Połònia

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Cheło che te ghè schcià el rimanda a sta voxe, parché el xe on so sinònemo o el vien esplegà cuà drento. rimandamento da Polonia
Połònia
(PL) Rzeczpospolita Polska
Połònia – Stema Połònia – Bandiera
Poland topo.jpg
Dati aministradivi
Nome conpletoRepublica de Połonia
Nome ufisiałe(PL) Rzeczpospolita Polska e (PL) Polska
Łéngue ufisiałiŁéngua połaca
CavedałeVarsavia
Pułìtega
Forma de goernoRepublica parlamentare
Cao de StatoPresidente
Cao de GoernoMateusz Morawiecki Primo Ministro
Entrada inte el ONU24 de otobre 1945 2
Entrada inte ła UE1° majo 2004
Superfise Totale312 683km²
% de łe àcue2,6
Popołasion
Viventi38 382 576 (31 de disenbre 2019)
Taso de fertiłità1,29 (2014)
Xiografia
ContinenteEoropa
Confini
Fuxo orarioUTC +1
Economia
Monedazłoty polacco (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
PIB nomenałe495 885
Taso de dezocupasion9 % Cànbia el vałor in Wikidata (2014) Cànbia el vałor in Wikidata
ISU0,862 (alto)
Nota: dati monetàri in dòłari (US$)
Consumo enerxètego0,35 kWh/ab. ano
Vàrie
Còdaxi ISO 3166PL, POL, 616
TLD.pl
Prefiso tełefònego+48
Sigla targa automobiłìstegaPL
Ino nasionałeMazurek Dąbrowskiego
Festa nasionałe3 de majo e 11 de novenbre
Carte interative

MusicBrainz: dd7f80c8-f017-3d01-8608-2a8c9c32b954


Ła Połonia (en połaco: Polska) ła xe no stato del'Eoropa çentràl.
Ła confina a ovest co ła Germania, a sud co łe repùbliche Ceca e Slovaca, a est co l'Ucraina e ła Biełorusia, a nordovest co ła Łituania e ła Rusia[1] e a nord col Mar Baltico.

Zeografia[canbia | canbia el còdaxe]

Ła ga na superfiçie de 312 679 km².

Zeografia połitega[canbia | canbia el còdaxe]

Ła Połonia ze una repùblica parlamentàr.
El presidente de ła Republica de indeso el xe Andrzej Duda, el primo ministro xe Mateusz Morawiecki.

Istoria[canbia | canbia el còdaxe]

Ła xe sta fondà inte el 966 D.C. dal so primo sovran Miesko I , re dei Polani. Inte el 1569 la gà formà ła Confederasion Połaco Lituana. Inte el 1795 ła xe stà spartia da Austria, Russia e Prussia.

Inte el 1918 ła xe tornà stato libero fin al 1939 cuando ła xe stà invasa da ła Union Soviètega e da ła Germania Nazista. Inte el 1945 ła xe tornà como Republica Popolar de Połonia. Inte el 1989 ła xe tornà na Republica Democràtega Parlamentar.

Sudivizion aministrative[canbia | canbia el còdaxe]

Search ballonicon2.svg Par savèrghene de pì, vardarse łe voxe Voivodai de ła Połònia , Distreti de ła Połònia e Comuni de ła Połònia .
Carta de ła Połònia sudividesta in voivodai
Carta de ła Połònia sudividesta in distreti
Carta de ła Połònia sudividesta in comuni

La Połònia ła ze sudividesta in sédaze voivodai:

Nome Nome połonezo Caologo
Voivodato de ła Cuiàvia-Pomerània województwo kujawsko-pomorskie Bydgoszcz e Toruń
Voivodato de ła Granda Połònia województwo wielkopolskie Poznań
Voivodato de ła Cea Połònia województwo małopolskie Cracòvia (Kraków)
Voivodato de Łódź województwo łódzkie Łódź
Voivodato de ła Basa Slèzia województwo dolnośląskie Breslàvia (Wrocław)
Voivodato de Lublin województwo lubelskie Lublin
Voivodato de Lubusz województwo lubuskie Gorzów Wielkopolski e Zielona Góra
Voivodato de ła Mazòvia województwo mazowieckie Varsàvia (Warszawa)
Voivodato de Opolski województwo opolskie Opole
Voivodato de ła Podlàchia województwo podlaskie Białystok
Voivodato de ła Pomerània województwo pomorskie Dànzega (Gdańsk)
Voivodato de ła Slèzia województwo śląskie Katowice
Voivodato de ła Precarpàsia województwo podkarpackie Rzeszów
Voivodato de ła Santa croze województwo świętokrzyskie Kielce
Voivodato de ła Vàrmia-Mazùria województwo warmińsko-mazurskie Olsztyn
Voivodato de ła Pomerània Osidentałe województwo zachodniopomorskie Stetin (Szczecin)

I livełi aministrativi inferiori i ze:

I sédaze voivodai de ła Połònia i ze dividesti in 379 distreti, intrà i cuałi gh'è 65 distreti urbani e sti cuà i ze dividesti in 2479 comuni (306 urbani, 602 smisiai e 1571 rurałi)[2].

Sità prinsipali[canbia | canbia el còdaxe]

Sità Abitanti (2006) Voivodato
1 Herb Warszawy Varsàvia (Warszawa) 1 709 781 Mazòvia
2 Herb Krakowa Cracòvia (Kraków) 756 183 Cea Połònia
3 Herb Łodzi Łódź 737 152 Łódź
4 Herb Wrocławia Breslàvia (Wrocław) 632 932 Basa Slèzia
5 Herb Poznània Poznań 567 882 Granda Połònia
6 Herb Gdańska Danzica (Gdańsk) 458 053 Pomerània
7 Herb Szczecina Stettin pì (Szczecin) 411 119 Pomerània Osidentałe
8 Herb Bydgoszczy Bydgoszcz 366 074 Cuiàvia-Pomerània
9 Herb Lublina Lublin pì (Lublin) 354 967 Lublin pì
10 Herb Katowic Katowice 317 220 Slèzia
11 Herb Białegostoku Białystok 294 864 Podlachia
12 Herb Gdyni Gdynia 252 791 Pomerània
13 Herb Częstochowy Częstochowa 246 890 Slèzia
14 Herb Radomia Radom 227 018 Mazòvia
15 Herb Sosnowca Sosnowiec 226 034 Slèzia
16 Herb Kielc Kielce 208 193 Santacroze
17 Herb Torunia Toruń 208 007 Cuiàvia-Pomerània
18 Herb Gliwic Gliwice 199 451 Slèzia
19 Herb Zabrza Zabrze 191 247 Slèzia
20 Herb Bytomia Bytom 187 943 Slèzia
21 Herb Bielska-Białej Bielsko-Biała 176 987 Slèzia
22 Herb Olsztyna Olsztyn 176 864 Vàrmia-Mazùria
23 Herb Rzeszowa Rzeszów 170 722 Precarpàsia
24 Herb Rudy Śląskiej Ruda Śląska 146 582 Slèzia
25 Herb Rybnika Rybnik 141 580 Slèzia
26 Herb Tych Tychy 131 153 Slèzia
27 Herb Dąbrowy Górniczej Dąbrowa Górnicza 130 128 Slèzia
28 Herb Opola Opole 128 268 Opole
29 Herb Płocka Płock 127 461 Mazòvia
30 Herb Elbląga Elbląg 127 275 Vàrmia-Mazùria
31 Herb Wałbrzycha Wałbrzych 126 465 Basa Slèzia
32 Herb Gorzowa Wielkopolskiego Gorzów 125 416 Lubusz
33 Herb Włocławka Włocławek 119 939 Cuiàvia-Pomerània
34 Herb Zielonej Góry Zielona Góra 118 221 Lubusz
35 Herb Tarnowa Tarnów 117 560 Cea Połònia
36 Herb Chorzowa Chorzów 114 686 Slèzia
37 Herb Kalisza Kalisz 108 841 Granda Połònia
38 Herb Koszalina Koszalin 107 887 Pomerània Osidentałe
39 Herb Legnicy Legnica 105 750 Basa Slèzia
40 Herb Słupsky Słupsk 93 206 (2014) Pomerània
41 Herb Grudziądzsky Grudziądz 97 676 (2013) Cuiàvia-Pomerània

Cavedal e altre sità[canbia | canbia el còdaxe]

Ła cavedal ła xe Varsavia.

Demografia[canbia | canbia el còdaxe]

Ła gà 38 502 396 abitanti.

Cultura[canbia | canbia el còdaxe]

Połachi conosesti[canbia | canbia el còdaxe]

  • Stanislao Konarski, pedagogo
  • Kazimierz Kuratowski, matemàtego
  • Adam Mickiewicz, poeta
  • Fryderyk Chopin , conpozitore
  • Ignacy Paderewski , conpozitore
  • Andrzej Sapkowski , scritore
  • Roman Polanski , rezista
  • Giovanni III Sobieski (Jan III Sobieski) , Re e zenerałe
  • Juliusz Kossak , pitor
  • Witold Pilecki , miłitare
  • Marie Curie, fìzega: ła ga descuerto el Połònio e el Ràdio, du ełeminti chìmeghi
  • Juliusz Slowacki , poeta

Note[canbia | canbia el còdaxe]

  1. inte l'exclave de Kaliningrad
  2. (PLEN) Size and structure of population and vital statistics by territorial division in 2010 (PDF)stat.gov.pl. entrada il 5 aprile 2012 (archivià dal URL orizenałe il 24 gennaio 2012).
Controło de autoritàVIAF (EN141810140 · ISNI (EN0000 0004 0471 0018 · LCCN (ENn79131071 · GND (DE4046496-9 · BNF (FRcb11880842g (data) · NDL (ENJA00569130 · WorldCat Identities (ENn79-131071


Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Połònia&oldid=1059977"