegia par un periòdo xe stàda utiłixada cofà un terén agricoło e da ultimo progresivamente abandonàda. Xe atualmente ogeto de 'na faxe de ricupero e ridestinasion d'uxo.

Legénda e folclore[canbia | canbia sorxente]

Al ricordo de ła fałìa spedisión franca xe łigà el nome del canal che xe davanti a l'ixoła, nel qual ghe sarìa stà el serciamento e 'l masàcro del barcołàme nemigo e che par questo, secondo ła łegénda, sarìa stà ciamà Canal de l'Orfano. Naltra legénda nara che 'nte l'ixoła ghe sia i spiriti de cołòri che vegniva menài a morir a Povègia durante i ani de ła pèste e chichesìpia se avisina a l'ixoła de nòte pol sentirghène i lagni e vedar łe aneme in frustón par l'ixoła.

Voxe łigàe[canbia | canbia sorxente]

Note[canbia | canbia sorxente]


Bibliografia[canbia | canbia sorxente]

  • Diehl, Charles: La Repubblica di Venezia, Newton & Compton editori, Roma 2004, ISBN 88-541-0022-6
  • Romanin, Samuele: Storia documentata di Venezia, tipografia Pietro Naratovich, Venezia 1861.

Altri progeti[canbia | canbia sorxente]