Festa de ła Madona de ła Sałute

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Jump to navigation Jump to search
Sto articoło el xe scrito in venesian
El tenpio votivo dedicà a Santa Maria de ła Sałute

La Festa de ła Madona de ła Sałute xe 'na ricorensa rełigioxa de ła sità de Venesia che gà logo el 21 novenbre de ogni ano e costituisse festività locàl. Se tràta de un pełegrinagio de ringrasiamento nei confronti de ła Madona che gà come meta ła Baxéłega de Santa Maria de ła Sałute.

Durante tuta ła xornàda ne ła Baxéłega tegnùa verta sensa interusion, vien çełebràe in continuasion mese e roxari, co' un afluso continuo de fedełi. Par façiłitàr el pełegrinagio, vien tirà su su'l Canal Grando un ponte provixorio in legno che cołega ła Ponta de ła Dogana co' Santa Maria del Giglio [1]. .

Vista de ł'interno 21 novenbre 2008

Orìxene[canbia | canbia el còdexe]

La ricorensa trae orìxene da ła granda epidemia de peste bubonica ce gà colpìo tuto 'l nord italia intra el 1630 e 'l 1631. Se tràta de ła stesa epidemia descrita anca da Alessandro Manzoni ne I promessi sposi.

L'inpestàda se gà diramà a Venesia in seguito a l'arivo de alcuni inbasadóri de Mantova, çità xa masima colpìa da ł'epidemia, mandài a domandar agiuti a ła Republica de Venesia[2]>. I inbasaóri gera stài loxài in quarantena 'nte ł'ixoła de San Servoło ma tutociò sta precausion alcune maestrànse entràe in contato coi ospiti gà subìo ł'inpestàda e gà sparpagnà el morbo ne ł'area çitadina. L'epidemia xe stàda masime virułenta: nel xiro de poche setimane ła çità gera stàda colpìa patòca, co' pexanti perdite infra i abitanti e ghe ne xe stàe vitime el steso doxe Nicolà Contarini e 'l patriarca Giovanni Tiepolo.

'Ntel muménto culminante de ł'epidemia, in asensa de tre sołusion , el governo de ła Republica gà organixà 'na prusisión de orasión a ła Madona, a ła quała gà parteçipà par tre zorni e par tre noti tuta ła popołasión superstite.

El 22 Otobre 1630 el doxe gà fato voto pontificàl de tiràr su un tenpio votivo masima maxéngo e pontificàl se ła çità fusse soravissùa al morbo.

Poche setimane drìo ła prusision, ł'epidemia subiva prima un garbéto rałentamento par po' adaxiéto regredir fin a destuàrse definitivamente 'ntel novenbre 1631. El biłancio finàl xe stà stimà in squaxi 47 000 morti nel soło teritòrio çitadìn (oltra un quarto de ła popołasion) e squaxi 100 000 'ntel teritòrio del Dogado[3] . El goerno gà ałora decretà de ripèter ogni ano, in segno de ringrasiamento, ła prusision in onor de ła Madona da quel momento ciamàda de ła "Sałute".

El governo de ła Republica gà mantegnùo féde al voto, identifegando ne ł'area de ła Dogana da Mar, ogeto de recenti demołisiôn, ła meta del pełegrinagio nonchè ła sede del novo tenpio votivo e indicendo subito el concorso par la costrusion de ła nova céxa. El primo pełegrinagio de ringrasiamento xe avegnùo el 28 novenbre 1631, a coràndo drìo ła fin de l'epidemia.

El concorso gera stà vinto da Baldassare Longhena co'l so progeto de un tenpio baroco a stutura otagonàl soramontà da 'na inponénte gàłota, overosìpia ł'atuałe baxéłega de Santa Maria de ła Sałute, che xe stàda consacràda el 21 novenbre 1687.

La ricorensa xe masime sentìa da ła popołassion venessiana. Xe tradission, nel xorno de ła Sałute, consumàr 'na piatànsa a baxe de carne, ła cussìdita castradina[4] .

Note[canbia | canbia el còdexe]

  1. (IT)Dal sito del Comune di Venezia
  2. (IT)Storia della festa dal sito ombra.net
  3. (IT)Storia della peste a Venezia dal sito ufficiale del Comune di Venezia
  4. (IT)La Festa della Salute dal sito ufficiale del Comune di Venezia

Siti da vardar[canbia | canbia el còdexe]

Bibliografia[canbia | canbia el còdexe]

  • P. Mameli, La Madonna della Salute - Un volo, un rito, una festa, Filippi Editore 2011. ISBN 977-15-9290088-7