Svìsara

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Cheło che te ghè schcià el rimanda a sta voxe, parché el xe on so sinònemo o el vien esplegà cuà drento. rimandamento da Svìsera
Jump to navigation Jump to search
Svìsara
(LA) Confoederatio Helvetica
(DE) Schweizerische Eidgenossenschaft
(FR) Confédération suisse
(IT) Confederazione svizzera
(RM) Confederaziun svizra
(FR) la Confédération suisse
Svìsara – Stema Svìsara – Bandiera
Unus pro omnibus, omnes pro uno
Dati aministradivi
Nome conpletoSvisera
Nome ufisiałe(DE) Schweizerische Eidgenossenschaft, (FR) Confédération suisse, (IT) Confederazione Svizzera e (RM) Confederaziun svizra
Łéngue ufisiałiŁéngua todésca, Łengua itałiana, Łéngua fransexe e romancio
CavedałeBerna
Pułìtega
Forma de goernoDemocrazia diretta, Repubblica federale
Cao de StatoPresidente della Confederazione
Entrada inte el ONU10 de setenbre 2002
Superfise Totale41 285km²
% de łe àcue3,7
Popołasion
Viventi8 466 017 (2017)
Taso de fertiłità1,52 (2014)
Xiografia
ContinenteEoropa
Confini
Fuxo orarioUTC +1
Economia
Valutafranco svisero
PIL (nomenałe)678 887 336 848,25 (2017)
PIL pro capite (nomenałe)80 342 (2017)
PIL (PPA)560 353 822 653 (2017)
ISU0,93 (2014)
Vàrie
Còdaxi ISO 3166CH, CHE, 756
TLD.ch
Prefiso tełefònego+41
Sigla targa automobiłìstegaCH
Festa nasionałe1° agosto
Carte interative
Sito istitusionałe

Twitter: Suisse

Ła Svìsera (en tedesco Schweiz, en françexe Suisse, en itałian Svizzera, en romançio Svizra), co nome ofiçial Confederasiòn Svisera (en tedesco Schweizerische Eidgenossenschaft, en françexe Confédération Helvétique, en Itałian Confederazione Svizzera en romançio Confederaziun Svizra[1], el xé un paexe de l'Eoropa çentrałe.
Ła confina a nord co ła Xermàgna, a est co el Liechtenstein e l'Austria, a sud co l'Itałia, e a ovest co ła Fransa.

Istoria[canbia | canbia el còdaxe]

Ła Confederasion Svisera ła jera abità inte l'antighità dai Elvezi[2], on popoło de raixa gàłega.
Ła xé stà concuistada dai Romani guidai da Giulio Cesare durante ła so concuista de ła Gałia.

El 1° de agosto del 1291 i raprexentanti de tre cantuni i ghea decidesto de ałearse formando na confederasion. Isteso, ła jera senpre influensada da l'inpero Austriaco.
Ła xe stà riconosùa indipendente co ła Paxe de Vestfalia in tel 1648.

Napołeone ła ga invadesta in tel1798 e la xé deventada na repùblega. In tel 1803 se ga riformà na confederasion ciamada Confederasion Elvètega.
In tel 1815, col Congreso de Viena, ła xe stà riconosùa cofà stato de "neutralità prmanentemente armada".

Xiografia pułìtega[canbia | canbia el còdaxe]

Ła Svìsera ła xe on stato federałe.

Divixion aministrative[canbia | canbia el còdaxe]

Ła xe dividesta in 26 cantoni, ognun co ła so otonomia lejislativa e fiscałe.

Search ballonicon2.svg Par savèrghene de pì, vardarse ła voxe Cantoni de ła Svisera.


Parteçipasion a organixasion sorastatałi[canbia | canbia el còdaxe]

Ła xé senpre stada neutrałe anca tegnendo rełasion comerçiałi e pułìteghe co altri Stati e ła ga negà de vołer ndar drento in te ła CEE e ła NATO.

Cavedałe e altre sità[canbia | canbia el còdaxe]

Ła cavedałe federałe ła xé Berna, che ła xé anca ła cavedałe de l'omonimo canton.

Cultura[canbia | canbia el còdaxe]

Durante ła Rivolusion protestante en Svisera vivéa do inportanti teołoghi cofà Ulrico Zwingli e Giovanni Calvino.

Note[canbia | canbia el còdaxe]

  1. in latin Confederatio Helvetica, da andove riva ła sigla "CH"
  2. che i ga dà el nome Elvezia


Varda anca[canbia | canbia el còdaxe]

Controło de autoritàVIAF (EN154323889 · ISNI (EN0000 0001 2297 4701 · LCCN (ENn79062978 · GND (DE4053881-3 · BNF (FRcb11868612h (data) · NLA (EN35535063 · NDL (ENJA00871917 · WorldCat Identities (ENn79-062978
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Svìsara&oldid=655558"