Abano

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Cheło che te ghè schcià el rimanda a sta voxe, parché el xe on so sinònemo o el vien esplegà cuà drento. rimandamento da Àbano
Jump to navigation Jump to search
Àbano
comun
Àbano – Stema
Àbano – Panorama
Locałixasion
StatoItałia Itałia
RejonVèneto – stema Vèneto
ProvinsaPàdoa – stema Pàdoa
Aministrasion
SìndicoFederico Barbierato
Lengue ufisiałiitałian
Teritorio
Coordinae45°21′42.84″N 11°47′32.64″E / 45.3619°N 11.7924°E45.3619; 11.7924 (Àbano)Coordinae: 45°21′42.84″N 11°47′32.64″E / 45.3619°N 11.7924°E45.3619; 11.7924 (Àbano)
Altitudine14 m s.l.m.
Superficie21,41km²
Abitanti19349
Densità903,74 ab./km²
FrasionFeriołe, Giare, Monteorton, Monteroso
Comuni confinantiBignaxego, Do Carare, Maxarà, Montegroto, Padoa, Selvasan, Teoło, Toreja
Altre informasion
Łénguevèneto
Còd. postałe35031
Prefiso049
Còdaxe ISTAT028001
Còdaxe catastałeA001
TargaPD
Cl. sismegaxona 4 (sismisità un mucio basa)
Cl. climàtega2383
PatronoSan Łorenso martir
Dì de festa10 de agosto
Carte interative
Àbano – Mapa
Sito istitusionałe

Àbano el xe on comun de 19 349 aneme 'nte ła Provinsia de Padoa.

El xe el prinsipałe sentro de łe Terme Euganee chel se cata a i pie dei Cołi Euganei. Ła prinsipałe atività ła xe el turismo łigà ai stabiłiminti termałi: łe aque, conoseste fin dai tinpi antighi, łe riva da łe Alpe e łe salta fora dal Pojo de Montiron.[1].

Storia[canbia | canbia el còdaxe]

Cexa de Santa Maria de ła Sałute a Monteorton

Àbano ła xe conosesta fin dal VI sècoło a.C.. El vecio séntro el se catava ełora intel teritorio del'atuałe comun de Montegroto, come che i documenta i scavi archeołòxeghi e parici reverti conservai inte i muxei archeołòxeghi de Pàdova e Este. L'inportansa che el łogo el gaveva inte l'antighità ła xe documentada da łe citasion de parici scrituri łatini, intrà i quai Plinio el Vecio, Marziale, Tito Livio (che drio na tradision mia confermada, el saria nasesto propio qui), Svetonio, Cassiodoro, Claudiano, co ła denominasion de "Aquae Patavinorum". El nome el pare végnare fora dal dio Aponus, a protesion del'aqua termałe, xà famoxa a quei tinpi.

Co ła fine del'Inpero Roman anca Àbano ła xe decaxesta, al ponto che Teodorico el ga domandà a n'architeto del posto par restorare i pałasi che i jera drio cascare xó. A ła fin del'Alto Medioevo ła ga scuminsià a stacarse da Montegroto e savémo de sto séntro abità 'ntel 971, có che se parla de na cexa dedicada a San Lorenso. 'Ntel 1167 Àbano ła xe stada el séntro de un scontro infrà i siuri de Canposanpiero e i Ezełini: ła fioła dei siuri de Àbano, Cecilia, ła jera promesa a Gherardo de Canposanpiero, ma Ezełino II el se ga meso in mexo. In risposta Gherardo el ga viołentà Cecilia, Ezełino el ga refudà ła toxa, tacando guera col rivałe[2]. 'Ntel 1257 el ghe xe nasesto Piero da Àbano, inportante siensiato.

'Ntei sècołi daspò Àbano ła ga subio i pasaji dei Ezełini e dei Scaligeri ma grasie a ła paxe segurada da ła Repùblica de Venesia, rivada 'ntel 1405, ła xe cresesta in richesa e spendore. Parece fameje da Pàdova e Venesia łe ga investio schei qua jutando l'agricoltura e łe stasion termałi.

'Ntel 1797 ła Serenìsima ła xe finia, e ła nobiltà che ła controłava Àbano ła xe canbiada. Łe nove fameje (Trieste, Sacerdoti, Luzzatti e Sette) łe ga dà el via a na nova inportante crésita dei seturi alberghiéri e turìsteghi, dando ła spinta anca a studi sul'aqua termałe[3]. 'Nte ła Prima Guera Mondiałe Àbano ła ga ospità el Comando Supremo del'Exersito itałian e qua ghe xe stai inportanti personałità come Luigi Cadorna, Armando Diaz, Pietro Badoglio, Gabriele D'Annunzio, Giovanni Gronchi.

Evołusiòn demografega[canbia | canbia el còdaxe]

Abitanti censìi


Xemełagi[canbia | canbia el còdaxe]

Giappone Ikahomachi Germania Bad Füssing

Fonte[canbia | canbia el còdaxe]

  1. (IT) Sito de łe terme de Àbano
  2. (IT) Cronołogia dei Ezełini su magicoveneto.it
  3. (IT) Storia de Àbano
Controło de autoritàVIAF (EN154802445 · WorldCat Identities (EN154802445
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Abano&oldid=955569"