Baxéłega de Santa Maria Glorioxa dei Frari
La Baxełega de Santa Maria Glorioxa dei Frari, che xeneralmente xe ciamàda Frari, xe 'na céxa de Venesia, 'ntel nord de ł'Itałia. Una de łe céxe più grande de tuta ła sità, ła gà el stato de Basilica minor. Ła se cata 'ntel canpo dei Frari nel cuor del sestièr de San Poło. Ła céxa xe dedicàda a ła Sunta (de ła Beata Vèrxene).
Ai Fransescani ghe gera stà conceso de costruir 'na céxa 'ntel 1250, ma ła costrusión no xe stàda finìa fin al 1338. El łavoro xe scominsià scuaxi a coràndo su 'na area un mucio più granda, la céxa drìo, e ghe gà inpiegà più de un secoło par fabricàrla. El canpaniel, el segondo più alto ne ła sità dopo queło de San Marco, xe stà conpletà 'ntel 1396.
Ł'edificio inponénte xe stà fabricà de quarełi, e xe una de łe tre céxe de ła sità più degne de nòda costruìa in un stiłe Gotico Itałian. Cofà un gran nùmaro de altre céxe venesiane, ł'esterno xe pitosto senplice. Ł'interno contien el soło schermo a croxe ancora da qualche banda a Venesia.
Queła dei Frari xe 'na céxa parochial del Vicarià de San Poło-Santa Croxe-Dorsoduro. Łe altre céxe parochiałi xe San Barnaba, San Ludovico Vescovo, Santa Maria del Socórso e Santa Malgarìta.
Tiziano Vecelli o Tiziano Vecelli (c. 1488/1490[1] – 27 Agosto 1576[2] megio cognosùo cofà Tiziano - el più inportante menbro de ła scoła de pitura venesiana del XVI° secoło - xe sepełìo ai Frari.
Laóri d'arte [canbia]
- Giovanni Bellini, Madonna col bambino co' San Nicola di Bari S.Nicoło de Bari, Pietro, Marco e Benedetto, ła pała d'altèr de ła sagrestìa.
- El laboratorio de Bartołomeo Bon, indove se pol veder fegure de ła Verxene e San Francesco so ła parte ovest davanti.
- Antonio e Paolo Bregno, tonba del Doxe Francesco Foscari nel coro (atribuìo a łori; ma ła podarìa eser stada fata da Niccolò di Giovanni Fiorentino)
- Lorenzo Bregno
- tonba de Benedetto Pésaro sora ła porta de ła sagrestìa.
- tonba de Alvise Pasqualino so'l muro ovest.
- Girolamo Campagna, statuete de S.Antonio da Padova e Sant'Agnese su l'aqua santa ne ła navàda.
- Marco Cozzi, orchestre pa'l coro nel coro rituałe.
- Donatello, fegura de San Giovanni Battista (San Zuan Batista) ne ła prima capeła verso sud. El primo laoro de Donateło documentà a Venesia.
- Tullio Lombardo, tonba de Pietro Bernardo so'l muro ovest (atribuìo, ma che pol eser stada fata da Giovanni Buora)
- Antonio Rizzo, tonba del doxe Nicołò Tron nel coro.
- Jacopo Sansovino, fegura danexàda de San Giovanni Battista danànsi ne ła Capèła in cantón.
- Tiziano
Assunzione l'alter de ła sagrestìa più alto che ghe xe a Venesia. Pesaro Madonna so'l muro nord de ła navàda.
- Paolo Veneziano, il Doge Francesco Dandolo e Sua Moglie Donata alla Vergine dai Santi Francesco ed Elisabetta ne ła sagrestìa.
- Alessandro Vittoria
- fegura del Cristo Risorto ne ła parte davanti ad ovest
- fegura de San Girolamo so'l muro sud de ła navàda.
- Alvise Vivarini, Sant'Ambrogio e gli altri Santi ne ła capèła del transeto nord, el so ultimo laoro.
- Bartolomeo Vivarini
- San Marco sul Trono ne ła capèła in canton nel transeto nord.
- Madonna e Bambino con Santi, altar de sagrestìa ne ła tersa capèła del coro a sud.
Monumenti funerari [canbia]
- Francesco Barbaro (1390–1454) umanista e sanador.
- Pietro Bernardo (d.1538) (senador)
- Antonio Canova ( qui xe sepolto soło el so cuor; ła tonba, costruìa dai so arlevi, se refà su un dexegno del Canova che gaveva progetà 'na tonba par Tiziano) mai reałixàda
- Federico Corner
- Doxe Francesco Dandolo (nel capitoło caxa)
- Doxe Francesco Foscari (d.1457)
- Jacopo Marcello
- Claudio Monteverdi uno dei più grandi conpoxidori del 17° Secoło
- Beato Pacifico (fondador de ła Céxa corente)
- Alvise Pasqualino (d.1528) (Procurador de Venesia)
- Benedetto Pésaro (d.1503) (xeneral)
- Doxe Giovanni Pesaro
- Bishop Jacopo Pésaro (d.1547)
- Paolo Savelli (condotier) (el primo monumento Venesian che include 'na statua equestre)
- Titian (d. 1576)
- Melchiorre Trevisan (d.1500) (xeneral)
- Doxe Niccolò Tron
