Vermont

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Globe icon.svgVermont
State of Vermont (en) Cànbia el vałor in Wikidata
Bandiera Coat of arms of Vermont.svg
Bandiera
Someja


InoThese Green Mountains (en) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
Bomò«Freedom and Unity» (20 de febraro del 1779)
«Stella quarta decima fulgeat» (10 de apriłe del 2015) Cànbia el vałor in Wikidata
Sinboło ufisałeCatharus guttatus (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
SoranomeThe Green Mountain State Cànbia el vałor in Wikidata
EpònemoGreen Mountains Cànbia el vałor in Wikidata
Pozision

44°15′59″N 72°34′19″W / 44.266389°N 72.571944°W44.266389; -72.571944 (Vèrmònt)Coordinae: 44°15′59″N 72°34′19″W / 44.266389°N 72.571944°W44.266389; -72.571944 (Vèrmònt)

ContinenteEror Lua: callParserFunction: function " [[Categoria" was not found.
StatoStati Unii de l'Amèrica Cànbia el vałor in Wikidata
Cavedałe de

CapitałeEror Lua: callParserFunction: function " [[Categoria" was not found.
Detien ła sudivizion
Popołasion
Totałe626 042 (2015) Cànbia el vałor in Wikidata
Red Arrow Down.svg0 (2015)
DensitàEror d'espresion: "[" no reconosesto. ab/km²
Caze abitae262 852 (2020) Cànbia el vałor in Wikidata
Zènaro
Idiomanisun vałore Cànbia el vałor in Wikidata
Zeografia
Parte deStati Unii contìngui e New England Cànbia el vałor in Wikidata
Àrea24 923 km² Cànbia el vałor in Wikidata
Àcua4,16 %[2] Cànbia el vałor in Wikidata
Mezurasion
Bagnà dalago Champlain Cànbia el vałor in Wikidata
Altitùdene305 m Cànbia el vałor in Wikidata
Ponto pì altoMonte Mansfield (1 339,69 m) Cànbia el vałor in Wikidata
Ponto pì basolago Champlain (30 m) Cànbia el vałor in Wikidata
Rente a
Eror Lua: callParserFunction: function "

[[Categoria" was not found.

Avegnimento ciave
Prima mesion documentadaRepùblega del Vermont Cànbia el vałor in Wikidata
Organizasion pułìtega
Òrgano ezecutivoGoerno de Vermont (en) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
Òrgano lejislativoAsenblea Zenerałe de Vermont Cànbia el vałor in Wikidata
Goernador del Vermont Cànbia el vałor in WikidataPhil Scott (it) Traduzi (6 de zenaro del 2017) (R) Cànbia el vałor in Wikidata
Màsema autorità zudisiałeVermont Supreme Court (en) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
Menbro de
Còdazi de identifegasion
ISO 3166-2US-VT Cànbia el vałor in Wikidata
Fuzo oràrio
Tełèfono d'emerzensa
ID GNIS1779802 Cànbia el vałor in Wikidata
Preza ełètrega
Inzemełà co
Nomenasion
Istòrego

Sito webvermont.gov Cànbia el vałor in Wikidata

MusicBrainz: a3435b4a-f42c-404e-beee-f290f62a5e1c


El Vèrmònt, dal 4 de marso 1791, el costituise el 14° Stato dei Stati Unii de Amèrica; el xe el 49° Stato pì popołoxo e el 45° pì estexo dei USA.

El xe situà inte ła region de ła Nova Ingiltera. El Vèrmònt el confina a est col Nòvo Hènpšar, a sud col Mèsaċusìz, a ovest col Nòva Iorc, e a nord co ła provincia canadexe del Cébèc; l'è el soło Stato de ła Nova Ingiltera a no aver costa su l'Oseano Atlàntego.

El só nome el riva dal franséxe e el vołe dir "Mónte Vérdo", propio cofà ła caéna de łe Mónti Vérdi che łe ło traversa.

Zeografia[canbia | canbia el còdaxe]

El teritorio el se estende da na altitudine minima de 29 m a na altitudine masima de 1339 m. El sistema montagnozo prinsipałe del Paéxe el xe ła caéna dei Munti Vérdi che ła se esténde in diresion nord-sud; ła sima pi alta ła xe queła del Monte Mansfield, 1339 metri. A sud òvest se cata ła Cadena Taconica, sistema montagnozo parałel ai Munti Vérdi ma co riłievi manco ełevai che pian pian i va zo verso nord òvest inte łe pianure orientałi del Lago Champlain; quel'altra àrea pianexante del Paéxe ła xe costituia da ła vałe del fiume Canèticat a est.

Storia[canbia | canbia el còdaxe]

Inte i tenpi pasài l'era abità tribù native americane (Irochixi, Algonchini e Abenaki), ła rejon ła xe stà esplorà inte el 1609 da Champlain e domandà da ła Fransa, ma drio ła sconfita franséxe de łe Guere Franco-Indiane l'è deventà na cołonia britànica (1724). Par un saco de ani el Vèrmònt el xe stà controłà da łe altre cołonie arente, che łe ga catà na rexisténsa beła forte da parte dei "Green Mountain Boys" (leter. Tuxi de ła Montagna vérda). El se ga proclamà indepandénte inte el 1777, ciapando el nome de Repùblica del Vèrmònt. Dopo ła Guera de indepandénsa, el ga tacà far parte de l'Union inte el 1791, cofà Stato quatòrdexe, o sia el primo a ndar rento inte i Stati Unii dopo łe trédexe cołonie orixinarie. El Vèrmònt el xe da tanto tenpo noto par ła só tradissionałe połìtica progresista e l'orientaménto forteménte democràtico. ła Costitusion de ła Repùblica del Vèrmònt ła xe stata ła prima costitusion nassionałe scrita del Nord Amèrica e ła prima a abołir ła sċiavitù e a istituir el sufragio universałe maschiłe.

Economìa[canbia | canbia el còdaxe]

Ł'economìa, come inte el resto de ła Nova Ingiltera, ła xe baxada sora ła coltura de sereałi, ortaxi, patate e fruta, so ł'ałevamento de bovini e animałi da cortiłe e so ło sfrutamento de ła vasta area boschiva. Inoltre in Vèrmònt a se cata cave de màrmaro e de granito. Ło Stato el xe famoxo anca par ła produsion de siropo d'acero. Ntel secondario a xe sviłupà łe industrie ałimentare, tesiłe, del łegno, de ła carta e de ła cełułoxa.

Par ła bełeza del paesajo atira on mucio de turisti.

Demografìa[canbia | canbia el còdaxe]

Piramide demografega intel 2000

Atualménte el Stato del Vermont el cónta na popołasion de 602.291 persóne, de łe cuałi:

  • El 96,0% i xe bianchi
  • El 0,9% i xe łatini (sudamericani o sudeuropei)
  • El 0,5% i xe mori
  • El 1,1% i xe axiátisi
  • El resto i xe de altre razze

El stato del Vermont, insieme al Maine, i xe i Stati co ła parsentuałe pi alta de zente bianca de tuti i Stati Unii.

Sità[canbia | canbia el còdaxe]

Ła Capital del stato ła xe Montpiłìèr, mentre ła sità pi granda ła xe Burlington co 42.417 abitanti. Altre sità inportanti łe xe Râtland e Bèri.

Połitega[canbia | canbia el còdaxe]

El stato el xe rapresentà a ła Camera dei Rapresentanti da 3 deputai. Ła pena de morte ła xe stada abołìa inte el 1964.

Note[canbia | canbia el còdaxe]

  1. data.census.gov, 17 de marso del 2022, https://data.census.gov/cedsci/table?d=ACS%205-Year%20Estimates%20Detailed%20Tables. entrada il 5 de majo del 2022.
  2. Declarà da: United States Summary: 2010, Population and Housing Unit Counts, 2000 Census of Population and Housing.

Varda anca[canbia | canbia el còdaxe]

Altri progeti[canbia | canbia el còdaxe]

Cołegaminti esterni[canbia | canbia el còdaxe]




Controło de autoritàVIAF (EN128936020 · ISNI (EN0000 0004 0422 5151 · LCCN (ENn79007067 · GND (DE4063093-6 · NDL (ENJA00953670 · WorldCat Identities (ENn79-007067
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Vermont&oldid=1096283"