Barcełona

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Barcełona
(CA) Barcelona
comun
Barcełona – Stema Barcełona – Bandiera
Barcełona – Veduta
Dati aministrativi
Stato Flag of Spain.svg Spagna
Comunidà autonoma Catełogna
Provincia Barcełona
Alcalde Xavier Trias (CiU) dal 2011
Teritorio
Coordinae 41°22′00″N 2°10′00″E / 41.383333, 2.166667Coordinate: 41°22′00″N 2°10′00″E / 41.383333, 2.166667
Altitudine 4 m s.l.m.
Superfise 101,4 km²
Abitanti 1 619 337 (2010)
Densità 15 969,79 ab./km²
Comuni confinanti Cerdanyola del Vallès, Esplugues de Llobregat, L'Hospitalet de Llobregat, Molins de Rei, Montcada i Reixac, El Prat de Llobregat, Sant Adrià de Besòs, Sant Cugat del Vallès, Sant Feliu de Llobregat, Sant Just Desvern, Santa Coloma de Gramenet
Altre informasion
Còd. postałe 080XX
Prefiso (+34) 93
Fuxo orario UTC+1
Targa B
Patrono Madona de ła Mercede, Santa Eulalia de Barcełona
Comarca Barcelonès
Locałixasion
Spain location map.svg
Barcełona
Relief Map of Spain.png
Barcełona
Sito istitusionałe

Barcełona (en catałan e spagnoło Barcelona) xe el capołuogo de ła Catałogna, na rejon autonoma del nord-est de ła Spagna, oltre che capołuogo de ła provincia de Barcełona e de ła comarca de Barcelonès.

Co na popołasion de 1 593 075 abitanti in cità e 5 082 126 [1]ne ł'area metropołitana, Barcełona xe ła segonda cità de ła Spagna par numaro de abitanti. Nel 1992 Barcełona gà avuo i XXV xoghi Olimpici estivi. Nel 2004 gaa ospità un evento internasional, el Forum universal de łe Culture.

Ła xe destirada sul mar Mediterraneo, a sirca 160 km a sud de ła catena montuoxa dei Pirenei e 180 da col du Perthus, che segna el confin co ła Francia, int' una pianura situada fra el mar e ła sudeta catena montuoxa, fra łe foci dei fiumi Besòs e Llobregat. El comun xe delimità a nord dai comuni de Santa Coloma de Gramenet e Sant Adrià de Besòs, a ovest da Montcada i Reixac e da Sant Cugat del Vallès, a sud da ła xona franca co L'Hospitalet e Esplugues de Llobregat, invese a est resta soło el mar. Ła cità podemo dividarla in tre sesion : i monti de ła Collserola, co el Tibidabo come majore cima (512 m) a dominar ła cità co el suo parco xoghi; ła pianura; el delta del Besòs e del Llobregat perpendicołari a ła costa. Staltre vete minori vien fora da ła piana łitoranea, ła pi conosciua de queste xe el Montjuïc (173 m), vecio sito olinpico nei presi del porto.

Barcełona

El sindaco atual el xe Jordi Hereu.





Storia[canbia | canbia sorxente]

Segondo ła łegenda, a fondar Barcino xe stà el cartagines Amilcare Barca, pare de Annibale. Dopo i Romani riorganiza ła cità come un castrum (un campo miłitar fortificà), meso a Mons Taber, 'na cołina dove deso ghe xe 'na parte del municipio e de fronte ła sede deła Generalitat (region) (Plaça de Sant Jaume). Ła cità xe stà batexada dai Romani co el nome de Colonia Iulia Augusta Faventia Paterna Barcino. L'organixasion antica de łe strade xe 'ncora visibile nełe cartine del centro storico e dełe mura romane rimaste in pié.

Cartina de i distreti de Barcełona

Ła cità xe stà dopo conquistada dai Vixigoti nel V secoło, dai Mori nel VIII secoło, dai Franchi ne l'ano 801 -che ła gha fata ła capital del contado de Barcełona- e sachegiada da Al-Mansur nel 985.

A partir dal X secoło Barcełona gha avuo un bel fia de tenpo de prosperità che xe continua anche quando, nel 1137, par un xogo de ałeanse, a se gha unio al regno de Aragona, deventando el centro pi inportante. Ła cità diventa el porto major del Mar Mediteraneo (e i suo mercanti e armatori gaveva i corni in croxe co i xenovesi), el centro se arichise de inportanti pałasi gotici e, tra el XIII e el XIV secoło, do nove cinte łe fortifica el cor medievałe.

Nel XIV secolo, ła cita casca in un periodo de decadensa che va vanti nei secołi dopo. L'union co el regno de Castiglia, inisiada co el matrimonio fra Fernando de Aragona e Isabella de Castiglia nel tardo '400, segna el termine de ł'indipendensa deła Catałogna.

L'industrialixasion del '800 e continuada par tuto el '900 tira un fia sù l'economia e ła cità torna a eser un inportante centro comercial, połitico e cultural. Ti o vedi anca da łe do Esposizion Universal organizae nel 1888 e nel 1926. Neła segonda metà del XIX secolo el progeto de butar zo łe vecie mura medievali fà spasio a l'Estension (en catalan Eixample) che slarga i confini de ła cità fin a magnarse i paexeti visini. Xe el caso de Gràcia, Sarrià, Horta, Sant Gervasi de Cassoles, Les Corts, Sants, Sant Andreu de Palomar e Sant Martí de Provençals.

Durante ła Guerra Sivil Barcellona se mete da ła parte de ła Republica. Durante ła guera, ła cità xe bombardada in diverse occasion dai aerei dei franchisti (2750 morti) e dopo a vien occupada el 26 de genaro 1939 da i soldai de Franco. El regime fa sparir łe istitusion połitiche autonome e no se pol pi parlar in łengua catalana. Par i 36 anni de ła ditatura (1939-1975), Barcellona se vede da novo un periodo de decadensa social e cultural. Ła forte imigrasion -quasi tuti del sud de ła Spagna- buta dentro al grupo de ła cità un casin de fioi de łengua spagnoła, copando cusì el catalan.

A ła fine degli anni '70, el ritorno a ła democrasia porta anche un recupero de ła identità połitico-cultural catałana. Barcełona inisia da novo el sviluppo cultural e urbanistico che ła gha convertia ne ła metropoli moderna che a xe ancuo. I Xoghi Olimpici, organisai nel 1992, de da un bel colpo a ło svilupo de ła capital catalana. In te i ani che va da ła designasion olinpica nel 1986 al 1992, Barcełona se trasforma tanto, rinovandose, anpliandose e promovendo ła so imagine da par tuto nel mondo.

Barcabigpanorama.jpg


Posti da 'ndar a veder[canbia | canbia sorxente]

A Barcełona se ga ła posibilità, caminando a pié łe so strade, de catar segni de storia miłenaria, dałe roine romane e anca de ła cita medieval fin a rivar ai quartieri del modernismo catalan, co i soi pałasi tipici, i soi quadrati, i soi viałi alberai e łe so strade łarghe.

Ła cita vecia xe tuta piana invese i posti novi ciapa major sałita man man che ti te vicini a ła catena montuoxa; par questo a volte łe strade de Barcellona te ricorda quełe de San Francisco.

Dentro al Barri Gòtic, ne ła cità vecia, bisogna vardar ła belisima catedrałe (1298-1459) gotica dedicada a Sant'Eulalia, parona deła cità. Ła catedrałe xe łiberamente per tuto el zorno, invese ł'entrada a pagamento ła gà in pi anca ła vixita dei muxei che ghe xe dentro ai palasi cołegai co a catedral come el Palau del Lloctinent che fa da sfondo ała Plaça del Rei. Senpre in tel Barri Gòtic se cata altre do cexe degne de nota: S. Maria del Mar (1329-1384) e S. Maria del Pi (1322-1480).

El łuxèrtołòn del Parc Güell

Anca el Parc Güell (che en catałàn se dise "Guegl") el xe propio un gran bel posto da vedare: el xe un poco łontan e bison tore el metro, ma xe el caso de 'ndare. Da insima te poi vedare ła cità co el mare da drio, el Montjuïc, ła Sagrada Familia, ła Tòre Agbar, el Arc de Trionf, e un pasto de altre robe...

El łuxèrtołòn che se cata al ingreso del jardin el xe diventà coi ani un simboło deła cità.

Galeria fotografica[canbia | canbia sorxente]


Cità xemełae[canbia | canbia sorxente]

Varda anca[canbia | canbia sorxente]


Cołegamenti esterni[canbia | canbia sorxente]