Finlandia

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca


Finlandia
Finlandia - Bandiera
Finlandia - Stemma
Motto: nessuno1

EU location FIN.png


Informasion
Nome par intiero: Repùblica de Finlandia
Nome ufisiałe: Suomen Tasavalta (finlandese)
Republiken Finland (svedese)
Łéngoa uficiałe: finlandéxe, svedéxe2
Cavedal: Helsinki  (560.000 ab. / 2000)
Polìtega
Governo: Repubblica
Capo de stato: Tarja Halonen
Capo de governo: Jyrki Katainen
Indipendensa: Dalla Russia,
6 dicembre 1917 (dichiarata)
4 genaro 1918 (riconosciuta)
Ingreso a l'ONU: 14 de diçenbre 1955
Area
Totale: 337.030 km²
Pos. nel mondo: 63°
 % delle acque: 9,4 %
Popolasion
Totałe: 5,225,000 ab.  (2005)
Pos. nel mondo: 109°
Densità: 17,1 ab./km²
Giografia
Continente: Eoropa
Fuxo oràrio: UTC +2
Economia
Vałuta: Eoro
Energia:
Varie
TLD: .fi
Prefiso tełef.: +358
Sigla autom.: FIN
Ino nasionałe: Maamme (Runeberg - Pacius)
Festa nasionałe: Itsenäisyyspäivä: 6 de diçenbre

Ev17612 Scandinavia.A2002149.0945.250mFINLANDONLY.jpg

1El moto vapaa, vankka, vakaa (łibara, sòłida, stàbiłe), el vien proponést cofà moto de ła nasion inte'l 1936, insieme alla sielta de un nóvo stema (al posto de l'atual leon). Ła proposta sia del stema che del moto ła xe stà sbrasada e quindi ła Finlandia no ła ga un moto ofisial [1].
2Ła łeje finlandéxe no ła parla de łéngue ofisiałi, ma ła definise sol el finłandéxe e el svedéxe cofà łéngue nasionałi. Ła łeje finlandéxe ła tuteła inoltra łe łéngue sami, dei rom e el łénguajo dei ségni.


La Finlandia ła xè un paese de cinque milioni de abitanti che la fa part de l'Union Eoropea. La se cata inte la Penisola Scandinava, e ła confina a nord co ła Norveja, a est co ła Rusia, a sud e a òvest col Mar Bàltego e a nord-òvest co la Svezia.

Zeografia Fisica[canbia | canbia sorxente]

Morfolosia[canbia | canbia sorxente]

El teritorio de ła Finlandia, logà inte ła banda oriental de ła rejon giogràfega ciamà Fenoscandia, el xe ciapà infra i 60° e i 70° de latitùdene, oltra un terzo del teritorio el xe a nord del Sircoło Połar Àrtego questo el fa el paéxe uno dei Stati pi setentrionałi al móndo.

Ła morfołogìa del teritorio ła xe conseguénsa de grandi moviménti jasałi, el rixulta un teritorio pa'l pi pian e co sérca 187.888 łaghi[1] de orìxene jasałe e de ogni dimension tante olte cołegai infra de łoro e co numaróxe ìxołe.

A Nord del fiume Oulujoki el teritorio el canbia aspeto, ndando verso nord se cata prima numeróxi riłievi cołinari fin a rivar, inte-ła banda nord-osidentałe del paéxe a ła banda oriental de łe Alpe Scandìnave (punto pi ełevà el xe el mónte Haltitunturi, 1.328 m s.l.m.), inte-ła banda nord-oriental del paéxe si estende ła Łaponia, ła tera de ła tundra, abità, oltra che dai finlandéxi, da na minoransa Sami, la só atività prinsipal ła xe l'ałevaménto de rene.

Ła costa del paéxe, pur séndo xeneralménte basa, ła xe iregołar, e ła frontéja numaroxìsime ìxołe.

Ła xe bagnà dal Gólfo dè Finlandia e a òvest dal Gólfo de Bòtnia.

Łe foreste, sérca el 70% del teritorio, łe costituise ła major risorsa del paéxe, che el xe un inportante esportador de legne e pasta de legna uxà par prodùxar carta.

Idrografia[canbia | canbia sorxente]

El fiume pi lóngo del paéxe el xe el Kemijoki che el sbóca inte'l Gólfo de Bòtnia da łe bande de ła sità de Kemi. Inte-ła banda sud-oriental del paéxe ghe xe numaroxìsimi łaghi.

Clima[canbia | canbia sorxente]

El clima de ła Finlandia l'incónbe a ła fasa climàdega temperada fréda, vista ła latitùdene; ła ga caràteri de tranxision intra i climi continentałi de łe xone ruso-siberiane e i climi oseanisi de łe xone atlàntiche a òvest.

Zeografia Politega[canbia | canbia sorxente]

La Finlandia, dal 2010, la xe divisa inte sete azenzie regioni corespondenti a le sie provinzie antecedente (fora che la Finlandia Ocidental, divisa inte Finlandia Centro-Ocidental e Sud-Ocidental), che le se devide inte 20 altre region (Maakunta) pì pichiole.

Note[canbia | canbia sorxente]

  1. Ministero dell'Ambiente finlandese Vien definìa "lago" na massa de aqua con superficie magior de 500 m²


Laori en corso!
In sto moménto qua, l'uténte Ciaurlec (msg) el xe drio far modìfeghe inportanti a sta vóxe o sesion
Par scansar confliti de edision, no sta a modifegar sta vóxe fin a có che sto avixo no'l vien levà via.
Se l'ùltima modìfega ła xé de desferénte ore fa, par piaxer cava 'l avixo.