Torceło
Da Wikipedia, ła ençiclopedia lìbara.
Torceło ła xé un'ixoła situà 'nte ła zona setentrionałe de ła laguna de Venesia dełimità a sud-ovest dal canàl de Buran, a nord e a est confina con łe formasioni pałudoxe de ła Roxa e de ła Centrega. L'è un łogo torìstego mùcio frequentà.
El sò nome con ogni probabiłedà deriva da Torricellium, el nome de ła prinsipałe tore de guardia de Altin, o forse de un sò quartiere.
Ła xé stà na de łe prime ixołe de ła Laguna de Venesia ad èsare abitae, tra el V el VI secoło, a cauxa de ła vicinansa con Altin. I exułi de ła çità Altin ghe trasferiron anca ła sede episcopałe 'ntel 639, sopravisua sin al 1818, qûando xé stà soprèsa e conxunta a queła de ła atigua çità de Venesia.
L'ixoła xé stò asieme a Masorbo e Buran łe teste de ponte del comercio venesiàn verso el Mar Adriatico, e xé stà cusì fiorente da aver mijaja de çitadini. Se parla de numeri chei osiłano fra i 20.000 e 50.000 rexedenti 'ntel XVI secoło. Ma la sò vixinansa a ła çità de Venesia, l'aria malsana e łe continue pestiłense, durìsima queła del XIV secoło e del XVI secoło, gà provocà un progresivo svuodamento del'ixoła. I edifici i xé andà en rovina o xé stà smantełai par fornir łaterisi e materiałi łapidei par ło sviłupo ediłisio de Venesia. Atualmente l'ixoła gà poche decine de àneme, anca se remane una dełe magiori atrazioni turistiche deła zità de Venezia, con una Basilica, una Ciesa e un Museo de storia.
