Tunixia

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Jump to navigation Jump to search
Tunixia
(EN) Republic of Tunisia
(AR) الجمهورية التونسية
(FR) République tunisienne
(FR) la République tunisienne
Tunixia – Stema Tunixia – Bandiera
Tunisa sat.png
Dati aministradivi
Nome conpletoRepùprica de Tunixìa
Nome ufisiałe(AR) تونس
Łéngue ufisiałiŁéngoa araba
CavedałeTúnixi
Pułìtega
Forma de goernorepùbrica presidensiàł
Cao de GoernoMehdi Jomaa
Entrada inte el ONU 
Superfise Totale163 610km²
% de łe àcue 
Popołasion
Viventi11 565 204 (2018)
Taso de fertiłità2,2 (2014)
Xiografia
ContinenteAfrica
Confini
Fuxo orarioUTC +1
Economia
Valutadìnaro tunixìn
PIL (nomenałe)40 256 675 208,73 (2017)
PIL pro capite (nomenałe)3 464 (2017)
PIL (PPA)137 650 108 108 (2017)
ISU0,74 (2017)
Vàrie
Còdaxi ISO 3166TN, TUN, 788
TLD.tn
Prefiso tełefònego+216
Sigla targa automobiłìstegaTN
Festa nasionałe20 de marso
Carte interative
Stati presedentiBeylik of Tunis
Sito istitusionałe


La Tunixìa, ufisialmente la Repùprica de Tunixìa (in àrabo الجمهورية التونسية, al-Jumhūriyya al-Tūnusiyya), xe on Stato de l’África de el nord, parte de el Maghreb.
El confina co ł’Algeria a ovest e co ła Libia a sudest; la xe bagnada da el Mar Mediteraneo a nordest.

Giografia[canbia | canbia el còdaxe]

La costa la xe rica de acua.

El 40% del teritorio xe nte el dexerto de el Sahara. La costa la xe fèrtile.

Storia[canbia | canbia el còdaxe]

Search ballonicon2.svg Par savèrghene de pì, vardarse ła voxe Storia de la Tunixia.

Antighità[canbia | canbia el còdaxe]

Cartàxene

In Tunixìa ghera òmeni preistorici fin da el pałeołìtico.

El primo pòpoło ca se conose xe i berberi.

I fenici xe rivá su nte łe coste de ła Tunixìa e i ga fondá Cartàxene nte el 814 a.C.. Cartàxene l’è deventá na potensa comerçiàł e militàr in pochi ani e sa mexo a concoistàr i paexi de el Mediteraneo.
La łota co Roma xe ndá vanti da el 264 a el 146 a.C. e xe fenìa co la distrusión de Cartàxene. I romani ga ricostruìo la çitá e i ła ga fata deventàr ła prima provinçia africana.

A ła fin de el periodo romàn, i vandałi ga invadesto Cartàxene e i xe restài fin a el 533.
Nte el 533, el xeneràl bizantìn Bełixario ga concoistá tuto el nord Africa.
Doxento ani dopo, i Árabi.

I Árabi xe restài fin ke i xe rivài i Turchi de l’impero otoman en tel 1574.

Modernità[canbia | canbia el còdaxe]

En tel 1705 ghe stá ła fondasión de ła dinastìa Husaynide.

Da el 1881 i francexi ga stabilì on protetorato.

Indipendensa[canbia | canbia el còdaxe]

La Tunixìa xe deventá indipendente el 20 de marso 1956 e ła Repùbrica l’è stá proclamá el 25 de lujo del 1957[1].
El primo prexidente xe stá Habib Bourguiba, deposto con on colpo de Stato nel 1987 da el xeneràl Zine El-Abidine Ben Ali.

Economia[canbia | canbia el còdaxe]

L’agricoltura xe praticá su la costa (gran, formenton, biada).
La Tunixìa xe el sesto produtór mondiàl de fosfati.

Ła industria (tèsile, prodoti petrołìferi) xe en crézita.

Demografia[canbia | canbia el còdaxe]

La majorìa de la popołasión xe muxułmana.

I tunixini parla àrabo e francexe.

Note[canbia | canbia el còdaxe]

  1. fin a sto momento ł’á reñá ła dinastìa Husaynide.


Stati par indice de svilupo uman

 
Cuel prima Cuel daspò
Algeria 94° posto Tonga
Controło de autoritàVIAF (EN151897393 · ISNI (EN0000 0001 2110 2127 · LCCN (ENn79065220 · GND (DE4061206-5 · BNF (FRcb11865659f (data) · NLA (EN35557955 · NDL (ENJA00573914 · WorldCat Identities (ENn79-065220
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Tunixia&oldid=889017"