Portogruèr

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
(Rimando da Portogruaro)
Jump to navigation Jump to search
Portogruèr
comun
Portogruèr – Veduta
Dati aministrativi
Stato bandiera Itałia
Rejon Veneto – stema Veneto
Provincia Venesia – stema Venesia
Sìndico Maria Teresa Senatore (sentro-drita) dal 15/6/2015
Teritorio
Coordinae 45°46′32″N 12°50′15″E / 45.775645, 12.837516Coordinate: 45°46′32″N 12°50′15″E / 45.775645, 12.837516
Altitudine 5 m s.l.m.
Superfise 102,31 km²
Abitanti 25 487 (31/05/2012)
Densità 249,12 ab./km²
Frasion Portovecio, Sumaga, Pradiposo, Giusago, Lugugnana, Lison
Comuni confinanti Danón, Càorle, Sinto Caomagior, Concordia Sagitaria, Fosalta de Portogruaro, Gruèr, Pramajor, San Michièl, San Stin, Téjo
Altre informasion
Còd. postałe 30026
Prefiso 0421
Fuxo orario UTC+1
Còdexe ISTAT 027029
Còd. catasticałe G914
Targa VE
Nome abitanti portogrueréxi
Patrono Sant'Andrea Apòstoło
Dì de festa 30 de novenre
Locałixasion
Italy location map.svg
Portogruèr
Italy relief location map.jpg
Portogruèr
Portogruèr – Mapa
Sito istitusionałe

Portogruèr[1] (Puart par furlàn, Porto par altre varianse vènete[2]) el xe un comun de 25 198 abitanti 'nte ła Provinsa de Venesia su łe sponde del fiume Lèmene.

Nome e istoria[canbia | canbia el còdexe]

L'orixene del nome de ła sità no ła xe ciara. Drio 'na teoria el sarìa ispirà a łe gru, oxełi tìpeghi de łe pałùi e de łe pàciare che 'ntel'antighità i caraterixava el teritorio: da sta ipòtexi a deriva el stema de ła sità. Drio 'n'altra teoria ła xe da tor dal latin par indicar el guardian dei canpi (Gruarius), mestièr che ben se adata al caràtere agrìcoło del teritorio datorno. El prefiso Porto el deriva dal vecio porto mercantil fluvial, rico durante el dominio venesian ma deso in desuxo.

De Portogruèr se sa ła data de fondasion: ła xé el 10 de genaro 1140, có che'l véscovo de Concordia, Gervin el ga conceso spasi su ła riva del Lèmene a un grupo de marcanti par farghe caxe, magaxeni e un porto.[3] Ła vien nominada come Portum de Gruario da ła boła de papa Urban III; probabilmente ła gaveva xa na só organixasion precixa, sia de architeture che dal pónto de vista siviłe, anca se l'ełesion de un só podestà ła gera limitada da ła necesità de aprovasion del véscovo de Concordia.[4]

El dominio venesian el taca 'ntel 1420 e'l porta a Portogruèr, col priviłegio de Portogruèr, un ténpo caraterixà da łibertà e splendor artìstego. A sti ani partien l'edifegasion de alguni dei edifisi più inportanti de ła sità, infrà i quałi el Fóntego del comercio, ła Viła comunal e paréci pałasi 'ntel séntro sitadin.[4] I contati co Venesia i restava cusì stréti che Ippolito Nievo el ga descrito i só abitanti come «màscare» dei venesiani.[3]

Ła fin de ła Serenìsima ła ga signifegà decadénsa anca par Portogruèr. Particołarmente penóxa ła xé stada l'ocupasion dei soldai franséxi che da na parte i ga desfà i lióni de San Marco sui pónti, da st'altra i grevava su łe case comunałi par el mantegnimento costrenxendo l'aministrasion a vénder anca l'argentaria de łe céxe.[4] Anca ła ritirada dei Austrìasi durante ła prima guera mondial ła ga fato dani a ła sitadina, có i ga tagià i dó pónti rinasimentałi del Rastreło e de ła Streta.[4]

Xemełagi[canbia | canbia el còdexe]

Evołusion demogràfega[canbia | canbia el còdexe]

Abitanti censii


Notasion[canbia | canbia el còdexe]

  1. AA. VV., Dizionario di toponomastica. Storia e significato dei nomi geografici italiani , Torino, UTET, 2006 . I antighi testi de ła Repùblega Vèneta i dixe sta sità Portogruer, cfr. Marin Sanudo, Le vite dei dogi 1423-1474 , La Malcontenta, ).
  2. nome mia tanto justo parchè vegnù fora da a venetixasion del tałian Portogruaro.
  3. 3,0 3,1 Portogruèr-luoghimisteriosi.it
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Breve istoria de Portogruèr

Łigamenti foresti[canbia | canbia el còdexe]