Salta al contegnùo

Połònia

Coordenae: 52°N 19°E
Pending
Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Cheło che te ghè schcià el rimanda a sta voxe, parché el xe on so sinònemo o el vien esplegà cuà drento. rimandamento da Polònia
Połònia
Rzeczpospolita Polska (pl)
Polska (pl) Cànbia el vałor in Wikidata
Bandiera Stema
Bandiera Stema

Cànbia el vałor in Wikidata

InoPoland Is Not Yet Lost (26 de febraro del 1927) Cànbia el vałor in Wikidata


Bomò«Move your imagination»
«Dychmyga!» Cànbia el vałor in Wikidata
EpònemoPolani (it) Traduzi e campo (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
Pozision

Map

52°N 19°E
ContinenteEoropa

Capitałe  Varsavia (1795–) Cànbia el vałor in Wikidata
Popołasion
Totałe37 563 071 (2024) Cànbia el vałor in Wikidata
Densità120,13 hab./km²
Zènaro
Cànbia el vałor in Wikidata
left 19 418 160 (%51,7) (%48,3) 18 144 911 Òmani
left 19 595 179 (%52,2) (%48,9) 18 370 296 Òmani
Demònemopołaco, połachi, połaca, połache  Edit this at Wikidata
Idiomapołaco (łéngua ufisałe) Cànbia el vałor in Wikidata
Speransa de vita76 (2021) Cànbia el vałor in Wikidata
0 (2020)
Taso de suicìdio9,3 (2019) Cànbia el vałor in Wikidata
Putełi no scołarizai228 797 (2014) Cànbia el vałor in Wikidata
−6 287 (2013)
Zeografia
Parte deEoropa sentrałe e Spàsio Econòmego Eoropeo Cànbia el vałor in Wikidata
Àrea312 683 km²[1] Cànbia el vałor in Wikidata
Àcua2,6 % Cànbia el vałor in Wikidata
Bagnà daMar Bàltego, Fiume Óder, Fiume Neisse, Fiume Jizera, Divoká Orlice (it) Traduzi, Fiume Opava, Olza, Orava (en) Traduzi, Białka (en) Traduzi, Dunajec (it) Traduzi, Fiume Poprad, Fiume Bug Osidentałe, Fiume Vístula e Fiume Notec Cànbia el vałor in Wikidata
Ponto pì altoRysy (2 499 m) Cànbia el vałor in Wikidata
Ponto pì basoPaludi di Vustula (it) Traduzi (−1,8 m) Cànbia el vałor in Wikidata
Rente a
  Zermània
  Lituània (1991–)
  Rùsia (1991–)
  Ucràina (1991–)
  Biełorùsia (1991–)
  Slovàchia (1993–)
  Repùblega Ceca (1993–) Cànbia el vałor in Wikidata
Dati istòreghi
Prima mesion documentadaRegno del Congreso, Consejo de rejensa, Repùblega de Tarnobrseg, Rada Narodowa Księstwa Cieszyńskiego (en) Traduzi e Repùblega Popołare de Połònia Cànbia el vałor in Wikidata
Dì festivo
PatronoAdalberto de Praga e Stanislao de Cracòvia Cànbia el vałor in Wikidata
Organizasion pułìtega
Forma de goernosistema parlamentar, stato unitàrio e semipresidensiałiismo Cànbia el vałor in Wikidata
Òrgano ezecutivoConsejo dei ministri de ła Repùblega de Połònia Cànbia el vałor in Wikidata
Òrgano lejislativoParlamento de Połònia Cànbia el vałor in Wikidata
Presidente de ła Polònia Cànbia el vałor in WikidataKarol Nawrocki (6 de agosto del 2025) Cànbia el vałor in Wikidata
Primo ministro de ła Połònia Cànbia el vałor in WikidataDonald Tusk (13 de disenbre del 2023) Cànbia el vałor in Wikidata
Màsema autorità zudisiałeCorte Suprema Cànbia el vałor in Wikidata
Ìndaze de Democrasia

6.85/10

   

Menbro de
Union Eoropea, Organizasion de łe Nasion Unìe, Organizasion par ła Cooperasion e Desviłupo Econòmego, Consejo d'Eoropa, Ajensia Spasiałe Eoropea, Organizasion mondiałe del comerso, NATO, Organizasion par ła Seguresa e Cooperasion inte l'Eoropa, Consejo dei Stati del Mar Bàltego, Triànguło de Weimar, UNESCO, Ajensia Internasionałe de l'Enerzia[2], Organizasion mondiałe de ła sanità[3], Organizasion Mondiałe de ła Propietà Intełetuałe, Union Postałe Universałe[4], Union Internasionałe de Tełecomunicasion[5], Fondo Monetàrio Internasionałe, Banca Internasionałe par ła Recostrusion e Desviłupo, Asociasion Internasionałe del Desviłupo, Corporasion Finansiària Internasionałe, Organismo Multilaterałe de Garansia dei Investimenti, Grupo Austràlia, EUROCONTROL, Pato de Varsàvia, COMECON, Tratà dei Siełi Verti, Rezime de Controło de ła Tecnołozia dei Mìsiłi[6], Interpol[7], Grupo de Fornidori Nucleari[8], Organizasion par ła Proibision de łe Arme Chìmeghe[9], Sentro de Coordenamento de Movimenti Eoropei[10], Capasità Stratèzega de Trasporto Aèreo[11], Organizasion Idrogràfega Internasionałe[12], Grupo de Oservasion de ła Tera, Spàsio Schengen[13], Visa Waiver Program[14], Organizasion Meteorołòzega Mondiałe[15], Convension del Consejo d'Eoropa su ła prevension e ła lota contro ła viołensa inte i confronti de łe done e ła viołensa domèstega, Grupo Visegrád, Sentro Internasionałe par el Desviłupo de Pułìteghe Migratòrie, Organizasion Mondiałe de łe Dogane[16], Liansa Internasionałe par ła memòria del Olocàusto[17], CERN Council[18] e Tratà de No-Prołifarasion Nucleare Cànbia el vałor in Wikidata
Economia
PIL nomenałe679 441 900 611 $ (2021) Cànbia el vałor in Wikidata
Speza pùblega4,12[19] Cànbia el vałor in Wikidata (2024[19] Cànbia el vałor in Wikidata)
Ìndaze de desviłupamento oman0,876[20] Cànbia el vałor in Wikidata (2021[20] Cànbia el vałor in Wikidata)
Monedazłoty połaco Cànbia el vałor in Wikidata
Banca sentrałeNarodowy Bank Polski Cànbia el vałor in Wikidata
Taso de dezocupasion3 %[21] Cànbia el vałor in Wikidata
Coefisente de Gini

30.2/100

   

Còdazi de identifegasion
ISO 3166-1PL Cànbia el vałor in Wikidata POL Cànbia el vałor in Wikidata 616 Cànbia el vałor in Wikidata
Còdaze de matricołasionPL Cànbia el vałor in Wikidata
Fuzo oràrio
Domìnio de primo liveło.pl
Prefiso tełefònego+48 Cànbia el vałor in Wikidata
Tełèfono d'emerzensa
Còdaze NUTSPL Cànbia el vałor in Wikidata
Preza ełètrega
Premi
Istòrego


Facebook place: polska X: poland MusicBrainz: dd7f80c8-f017-3d01-8608-2a8c9c32b954

Ła Połònia (en połaco: Polska) ła xe no stato del'Eoropa çentràl.
Ła confina a ovest co ła Germania, a sud co łe repùbliche Ceca e Slovaca, a est co l'Ucraina e ła Biełorusia, a nordovest co ła Łituania e ła Rusia[23] e a nord col Mar Baltico.

Ła ga na superfiçie de 312 679 km².

Zeografia połitega

[canbia | canbia el còdaxe]

Ła Połònia ze una repùblica parlamentàr.
El presidente de ła Republica de indeso el xe Karol Nawrocki, el primo ministro xe Donald Tusk.

Ła xe sta fondà inte el 966 D.C. dal so primo sovran Miesko I , re dei Polani. Inte el 1569 la gà formà ła Confederasion Połaco Lituana. Inte el 1795 ła xe stà spartia da Austria, Russia e Prussia.

Inte el 1918 ła xe tornà stato libero fin al 1939 cuando ła xe stà invasa da ła Union Soviètega e da ła Germania Nazista. Inte el 1945 ła xe tornà como Republica Popolar de Połonia. Inte el 1989 ła xe tornà na Republica Democràtega Parlamentar.

Sudivizion aministrative

[canbia | canbia el còdaxe]

La Połònia ła ze sudividesta in sédaze voivodai:

ła Połònia sudividesta in voivodai
NomeNome połonezoCaologo
Voivodato de ła Cuiàvia-Pomeràniawojewództwo kujawsko-pomorskieBydgoszcz e Toruń
Voivodato de ła Granda Połòniawojewództwo wielkopolskiePoznań
Voivodato de ła Cea Połòniawojewództwo małopolskieCracòvia (Kraków)
Voivodato de Łódźwojewództwo łódzkieŁódź
Voivodato de ła Basa Slèziawojewództwo dolnośląskieBreslàvia (Wrocław)
Voivodato de Lublinwojewództwo lubelskieLublin
Voivodato de Lubuszwojewództwo lubuskieGorzów Wielkopolski e Zielona Góra
Voivodato de ła Mazòviawojewództwo mazowieckieVarsàvia (Warszawa)
Voivodato de Opolskiwojewództwo opolskieOpole
Voivodato de ła Podlàchiawojewództwo podlaskieBiałystok
Voivodato de ła Pomeràniawojewództwo pomorskieDànzega (Gdańsk)
Voivodato de ła Slèziawojewództwo śląskieKatowice
Voivodato de ła Precarpàsiawojewództwo podkarpackieRzeszów
Voivodato de ła Santa crozewojewództwo świętokrzyskieKielce
Voivodato de ła Vàrmia-Mazùriawojewództwo warmińsko-mazurskieOlsztyn
Voivodato de ła Pomerània Osidentałewojewództwo zachodniopomorskieStetin (Szczecin)

I livełi aministrativi inferiori i ze:

I sédaze voivodai de ła Połònia i ze dividesti in 379 distreti, intrà i cuałi gh'è 65 distreti urbani e sti cuà i ze dividesti in 2479 comuni (306 urbani, 602 smisiai e 1571 rurałi)[24].

Sità prinsipali

[canbia | canbia el còdaxe]
Sità Abitanti (2006) Voivodato
1Herb Warszawy Varsàvia (Warszawa)1 709 781Mazòvia
2Herb Krakowa Cracòvia (Kraków)756 183Cea Połònia
3Herb Łodzi Łódź737 152Łódź
4Herb Wrocławia Breslàvia (Wrocław)632 932Basa Slèzia
5Herb Poznània Poznań567 882Granda Połònia
6Herb Gdańska Danzica (Gdańsk)458 053Pomerània
7Herb Szczecina Stettin pì (Szczecin)411 119Pomerània Osidentałe
8Herb Bydgoszczy Bydgoszcz366 074Cuiàvia-Pomerània
9Herb Lublina Lublin pì (Lublin)354 967Lublin pì
10Herb Katowic Katowice317 220Slèzia
11Herb Białegostoku Białystok294 864Podlachia
12Herb Gdyni Gdynia252 791Pomerània
13Herb Częstochowy Częstochowa246 890Slèzia
14Herb Radomia Radom227 018Mazòvia
15Herb Sosnowca Sosnowiec226 034Slèzia
16Herb Kielc Kielce208 193Santacroze
17Herb Torunia Toruń208 007Cuiàvia-Pomerània
18Herb Gliwic Gliwice199 451Slèzia
19Herb Zabrza Zabrze191 247Slèzia
20Herb Bytomia Bytom187 943Slèzia
21Herb Bielska-Białej Bielsko-Biała176 987Slèzia
22Herb Olsztyna Olsztyn176 864Vàrmia-Mazùria
23Herb Rzeszowa Rzeszów170 722Precarpàsia
24Herb Rudy Śląskiej Ruda Śląska146 582Slèzia
25Herb Rybnika Rybnik141 580Slèzia
26Herb Tych Tychy131 153Slèzia
27Herb Dąbrowy Górniczej Dąbrowa Górnicza130 128Slèzia
28Herb Opola Opole128 268Opole
29Herb Płocka Płock127 461Mazòvia
30Herb Elbląga Elbląg127 275Vàrmia-Mazùria
31Herb Wałbrzycha Wałbrzych126 465Basa Slèzia
32Herb Gorzowa Wielkopolskiego Gorzów125 416Lubusz
33Herb Włocławka Włocławek119 939Cuiàvia-Pomerània
34Herb Zielonej Góry Zielona Góra118 221Lubusz
35Herb Tarnowa Tarnów117 560Cea Połònia
36Herb Chorzowa Chorzów114 686Slèzia
37Herb Kalisza Kalisz108 841Granda Połònia
38Herb Koszalina Koszalin107 887Pomerània Osidentałe
39Herb Legnicy Legnica105 750Basa Slèzia
40Herb Słupsky Słupsk93 206 (2014)Pomerània
41Herb Grudziądzsky Grudziądz97 676 (2013)Cuiàvia-Pomerània

Cavedal e altre sità

[canbia | canbia el còdaxe]

Ła cavedal ła xe Varsavia.

Ła gà 38 502 396 abitanti.

Połachi conosesti

[canbia | canbia el còdaxe]
  • Stanislao Konarski, pedagogo
  • Kazimierz Kuratowski, matemàtego
  • Adam Mickiewicz, poeta
  • Fryderyk Chopin , conpozitore
  • Ignacy Paderewski , conpozitore
  • Andrzej Sapkowski , scritore
  • Roman Polanski , rezista
  • Giovanni III Sobieski (Jan III Sobieski) , Re e zenerałe
  • Juliusz Kossak , pitor
  • Witold Pilecki , miłitare
  • Marie Curie, fìzega: ła ga descuerto el Połònio e el Ràdio, du ełeminti chìmeghi
  • Juliusz Slowacki , poeta
  • Jan Paweł II , papa

Gałeria de someje

[canbia | canbia el còdaxe]
  1. Declarà da: Statistical Yearbook of Poland. Data: 1980. Editor: Główny Urząd Statystyczny. Łéngua de l'òpara: połaco. ISSN: 1506-0632.
  2. URL de refarensa: https://www.iea.org/countries/membercountries/. Editor: Ajensia Internasionałe de l'Enerzia. Data de consultasion: 8 de disenbre del 2017.
  3. URL de refarensa: https://www.who.int/choice/demography/by_country/en/. Data de consultasion: 21 de lujo del 2020.
  4. URL de refarensa: http://www.upu.int/en/the-upu/member-countries.html. Data de consultasion: 4 de majo del 2019.
  5. URL de refarensa: https://www.itu.int/online/mm/scripts/gensel8. Data de consultasion: 4 de majo del 2019.
  6. URL de refarensa: http://mtcr.info/partners/. Data de consultasion: 4 de disenbre del 2017.
  7. URL de refarensa: https://www.interpol.int/Member-countries/World. Editor: Interpol. Data de consultasion: 7 de disenbre del 2017.
  8. URL de refarensa: http://www.nuclearsuppliersgroup.org/en/participants1. Editor: Grupo de Fornidori Nucleari. Data de consultasion: 7 de disenbre del 2017.
  9. URL de refarensa: https://www.opcw.org/about-opcw/member-states/. Editor: Organizasion par ła Proibision de łe Arme Chìmeghe. Data de consultasion: 7 de disenbre del 2017.
  10. URL de refarensa: http://mcce-mil.com/wp-content/uploads/glance/MCCE-AT-A-Glance-September-2017.pdf. Editor: Sentro de Coordenamento de Movimenti Eoropei. Data de consultasion: 8 de disenbre del 2017.
  11. URL de refarensa: https://www.sacprogram.org/en/Pages/The%20Strategic%20Airlift%20Capability.aspx. Editor: Capasità Stratèzega de Trasporto Aèreo. Data de consultasion: 8 de disenbre del 2017.
  12. URL de refarensa: https://www.iho.int/srv1/index.php?option=com_wrapper&view=wrapper&Itemid=452&lang=en. Editor: Organizasion Idrogràfega Internasionałe. Data de consultasion: 8 de disenbre del 2017.
  13. URL de refarensa: https://www.touteleurope.eu/les-pays-membres-de-l-espace-schengen.html.
  14. URL de refarensa: https://www.dhs.gov/visa-waiver-program-requirements. Data de consultasion: 7 de marso del 2020.
  15. URL de refarensa: https://public.wmo.int/en/members/poland. Data de consultasion: 26 de majo del 2020.
  16. URL de refarensa: https://www.wcoomd.org/-/media/wco/public/global/pdf/about-us/wco-members/list-of-members-with-membership-date.pdf. Data de consultasion: 16 de marso del 2024. Pàzena: 5. Sostiene il qualificatore: data del scumìsio.
  17. URL de refarensa: https://holocaustremembrance.com/countries/poland. Data de consultasion: 17 de marso del 2024. Tipo di riferimento: official member page. Sostiene il qualificatore: data del scumìsio.
  18. voze de refarensacouncil.web.cern.ch.
  19. 1 2 voze de refarensaorf.at.
  20. 1 2 voze de refarensahdr.undp.org.
  21. URL de refarensa: https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2022/April/weo-report?c=964,&s=LUR,&sy=2010&ey=2027&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=,&br=1.
  22. 1 2 voze de refarensaiec.ch.
  23. inte l'exclave de Kaliningrad
  24. (PL, EN) Size and structure of population and vital statistics by territorial division in 2010 (PDF)stat.gov.pl. Entrada il 5 aprile 2012 (archivià dal URL orizenałe il 24 gennaio 2012).

Altri projeti

[canbia | canbia el còdaxe]

Colegamenti par fora

[canbia | canbia el còdaxe]
Controło de autoritàVIAF (EN) 141810140 · ISNI (EN) 0000 0004 0471 0018 · LCCN (EN) n79131071 · GND (DE) 4046496-9 · BNF (FR) cb11880842g (data) · NDL (EN, JA) 00569130 · WorldCat Identities (EN) n79-131071
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Połònia&oldid=1183803"