Eraclea

Da Wikipedia, ła ençiclopedia libara.

Eraclea

[[Image:{{{panorama}}}|300px|Panorama di Eraclea]]

Nome ufficiale:

{{{nomeUfficiale}}}

Latitudine: 45° 35′ 0
Longitudine: N° 12′ 41

0 m s.l.m.

99,5 km²

12.695 31-12-04

131 ab./km²

Ponte Crepaldo, Tore di Fine, Eracleamare, Valcasoni, Stréti, Brian, Ca' Turcata

Comuni contigui:

Caorle, Jèxoło, San Donà de Piave, Santo Stino de Livenzsa, Tore de Mosto

CAP:

30020

Prefiso teł:

0421

Codice ISTAT:

027013

Codice catasto:

H823

Nome abitanti:

eracleensi

Santo patrono:

Santa Maria Assunta

Giorno festivo:

Sito istituzsionałe

Eraclea el xé un comùn de 12.695 'nte ła Provincia de Venezsia su quel golfo chel ciàpa el nome da ła serenisima çità. Fin al 4 de novenbre 1950 ła se ciamava Grisołera (col decreto n. 1061 del Presidente de ła Republica Italiana Luigi Einaudi, ma su na idea del sindaco de quea volta Guerrino Burato e del segretario comunàl Aldo Tassoni, el nome del comun el vegne cambià en Eraclea; el consejo comunàl el gavéa sielto el nome de ła antiga çità che gavéa dà orìxene a Venezsia, e che a se trovea al confìn del teritorio del comun vixìn a ła łocaledà de Çitanova, 'nte ła direzsiòn de San Donà de Piave.

Indice

1 Storia
- 1.1 L'antiga Eraclea
- 1.2 Ła nàsita de Grixołera
2 Aministrazsion Comunałe
3 Evołuzsiòn demogràfega
4 Coegamenti da fora

[modifica] Storia

[modifica] L'antiga Eraclea

El nùcleo stórego de ła zsitadina baso medievałe, del qual deso tutavia no ghe xé restà gnente, sel xé formà co ła fuga verso ła sicurezsa de ła łaguna de łe popołazion romane che łe veniva da łe zsitadine de Oderzso (Opitergium) e Concordia Sagitaria sachezae dai bàrbari. El primo nome de ła zsità baso medievałe el xé stà Melidissa, dal greco meliedes, "posto mejor". L' insediamento primo uman el ga vuo infati drento łe łagune che łe se catava łóngo tuto l'arco del'alto adriàtico, a ciapar dal Po fin al Tajamento. El mar el gera sevarà dal bazsin lagunar da un cordon łitoraneo sabioxo 'ntervałato da łe fuzsi dei vari fiumi el delta dei quałi el verxeva drento łe stese łagune. I primi abitanti de queła che ła xé diventà en breve ła pì granda de łe zsità romane che ghe gera łóngo ła via Annia i gera 'ndai qui par scapar da łe distruzsioni cauxae da łe invaxioni de popołazsioni barbàreghe che taca 'ntel VI sècoło fin a có taca el VII. Ła majoranzsa de łori venìa propio da Opitergium, mentre altri da Altin, Concordia Sagitaria e Aquiłeja.

L'aglomerà urban se xé spanto su un'ìxoła che, separà da ła terafèrma da acque profonde, ła dava ła sicurezsa dei rifuxai da łe incursion e da łe razsie periòdeghe de łe s-cere miłidari al sèvito de łe orde barbàreghe che migrava traversando ła pianura padana.

Drio ła metà del VII sècoło, Eraclea ła gera zà ła zsità major del'estoario, en poxizsion zsentrałe, proteta da alte mure e difexa da ben ordinai cursi d'acqua, co caràtare spicà de fortezsa fata a rexìstàre ai asalti da tera e dal mar. A est ła vardava el mar, proteta da na łarga distexa de sabia popołada da pini marini; ai łati di sud e nord ła gavea dei canałi e a òest dei fiti bos-ci e tere cultivae che łe confinava col teritorio trevixan, de Altin e de Oderzso.

L'ìxoła modesta dei marinari, pescaduri e cazsadori ła gera deso na zsità inportanta (parghe co 90.000 abitanti) rexidenzsa gradia e cavedal invidià de łe łagune vènete. In eła sorxea ła catedral de san Piero Apòstoło fondà da San Magno.

Łe popolazsioni che se xé insediae en Melidissa łe gera de cultura e costumi romani e łe ga tegnù stréti raporti coi zsentri del poder inperiałe che se gera conservà en est e 'ntel'exarcà torno a ła zsità de Ravena.

Fra el 610 e el 641 Melidissa ła xé stà ribattezà Eraclea en onor del'inperador Eraclio I de Bixanzsio.

'Ntel 697 ghe ga ciapà sede el dux bixantin de ła Venezsia, figura dal qual vegnarà fora dopo el Doxe de ła Serenìsima. El roło de cavedal ducałe el xé stà però perduo contexo dal 742 da Metamauco e da ła nemiga Equilo, fin a che 'ntel'804 ła zsità vła xé stà butà xó. Fra le soe rovine ła xé nada ła Civitas Nova Heracliana nome che vive anca deso 'ntel'omònema locałedà.

[modifica] Ła nàsita de Grixołera

Grixołera (l'atuałe Eraclea) ła xé nada zsirca 'nte ła metà del XVII sècoło dopo ła sanguinoxa guera de Candia. Ła locałedà ła gera ciamada "Ła Grixołera" parché zsircondà da pałù e cane de pałù ciamae justo "grixiołe" par el cołor grizo del penacio. El teritorio el se cata fra l'ùltemo trà del fiume Piave e quel del fiume Łivenzsa en un'àrea che fin ai ani 1930 ła gera quaxi spopołada par no soło el teritorio de pałù, ma anca de ła małaria endèmega. Basta ricordar che, fin all'inizsio del'òpara de asiugamento de łe pałù, l'82% del teritorio comunałe el gera ocupà da speci de aqua, canałi, canedi e pałù.

Ai inizsi del 1700, 'nte ła zona del'atuałe piazsa de Eraclea vizsin al'àrzere del Piave, ła xé stà costruìa na cexa intitołada al'Imacołada e al Roxario, deventando parocia el 4 ottobre 1728. Grixołera ła xé deventà comun 'ntel 1806 col Regno d'Itałia. Col'arivo del regno Lonbardo-Vèneto 'ntel 1815 el comun el xé stà cavà el so teritorio divixo fra San Donà de Piave e Cavazucarina parché el gavea soło 1018 abitanti^[1]; 'ntel 1818 el xé tornà comun autònomo.

Grixołera ła xé stà ocupà dall'exèrsedo aostrongàrego da có ghe xe stà ła ofensiva de Cavoreto fin a ła liberazsion col spostamento del fronte dopo ła battaja de Vitorio Vèneto. L'exèrsedo itałian 'ntel corso de ła ritirada el ga fà saltar tute łe dighe e i àrzeri de łe bonìfege apena tacae: l'intero teritorio comunałe el xé tornà a èsare slagà e inpałudà par el corso che restava de ła guera. Ciò chel no gera stà slagà da ła III armada itałiana en ritirada el xé stà par òpara del'exèrsedo aostro-ongàrego al momento del'ùltimo ripiegamento, qual stràsego de ła bataja de Vittorio Veneto.

Ła difuxa prexenzsa omana ła ga vuo inizsio co łe bonìfeghe pùbbleghe dopo ła prima guera mondiałe (Consorzsio Ongaro Inferior, poi Consorzsio de Bonìfega del Baso Piave). 'Ntel 1919 xé stà sùbito tacae de novo łe òpare de Bonìfega de Eraclea che łe xé 'ndae vanti par tuti i ani venti e i primi ani trenta. Dal'ativedà realizada dal cav. Marco Aurelio Pasti par el prosiugamento de łe pałù catàe drìo el cordon sabioxo de va spiagia (Vałe Livenzsoła) xé nada la spiagia de Eraclea: Marina de Santa Croxe (verà poi battezà Eracleamare al'inizsio dei ani setanta). Propio 'ntel corso de quełe prime ativedà de arzeramento de łe tere emerse ga tacà l'atività che ła gà formà ła prinzsipałe carterìstega de ła riviera eracleensa: el cav. Pasti, en union ai vizsini propiedari de ła Vałe Osi (Conti Gaggia), 'ntei primìsimi ani 20 gà sverdà łe dune che łe coréa łóngo ła costa co mijiagia de pini comuni (Pinus pinea).

St' ultimi i gaveva el dover de rinforzsare i rialzsi sabioxi prexervàndołi dall'eroxion del vento e de łe marezade.

[modifica] Aministrazsion Comunałe

Sindaco: Graziano Teso (centrodestra) dal 30/05/2006 (2° mandato)
Centralin del comune: 0421 234111
Email del comune: segreteria@comune.eraclea.ve.it