Łozo Atestin

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Jump to navigation Jump to search
Łozo Atestin
comun
Łozo Atestin – Stema
Łozo Atestin – Panorama
Locałixasion
StatoItałia Itałia
RejonVèneto – stema Vèneto
ProvinsaPàdoa – stema Pàdoa
Teritorio
Coordinae45°17′00″N 11°38′00″E / 45.283333°N 11.633333°E45.283333; 11.633333 (Łozo Atestin)Coordinae: 45°17′00″N 11°38′00″E / 45.283333°N 11.633333°E45.283333; 11.633333 (Łozo Atestin)
Altitudine19 m s.l.m.
Superficie23,97km²
Abitanti3152
Densità131,5 ab./km²
FrasionCjavegòn, Lanxeta, Vàlbona
Comuni confinantiAgujaro (VI), Baon, Xinto Euganeo, Este, Noventa Vicentina (VI), Ospedałetto Euganeo,
Altre informasion
Còd. postałe35034
Prefiso0429
Còdaxe ISTAT028047
Còdaxe catastałeE709
TargaPD
Nome abitantilutensi o lozzesi
PatronoSan Giuseppe
Dì de festa19 marso
Carte interative
Sito istitusionałe

Łozo Atestin (3152 abitanti) xe on comune in provincia de Padova.

Evolusion demografica[canbia | canbia el còdaxe]

Abitanti censii


Łoso Atestin el xe un comun itałiano de abitanti de ła provinsia de Padoa in Veneto, inserìo inte'l parco rejonałe dei Cołi Euganei.

Xeografia fìxega[canbia | canbia el còdaxe]

El paexe xe situà ai pìe del Monte Łoso, parte dei Cołi Euganei, al confin co ła Provinsia de Vicensa.

Storia[canbia | canbia el còdaxe]

Łoso Atestin, sito dei pì antighi insediamenti preistoreghi de ła padoano, in epoca romana ła jera na xona paltanoxa: el toponemo Łoso, infati, el podarìa derivar dal łatin Lutum, fango. Segondo altri studioxi, risałendo a ła forma orixenaria Lucium (praedium) el nome de Łoso derivarìa dal cognome de ła fameja romana dei Lucii, proprietària prediałe de ła xona. A conferma de sta derivasion, anca el łenguìsta Dante Olivieri sostien che "Luzzo" (Ponte e Torreson del Luzzo, Vicensa), derive dal nome Lucius, afermando che: «se cata in cuełi presi i beni de ła fameja visentina dei Lucii»[1][2]. Mentre "Atestino" signiega "estense", dal toponemo "Este" (in epoca romana Ateste), probabilmente dal nome in latino del fiume Adige (Athesis).

In epoca łongobarda el teritorio xe pasà al comiato visentin e l'è sta reconcuistà da Padoa inte l'età dei comuni. Durante ła dominasion venesiana l'è devegnesto łogo de viłejatura dei patrisi de ła Serenisima, grasie al cołegamento col Frassine e 'l Bisatto: ło testimonia ła setesentesca Viła Lando Correr, co barchese e gran parco.

Segondo ła sudivixion teritoriałe de ła Cexa catołega fin al 1818 Łoso xe apartegnesta a ła diocexi de Vicensa deventando sede de l'omonemo vicariato de ła Diocesi de Padoa. L'antiga cexa parochiałe intitołada ai Santi Leonzio e Carpoforo, de ła cuała se cata testimonianse dal XIII sècoło, inte'l 1861 l'è stà desfà e sostituìa da l'atuałe projetada in stiłe neoclasego, a navata únega e caratterixada da ła cuba sorexesta da un cołonà semisircołar.[3]

Monumenti e łoghi de intarese[canbia | canbia el còdaxe]

Casteło de Valbona[canbia | canbia el còdaxe]

Se catemo ai pìe de ła parte osidentałe del Monte Łoso, inte'l Casteło de Valbona che, anca se pìcoło el ga un fasino e 'na so inportante istòria. Sta tera xe un mucio antìga in cuanto ghe xe stài trovài restanse de pałafite e, poco sora el casteło, adiritura alcune restanse de na otintìca fortificasion pałeoveneta. Sto casteło el xe senpre stà na dependensa de cheło asè pì grando che'l se catava inte ła banda oposta del monte el casteło de Łoso, di cui no resta pì trase e se si esclude un antigo tòco de muro deso inglobà inte ał Viła Correr xa Lando a Łozzo Atestin. A par ch'el casteło de Łoso el risałise adiritura al 983 cuando ch'el conte Inghefredo dei Maltraversi xe stà infeudà da l’inperador Ottone II. Ła fortificasion, desfada na prima volta da Exełin III da Roman inte'l 1229 e suito ricostruìa, xe stà teatro ai insii del sècoło XIV de uno dei fati pì misterioxi de ła storia de ła Republega Comunuałe padoana; infati, mentre Padoa ła jera in guera contro Cangrande de ła Scała, xe stà tradìa dal conte Nicolò II da Łoso che, na volta descoerto, l'a faxesto in modo che inte'l 1313 i Scałixeri butase xo isteso el so casteło, parchè no'l ghe ndase in man ai padoani.

Xe serto che'l casteło de Valbona comuncue el existeva xa inte'l 1258 in cuanto ne parla inte'l senso el Còdexe de Gianfrancesco Capodilista, ma senpre come na dependensa del casteło de Łoso, in cuanto soło sta fegùra ła rexultava in un ełenco de castełi par i cuałi xe stà emanà inte'l 1275 un decreto del Comun de Padoa. Desfà el casteło de Łoso inte'l 1313, cueło de Valbona ga asumesto na vera e pròpia poxision stratexega parchè al sentro de łe strade che provegniva da Montagnana e da Este, al confin tra i teritori de Padoa, Vicensa, Verona. A cogna vardar el teritorio sircostante co òci difarenti, imaginando al posto de ła rigoroxa e fertiłe pianura che ne apare ancò un gran palùo malsan e perigołoxo, che se estendeva fino ad Este. Łe ùlteme ópare de bonifica del teritorio xe stàe inte'l 1922.

Notasion[canbia | canbia el còdaxe]

  1. Guido Beltrame, Toponomastica della Diocesi di Padova, Collana Atlanti veneti, Editore Libraria padovana, Padova 1992, p. 98.
  2. Dante Olivieri, Toponomastica veneta, Volume 2 di Civiltà veneziana: Dizionari dialettali, Editore Olschki, Firenze 1962, p. 121.
  3. Il Veneto paese per paese, volume 3, p.165.
  4. Valbona - San Rocco


Controło de autoritàVIAF (EN246297901 · WorldCat Identities (EN246297901
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Łozo_Atestin&oldid=958363"