Svìsara

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Cheło che te ghè schcià el rimanda a sta voxe, parché el xe on so sinònemo o el vien esplegà cuà drento. rimandamento da Svisara
Infotoła de zeografia pułìtega Svìsara
Schweizerische Eidgenossenschaft (de)
Confédération suisse (fr)
Confederazione Svizzera (it)
Confederaziun svizra (rm) Cànbia el vałor in Wikidata
Bandiera Stema
Bandiera Stema


InoSalmo Svizzero (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata


Bomò«Unus pro omnibus, omnes pro uno (it) Traduzi» Cànbia el vałor in Wikidata
EpònemoCanton Svitto Cànbia el vałor in Wikidata
Pozision

46°47′54.82″N 8°13′55.1″E / 46.798562°N 8.231973°E46.798562; 8.231973Coordinae: 46°47′54.82″N 8°13′55.1″E / 46.798562°N 8.231973°E46.798562; 8.231973


CavedaƚeBerna Cànbia el vałor in Wikidata
Popołasion
Totałe8 466 017 (2017) Cànbia el vałor in Wikidata
Łénguatodesco
italian
fransezo
romancio (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
Zeografia
Parte deEoropa Cànbia el vałor in Wikidata
Àrea41 285 km² Cànbia el vałor in Wikidata
Ponto pì altoPunta Dufour (it) Traduzi (4 634 m)(4 634 m) Cànbia el vałor in Wikidata
Ponto pì basoŁago Magiór (193 m) Cànbia el vałor in Wikidata
Rente a
Dati istòreghi
Creasion1° agosto 1291
12 setenbre 1848
Dì festivo
Organizasion pułìtega
Forma de goernorepubblica direttoriale (it) Traduzi e Repùblega federałe Cànbia el vałor in Wikidata
Òrgano ezecutivoconsejo federałe Cànbia el vałor in Wikidata
Òrgano lejislativoAssemblea federale (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
• Consejero federałe Cànbia el vałor in Wikidataconsejo federałe Cànbia el vałor in Wikidata
• nisun vałore Cànbia el vałor in Wikidatanisun vałore Cànbia el vałor in Wikidata
Màsema autorità zudisiałeTribunale federale svizzero (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
Economia
PIL nomenałe236.921 (-->)
Monedafranco svizzero (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
Còdazi de identifegasion
Fuzo oràrio
Domìnio de primo liveło.ch
Prefiso tełefònego+41 Cànbia el vałor in Wikidata
Tełèfono d'emerzensa.ch
Sito ufisiałe

Twitter: Suisse MusicBrainz: 1333ff06-8e3d-3c8e-9f3a-13a2a38b41df

Ła Svìsera (en tedesco Schweiz, in françexe Suisse, in itałian Svizzera, in romançio Svizra), co nome ofiçial Confederasion Svisera (en tedesco Schweizerische Eidgenossenschaft, in françexe Confédération Helvétique, in Italian Confederazione Svizzera in romançio Confederaziun Svizra[1], el xe un paexe de l'Eoropa çentrałe.
Ła confina a nord co ła Xermàgna, a est co el Liechtenstein e l'Austria, a sud co l'Itàlia, e a ovest co ła Fransa.

Istoria[canbia | canbia el còdaxe]

Ła Confederasion Svisera ła jera abità inte l'antighità dai Elvezi[2], on popoło de raixa gàłega.
Ła xe stà concuistada dai Romani guidai da Giulio Cesare durante ła so concuista de ła Gałia.

El 1° de agosto del 1291 i raprexentanti de tre cantuni i ghea decidesto de ałearse formando na confederasion. Isteso, ła jera senpre influensada da l'inpero Austriaco.
Ła xe stà reconosesta indipendente co ła Paxe de Vestfalia in tel 1648.

Napołeone ła ga invadesta in tel1798 e la xe deventada na repùblega. In tel 1803 se ga riformà na confederasion ciamada Confederasion Elvètega.
In tel 1815, col Congreso de Viena, ła xe stà reconosesta cofà stato de "neutralità prmanentemente armada".

Zeografia pułìtega[canbia | canbia el còdaxe]

Ła Svìsera ła xe on stato federałe.

Divixion aministrative[canbia | canbia el còdaxe]

Ła xe dividesta in 26 cantoni, ognun co ła so otonomia lejislativa e fiscałe.

Search ballonicon2.svg Par savèrghene de pì, vardarse ła voxe Cantoni de ła Svisera.


Parteçipasion a organixasion sorastatałi[canbia | canbia el còdaxe]

Ła xe senpre stada neutrałe anca tegnendo rełasion comerçiałi e pułìteghe co altri Stati e ła ga negà de vołer ndar drento inte ła CEE e ła NATO.

Cavedałe e altre sità[canbia | canbia el còdaxe]

Ła cavedałe federałe ła xe Berna, che ła xe anca ła cavedałe de l'omonimo canton.

Cultura[canbia | canbia el còdaxe]

Durante ła Rivolusion protestante in Svisera vivéa do inportanti teołoghi cofà Ulrico Zwingli e Giovanni Calvino.

Note[canbia | canbia el còdaxe]

  1. in latin Confederatio Helvetica, da andove riva ła sigla "CH"
  2. che i ga dà el nome Elvezia

Varda anca[canbia | canbia el còdaxe]

Controło de autoritàVIAF (EN154323889 · ISNI (EN0000 0001 2297 4701 · LCCN (ENn79062978 · GND (DE4053881-3 · BNF (FRcb11868612h (data) · NLA (EN35535063 · NDL (ENJA00871917 · WorldCat Identities (ENn79-062978


Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Svìsara&oldid=1057043"