Baxéłega de Santa Maria de ła Sałute

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Ła baxéłega
El ponte de ła Sałute

Ła baxéłega de Santa Maria de ła Sałute, dita anca soło Ła Sałute, ła xé na baxéłega de Venesia che ła se cata visin a ła Ponta de ła Dogana, da indove ła resalta 'ntel panorama del Basin de San Marco e del Canal Grando. Progetada da Baldassarre Longhena co tension ai modełi del Palladio, ła xé na de łe megio espresion del'architetura baroca venesiana. Ła sóa edifegasion ła raprexénta un ex voto a ła Madona da parte dei venesiani per ła łiberasion da ła peste che, intrà el 1630 e'l 1631, ła ga copà na bona parte de ła popołasion, come che'l gera capità prima per łe céxe del Redentor e de San Roco.

Storia[canbia | canbia sorxente]

Ła peste ła xé stada portada da un inbasador del conte de Màntova, che'l cé stà butà drénto el Lazareto Vecio, ma ghe xé stà bastansa intrar in contato co un marangon per infetar ła sità, a partir da Canpo San Lio.

El 22 de otobre 1630 el voto del patriarca Giovanni Tiepolo: «voto sołene de tirar su in sta Sità qua e dedicar na Cexa a ła Vèrxene Santìsima, dàndoghe el tìtoło "Santa Maria de ła Sałute", e ch'ogni ano 'ntel giorno che sta Sità qua ła sarà publicada łìbera dal prexénte mal, Sóa Serenità e i Quei che i ghe sarà daspò i 'ndarà sołenemente col Senato a vixitar ła medema Cexa a eterna memoria de ła Pùblica riconosensa de sto grando benefisio». El 26 de otobre in Piasa San Marco el Doxe Nicolò Contarini, el clero e'l pòpoło i se ga mesi insieme a pregar. Có ła peste ła xé finìa i gera morti 80 000 venesiani, e 600 000 'ntel teritorio de ła Serenìsima, da Brèsia a Trieste, dal Połèxine a Bełun. Infrà i morti, el Doxe e'l Patriarca.

Per far spasio a ła nova cexa i ga sièlto de butar xó un conpleso rełigioxo serà (ła Cexa de ła Santìsima Trinità co convento e scóła) tacà a ła Ponta da Mar, ła dogana de Venesia. Per poder tirar su in quel posto ła Baxéłega i ga avuo bixogno de ben 1.156.650 pałi[1] inciodai 'ntel teren e na vasta bonìfega de ła tera. Xà el 28 de novenbre 1631 i ga fato el primo pełegrinagio de ringrasiamento.

Ła costrusione ła xé stà fidada daspò un concorso a Baldassare Longhena, che'l gaveva progetà na céxa «in forma de corona per eser dedicada a ea Vèrxene», e ła xé stada finia có el Patriarca Alvise Sagredo el 9 de novenbre 1687 el ea ga benedita.

Ogni 21 de novenbre del'ano si festixa ła Festa de ła Madona de ła Sałute, 'nte ła qual i venesiani i traversa un ponte, per sècołi un fato de barche, ancuo un ponte gałegiante inciodà su pałi, che'l va da San Marco a ła Baxéłega e i ghe va a pregar. Insieme a ła Festa del Redentor, ła xé anca ancuo na de łe feste popołari più amae e partesipae dai venesiani. In sta ocaxion qua, come che ła vol ła tradision, i venesiani i magna ła castradina, un piato a baxe de molton.

Fonte[canbia | canbia sorxente]

  1. Norbert Huse – Venedig. Von der Kunst eine Stadt im Wasser zu bauen – Verlag C.H. Beck – ISBN 3406527489

Altri progeti[canbia | canbia sorxente]