Noza (fruta)

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Fruta de ła Juglans regia
A ła sanca na noza par metà oncora drento ła sgusa, in mezo ła samesa comestìbiłe de ła noza e a ła drita na noza oncora da desgusar.

La noza ła ze ła fruta de łe àlbare del zènare Juglans, frecuentemente rifario al Juglans regia.

Caratarìsteghe[canbia | canbia el còdaxe]

Sguso de noza drento ła scorsa verda de ła drupa.

Ła parte zeneralmente ritegnesta comestìbiłe ła ze ła samesa contegnesta inte ła drupa, coerta da on endocarpo legnozo.

Tipi[canbia | canbia el còdaxe]

Le do spece de noza da fruta pì comuni łe ze ła Juglans regia e la Juglans nigra. La prima ła ga prinsìpio da ła persia,[1] ła segonda invese ła riva dal Nord de ła Mèrica.

Racuante cultivar de noza łe ze stae comersałizae, cuazi tute łe ze ibridasion de ła Juglans regia.[2]

Altre spece łe ciapa drento ła J. californica (variante californiana de ła J. nigra), ła J. cinerea e ła J. major (difondesta prinsipalmente in Arizona).

Produsion[canbia | canbia el còdaxe]

Inte el 2014, la produsion mondiale de noze ła ze stada de 3,354 milioni de tonełae, co ła Cina primo produtor (46%).[3] Altri majori produtori i ze, inte el órdene: Stati Unii de ła Amèrica (15%), Iran (12%), Turchia (5%), Mèsego (3,8%) e Ucràina (3%).

La mèdia mondiałe de rendimento de łe culture da noza inte el 2014 ła ze stada de sirca 3,17 tonełae par ètaro.[3] El mejo rendimento el se ga inte i stati de ła Eoropa orientałe, co Slovenia e Romania che łe produze so łe 19 tonełae par ètaro.[3]

I Stati Unii i ze el mejo stato esportator de noze, seguio da ła Turchia.[4] El 99% de łe noze che łe riva dai Stati Unii el njien produzesto inte ła Central Valley californiana.[5]

Paesi produtori de noze
(2014)[3]
Pozision Stato Produsion
(milioni de tonełae)
1 Flag of the People's Republic of China.svg Cina 1,535
2 Flag of the United States.svg Stati Unii 0,518
3 Flag of Iran.svg Iran 0,403
4 Flag of Turkey.svg Turchia 0,181
5 bandiera Mèsego 0,126
Mondo 3,354
Stati produtori de noze
(mèdia ànua de ła ventena 1995-2014)[3]
Pozision Stato Produsion
(milioni de tonełae)
1 Flag of the People's Republic of China.svg Cina 0,718
2 Flag of the United States.svg Stati Unii 0,326
3 Flag of Iran.svg Iran 0,220
4 Flag of Turkey.svg Turchia 0,147
5 Flag of Ukraine.svg Ucraina 0,078
Mondo 1,958

Notasion[canbia | canbia el còdaxe]

  1. Bruno Marangoni, Il noce da fruttocsoservizi.com, Dipartimento di Scienze Agrarie - ColtureArboree, Università degli Studi di Bologna. URL vardà l'8 gennaio 2017 (archivià da el URL orixenale l'8 gennaio 2017).
  2. (EN) Commodity Profile: English Walnuts (PDF), AgMRC, University of California, 2006.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 (EN) FAOSTAT - Visualize data, Organizasion de łe Nasion Unie par l'ałimentasion e l'agricultura, 2014. URL vardà il 29 de setenbre 2016. Sełesionar "Walnuts, with shell", inpostar chełi altri canbi inte ła baze de cheło che se vołe otegner.
  4. (EN) Major Exporting Countries of Walnuts, 2014, Agri Exchange, 2015. URL vardà il 29 settembre 2016.
  5. (EN) California Walnut Industry, California Walnut Board, 2016. URL vardà il 29 settembre 2016 (archivià da el URL orixenale il 25 settembre 2016).

Altri projeti[canbia | canbia el còdaxe]

Linganbi foresti[canbia | canbia el còdaxe]


Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Noza_(fruta)&oldid=1037079"