Swaziland

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Jump to navigation Jump to search
Swaziland
(EN) Kingdom of Eswatini
(SS) Umbuso weSwatini
Swaziland – Stema Swaziland – Bandiera
Nkulunkulu Mnikati wetibusiso temaSwati
Dati amministrativi
Nome completoRegno del Swaziland
Nome ufficiale(SS) Umbuso weSwatini
(EN) Kingdom of Swaziland
Lingue ufficialiswati, inglese
CapitaleMbabane ('ministrativa)
Lobamba (reale e legislativa)
Politica
Capo di GovernoThemba Dlamini
Indipendenza6 de setenbre 1968
Ingresso nell'ONU 
Superficie Totale17 364km²
% delle acque0,9
Popolazione
Abitanti1 367 254 (2017)
Taso de fertiłità3,266 (2014)
Geografia
ContinenteAfrica
Confini
Fuso orarioUTC +2
Economia
Valutalilangeni
PIL (nominale)4408564260.1611 (2017)
PIL pro capite (nominale)3242 (2017)
PIL (PPA)11839273263 (2017)
ISU0.588 (2017)
Varie
Codici ISO 3166SZ, SWZ, 748
TLD.sz
Prefisso tel.+268
Sigla autom.SD
Festa nazionale 
Carte interative
Stati presedentiBritish Swaziland
Sito istitusionałe

El Swaziland, ufisialmente Regno del Swaziland el xe on Stato picenin de l’Àfrica del Sud.
El confina col Mozanbico a est e col Sudàfrica a ovest.

Etimologia[canbia | canbia el còdaxe]

El só nome vien da ła tribù pi grosa, i Swazi.

Giografia[canbia | canbia el còdaxe]

Exquisite-kfind.png Par saverghene de pì, varda ła pajina Giografia de lo Swaziland.

El paexe el xè montagnóxo al est; el teren el se sbasa verso ovest.

Gh'è tanti fiumi che pasa per el Swaziland.

El Paexe el ga senpre dei mominti de séco.

A ovest se cata łe savane e łe foreste pluviałi.

Storia[canbia | canbia el còdaxe]

Exquisite-kfind.png Par saverghene de pì, varda ła pajina Storia de lo Swaziland.

Antighità[canbia | canbia el còdaxe]

I primi abitanti del Swaziland i xere i khoisan, un grupo de caciatori racojitori che 'l vivéa en tuta l’Àfrica del sud.
I khoisan i xe stà mandà via dai grupi bantu che i ga invadesto el teritorio.

Par ła fin del XI secolo, i bantu i controlaa tuta ła zona che pi tardi ła deventarà ła tera dei sotho e dei nguni, i grupi etnici pi grandi che vive 'ntel Sudafrica.

Modernità[canbia | canbia el còdaxe]

Quando i boeri i s'à moso da ła region del Capo, el re Sobhuza I l’è stà bon de conservar l’independensa.
Dopo ła secónda guera boera (1899 – 1902) i inglexi i ga ocupà el regno e i ło ga trasformà en on protetorato.

Indipendensa[canbia | canbia el còdaxe]

El Swaziland l’è rivà a l’indipendensa el 6 de setenbre del 1968.
El re Sobhuza II l’è stà riméso sul trono e el ga regnà fin a ła morte, nel 1982.

Só fiol, re Mswati III l’è ndà sù al trono e'l governa co só mare, come che vol ła tradision: el re el xe el aministrator de ła nasion, só mare [1] ła xe l'autorità spirituałe del Paéxe.
El re Mswati no'l se preòcupa mìa de vìvar nel luso mentre che i só sùditi i xe tra i pi poareti de l’Àfrica. El re el dopra i schei de ła nasion par conprarse màchine e fabricar viłe par łe só mojere.[no ghe xé ƚa fonte]

Giografia połitega[canbia | canbia el còdaxe]

El Swaziland el xe ła ùltima nasion co na monarchìa asołuta en tuta l’Àfrica.

El re no'l vol gnanca ła democrasia, e tuti i partidi i xe vietadi.

Popołasion[canbia | canbia el còdaxe]

Etnie[canbia | canbia el còdaxe]

Ła majorìa de ła popołasion i xe swazi, un grupo bantu de ła faméja dei ngoni.
Gh'è puchi zulu e afrikaaner[2].

Rełigion[canbia | canbia el còdaxe]

I cristiani i xe el 83% (i catòleghi xe al 6%), el resto i segue ła religion tradisionałe.

Società[canbia | canbia el còdaxe]

Ła majorìa dei swazi i vive ne łe zone rurałi.
Ła concentrasion de zente ła ga portà a utilizar masa i prai e l’acua.

El nùmaro dei małài de AIDS el xe el pi alto de tuto el móndo (39% de ła popolasion el xe infetà).

Economia[canbia | canbia el còdaxe]

Ła zente, parò, ła xe tra ła pi poareta del continente: el 70% de ła popołasion el vive sóto el livel de povertà [3]. Ła majorìa de l’economìa ła xe en man ai bianchi. Puchi schei i vien utilizà par el sviłupo.

El Swaziland l’è uno dei Paixi africani co pi risorse.
El ga 'na agricoltura de susistensa, fortemente influensada da i mominti de séco, anca parché el 60% de ła tera el xe del re, e el resto de conpagnie el xe foresto.
Parò el Swaziland l'esporta legname, ananasi, e coton.
Carbon e diamanti i vien scavà su łe montagne.

Ła industria pi granda l’è queła dei concentrati par far bìbite, ła xe na conpagnia mericana.

Curioxità[canbia | canbia el còdaxe]

Tuti i ani, el re el va védar ła reed dance, el "bało de łe cane".
El xe só dirito de tórse na nóva mojer tra una de łe bałerine, che łe ga da èsar vèrgini e łe bała nude.

Nota[canbia | canbia el còdaxe]

  1. ciamada ła granda elefantésa
  2. bianchi del Sudafrica disendenti dai boeri
  3. on euro al dì
Controło de autoritàVIAF (EN140126183 · ISNI (EN0000 0001 2110 7657 · LCCN (ENn2019008120 · GND (DE4058692-3 · BNF (FRcb11959471p (data) · NDL (ENJA00571785 · WorldCat Identities (ENn2019-008120
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Swaziland&oldid=651670"