Tajamento

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Da tradure
Sta pajina o sexion de giografia ła xè sta parsialmente tradota da ła łengua itałiana
Te pui contribuir finendo ła tradusion o doparando altre fonti. Nó sta doparar programi de tradusion automatega. Dopara Tradoto da có te ghe finio.
Se inte ła pajina de modifega te cati del testo sconto, controła che el sia ajornà servendote dei cołegamenti a łe «altre łengue» en fondo a ła cołona de sinistra.
No babelfish.svg


Tajamento
Le Tagliamento, pris du pont di Pisano.jpg
Fiume a Pinzano (PN)
Longhesa 178 km
Portada mexana 70 m³/s
Basin idrografego 2 916,86 km²
Altitudine de ła sorxente 1 195 m s.l.m.
Nase Paso de ła Mauria
Sboca Mar Adriàtico
Rejon traversae bandiera Itałia
Mapa del fiume

El Tajamento (in furlan Tiliment) xè el fiume friulan pì inportante, có nà longhesa de 178 km.

Nase al confin tra łe provinse de Belun (Lorenzago de Cador) e Udine (Forni de Sora), visin del Paso de ła Mauria. Intel primo toco el traversa ła Carnia, ła parte nord de ła provinsia de Udine, dopo el fà da confin tra sta qua e ła provinsia de Pordenon prima e ła Provincia de Venesia dopo, infin butandose intel Golfo de Venesia tra Lignan Sabìadoro (UD) e Bibion (VE).

El so bacino idrografego se estende so 2 916 86 km², inte i quałi i vive sirca 165 000 persone. Sto bacino se cata scuaxi interamènte in Carnia e inte łe altre valaàe montane furlane (par l' 86,5% in provincia de Udine).

El rexime del fiume xè molto iregołare, scuaxi torentisio. Ła so portata media xè de 92 m³/s a Pinzano e de 70 m³/s a ła foce, ma ła so portata masima inte 'l periodo de piena pol esare considerevolmente magiore. El masimo storico xè stà rejistrà a 4000 m³/s durante ła piena dixastrosa del novenbre 1966.

Łe prinsipałi locałità poste so łe so rive łe xè Latisana e San Michele al Tagliamento. Inte łe imediae vicinanse del fiume se cata łe seguenti locałità:

Tolmezzo, Gemona del Friuli, San Daniele del Friuli, Spilimbergo, Casarsa della Delizia, Codroipo, San Vito al Tagliamento.

Afluenti[canbia | canbia sorxente]

El corso del Tajamento[canbia | canbia sorxente]

El bacin superior[canbia | canbia sorxente]

Ła sorxente se cata a 1195 m de altitudine in teritorio vèeneto, fra łe province de Bełun e queła de Udine, a nord ovest de Forni di Sopra inte i presi del paso de ła Mauria. El so corso inisialmente xè orientà in diresion ovest-est, paralelamènte a ła catena de łe Alpi Carniche. El so primo afluente notevołe xè el Lumiei, che se imete inte'l Tajamento da ła sinistra, a 26 km da ła sorxente. A partire da sto punto ła valata prinsipałe se alarga netamente e ła scominsia a esare meno montagnoxa. Poco prima de Villa Santina, riseve el Degano, poi el But, inte i dintorni de Tolmezzo.

Ad Amaro (247 m de altitudine), a 56 km da ła sorxente, riseve el Fela, el so prinsipałe afluente, che ne determina scuaxi el radopio de ła portata d'acua. Poi el corso d' acua curva bruscamènte verso sud-ovest, e se alarga considerevolmènte inte'l xiro de calche chiłométro inte ła piana de Osoppo; inte ła parte meridionałe de questa score el fiume Ledra che racojie łe acue infiltràe inte'l leto sasoso del fiume. Pì a vale, el Tajamento riseve da destra el torente Arzino, el so leto se restrinxe poi netamente inte ła streta de Pinxano.


Cołegamenti de fora[canbia | canbia sorxente]

(IT) Autorità di bacino Isonzo, Tagliamento, Livenza, Piave, Brenta-Bacchiglione