Łéngoa greca

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Greco (łéngoa greca)
Creà da: {{{creatore}}} nel {{{anno}}}
Contesto: {{{contesto}}}
Parlà in: Albania, Sipro, Grecia, Itałia, Turchia, Ucraina, Zorzania, Romanìa, Bulgaria, Rusia e tra łe comunità de emigrati che i vive a l'estero
Regioni:Rejon: {{{regione}}}
Periodo: {{{periodo}}}
Persone: 16 milioni
Clasifica: 74
Scritura: Lineare B, Lineare A, Alfabeto greco
Tipołogia: SVO
Fiłogenexi:

Łéngoe indoeuropee
 Italiche
  Attiche
   Greco moderno
    
     
      
       
        
         
          
           
            
             
              

Statuto ofiçiałe
Stato: Sipro, Gresia, Union Eoropea, lingua minoritaria in Itałia e in Albania
Regolà da:
Codexe de clasificassion
ISO 639-1 el
ISO 639-2 (B)gre, (T)ell
ISO 639-3 {{{iso3}}}
SIL GRK  (EN)
SIL {{{sil2}}}
Estrato en lengoa
Dichiarassion Universałe de i Diriti de l'Omo - Art.1
'Ολοι οι άνθρωποι γεννιούνται ελεύθεροι και ίσοι στην αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα. Είναι προικισμένοι με λογική και συνείδηση, και οφείλουν να συμπεριφέρονται μεταξύ τους με πνεύμα αδελφοσύνης.
El Pare Nostro
'Ολοι οι άνθρωποι γεννιούνται ελεύθεροι και ίσοι στην αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα. Είναι προικισμένοι με λογική και συνείδηση, και οφείλουν να συμπεριφέρονται μεταξύ τους με πνεύμα αδελφοσύνης.
Trasliterassion
{{{traslitterazione}}}
Łengoa - Elenco de łe łengoe - Łenguìstega
El łogo de Wikipedia Vixita ła Wikipedia [[:{{{codice2}}}:|in {{{nome2}}}]]!
El łogo de Wikipedia Vixita ła Wikipedia [[:{{{codice3}}}:|in {{{nome3}}}]]!
AncientGreekDialects (Woodard) de.svg
Diałeti del greco (in todesco)
Pilcrow.png Sta paxena podaria contegnere carateri Unicode.

El greco (in greco "ελληνική γλώσσα", pronuncià "elinikì glòssa") el partien a ła granda fameja de łe łéngoe indoropee derivade da na łéngoa vecia comun conoxesta cofà indoropeo.

La łéngoa greca antiga no ła gera parlà soło inte l'Antiga Grexia peninsułare, ma anca inte łe cołònie; sto fato el ga contribuío a na difuxion de raquanti diałeti che a se conose oncó. El greco moderno el xe parlà da xirca 14.000.000 persone, e ła xe ła xe ła łéngoa ofixiałe de ła Grexia e parte de Sipro.

El Neogreco o Greco Moderno xe come che vien ciamà ła lengua greca che se parla desso. Co sto termine se indica, par tanto, el ultimo stadio de l'evołusion de ła lengua greca, parlà da circa 15.5 milioni de persone soratuto in Gresia e a Sipro. Se inisia a parlare de "Greco Moderno" a partire dal croło del Inpero Bizantin nel 1453. Par un periodo de tempo, no ghe xe stà na lingua greca ufiçiałe, ma tanti picołi diałeti legai pi o manco al greco antico. Al di de oncò, el greco moderno ordinario el se basa sul demotico.


Somejanse co ła lengua vèneta[canbia | canbia sorxente]

Ghe se dełe parołe venete che łe ga na provenienza ligà a serte altre greche e par questo łe se someja. Par exenpio:

  • Βούτυρο (IPA: /ˈβutiro/): Butìro
  • Καρέκλα (IPA: /kaˈrekla/): Carega
  • Μπιζέλια (IPA: /biˈzelia/): Bizi
  • Δύσκολο (IPA: /ˈdiskolo/, sign. difisie): Viscoło
  • Μουστάκι (IPA: /muˈstaki/, dal fransexe moustaches): Mostaci

In tutte łe maniere, anca se łe parołe sora elencade łe poe far pensare che ghe sipie cołegamenti direti col diałeto, ghe xe bisogno de dire che ła lengua greca ła ga costrusioni gramaticałi e lesicałi un mucio difarenti dal veneto. Meto qua basso raquanti esenpi:

Vèneto Greco
Ła caxa Το σπίτι (pron: to spìti)
El pese Το ψάρι (pron: to psàri)
Ła femena Η γυναίκα (pron: i jinèka)
'l Omo Ο άντρας (pron: o andras)
A camara Το δωμάτιο (pron: to domàtio)

Da sta picoła tabeła se poe capire e differense de scritura, genere e acentuasion de łe parołe. In pì ghe se anca da tegner conto de łe diferense de pronunciasion che ghe se tra łe do lengue (es. in greco no ghe xe "s-c", "sci-sce", "g", mentre in veneto no ghe se i soni "χ" (come el "ch" todesco)e "θ" (come el "th" inglese so ła paroła "three"). Ła letera "δ" a vien pronuncià neła lengua veneta, ma no da tute łe parti. 'N altra dificoltà del greco xe 'l uso dei verbi, che no xe come queo de łe lengue romanxe ma el ga na forme tute sue.El sistema verbałe graco no se basa pa esenpio so l'inçertesa o so a probabiità del'asion ma so a continuità o manco del verbo nel tempo.


Bandiera de l'Onion Eoropea Łéngoe uficiałi de l'Onion Eoropea Bandiera de l'Onion Eoropea
Bulgaro | Castiglian | Ceco | Danexe | Estone | Finlandexe | Fransexe | Gaełico | Greco | Inglexe | Itałian | Łetone | Łituan | Maltexe | Olandexe | Połaco | Portoghexe | Rumeno | Slovaco | Slovèno | Svedexe | Tedesco | Ungarexe