Piaggio

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Infobox de Organizasion Piaggio
Tipocasa motociclistica (it) Traduzi
Inprexa
inprexa
caxa automobiłìstega Cànbia el vałor in Wikidata
Fondasion24 de xenaro 1884, Sestri Ponente , Sestri Ponente (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
FondadoreRinaldo Piaggio
SedePontedera
Sede legałePontedera e Pixa
Dipendenti6 200 (2008) Cànbia el vałor in Wikidata
SetoreAutomobiłìstego, Motosiclìstego
Indùstriaindustria automobilistica (it) Traduzi, Ingegneri mecaneghi, motorcycle industry (en) Traduzi e Robotega Cànbia el vałor in Wikidata
Faturà1,52 miłiardi de [1] (2019)
Forma sosietariaSocietà par asion
Prodotiscooter (it) Traduzi e ciclomotore (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
Ùtiłe neto46,7 miłion de [1]
Borse vałoriBorsa Italiana: PIA
ISINIT0003073266
Sito ufisiałe

Facebook place: Piaggio Twitter: piaggio_group Instagram: piaggio


Piaggio & C. el xe un produtor itałian de veicołi a do rode a motore e veicołi comerciałi. Fondà cuała axienda - inte el 1884 e controłà da l'holding industriałe IMMSI S.p.A. che ła xe cuotà so ła Borsa Itałiana.

Piaggio & C. opara inte el setor scooter, moto e çiclomotori utiłixando łe marche (marchi) Piaggio, Gilera, Aprilia e Moto Guzzi, Derbi; el xe ativo anca inte el trasporto łixiero a tre e cuatro rode. El detien anca ulteriore marche storeghe cofà Laverda.

Ła socetà ła xe cuotà a ła Borsa vałori de Miłan inte l'indaxe FTSE Italia Mid Cap.

Storia[canbia | canbia el còdaxe]

Łe orixeni[canbia | canbia el còdaxe]

El primo nucleo de atività de ła Socetà Piaggio ła xe łigada a ła łaorasion del łegno: el 5 de setenbre 1882 el cavalièr Enrico Piaggio, imprenditor titołar de na segarìa par łegname, cronpava un teren a Sestri Ponente par inpiantarve un depoxito de łegname che in pochi ani el se trasformarà in t'una botega de artisti remeseri che łaora l'ebano e remeseri. So fiòło Rinaldo inte el 1884 el fondava ał Socetà Rinaldo Piaggio, produtora de aredamento navałedi e, da inìsio sècoło, anca de carose feroviarie, ocupandose a l'inisio de aredamento navałe, e indrìoman de produsion metalmecaneghe e feroviarie.[2]

Inte el 1915 l'axienda ła acuixise łe Ofisine Aeronauteghe Francesco Oneto de Pixa, xa Socetà Aviasion Fratelli Antoni.

Inte el 1917, inte el pien de ła I guera mondiałe Rinaldo converte l’axienda a łe produsion aeronautiche e bełiche. Ła Piaggio se inpegna inte ła produsion de motoscafi antisomergìbiłi MAS, e soratuto de aeroplani e idrovołanti, inisialmente costruìi so łiçensa Ansaldo, Macchi, Caproni e Dornier[3], e drìoman so dexegni de ła stesa Piaggio; inte el 1924 ga tacà invese ad èsar produxesti i primi motori Jupiter e i aeromobiłi Dornier Wal, costruìi so łiçensa.

I stabiłimenti de l'axienda vegniva utiłixai inte el periodo tra łe do guere mondiałi par ła produsion de rodabiłi feroviari, ma inte el isteso periodo se jera invià anca ła produsion revardante el setor dei aeroplani, setore che ancò el vien sviłupà traverso ła Piaggio Aero Industries. Dopo ła Prima guera mondiałe, se asiste a ła trasformasion da economia bełica a economia de paxe. Inte i primi ani vinti Piaggio costruise el tren reałe e alcuni ełetrodomestici rivołusionari sia dal ponto de vista del design che de l'utiłixo. Par asicurarse de łe maestranse anca inte el setor aeronautico, pròpio in chei ani vien acuistà l'intièro stabiłimento Bonmartini de Roma, par ła produsion del monoplano da casa Piaggio P.2 i el cuadrimotor Piaggio P.108, únego bonbardier cuadrimotor ad èsar inpiegà da ła Regia Aeronautica durante ła segonda guera mondiałe.

Inte el 1924 vien acuistà, a Pontedera, el stabiłimento de ła CMN, Costrusion Mecaneghe Nasionałi; inte el 1926 Rinaldo fonda ła SANA, Società Anonema Navegasion Aerea, prima conpagnia itałiana par el trasporto aereo de pasexieri. El capitałe sociałe pasa da 15 a 30 miłion de łire inte el 1930 par po' całar a 10 inte el 1932: ła cresita inisiałe ła subise suito na frenada dovùa a ła sciopada de ła Granda depresion. Giovanni Gabrieli, Giovanni Casiraghi, Corradino D'Ascanio xe alcuni dei nomi che a l'epoca łaora par l'axienda: sto ùltmemo el ga progetà el DAT 3, el primo ełicotero de ła storia efetivamente manuvrà da l'omo e co ełiche montae so xonto cardanego.

Inte el 1938 mor Rinaldo Piaggio: i so fiòłi se divide responsabiłità e conpetense, ad Armando ghe va i stabiłimenti łiguri (a Finale Ligure e Sestri) e a Enrico Piaggio cuełi toscani (a Pontedera e a Pisa). Inte i ani del Fasismo vien costruìi autocari, autobus, tełeferiche, remurci, funicołari, seramenti in ałuminio. A xe i ani del cołoniałismo itałian: alcuni insediamenti produtivi vien ad Addis Abeba e Gura, in Etiopia, par łe riparasion e costrusion aeronauteghe inte łe Oficine Mecaneghe Afrega Orientałe (OMAO).

Durante ła Segonda guera mondiałe un mucio de stabiłimenti vien desfai. Armando Piaggio reciapa łe fiła del setor aeronautego e el repristino dei inpianti par l'aredamento navałe e feroviario. Vien sviłupai el Piaggio P.148 e el Piaggio P.149.

A guera finìa, inte el 1945, inisia łe operasion de ricostrusion dei stabiłimenti de Pontedera e se sviłupa i prototipi de Vespa.

Ła Vespa[canbia | canbia el còdaxe]

Search ballonicon2.svg Par savèrghene de pì, vardarse ła voxe Piaggio Vespa.
Piaggio Vespa

Ła storia de ła Piaggio ła ga donca na svolta inte el dopoguera, cuando, el 23 de apriłe 1946, so projeto del steso D'Ascanio, vien brevetada na motocicleta el cui nome deventarà scuaxi sinonemo de "Piaggio": ła Vespa (va recordà che el modeł jera stà presedesto da un prototipo, drìoman non comerciałixà, denomenà "Paperino", projetà inte el 1944 a Biella, overosìpia inte el periodo inte el cuało i machinari industriałi i xera stai trasferìi dal stabiłimentp de Pontedera in Piemonte a cauxa dei bonbardamenti anglo-statunitensi).

El primo projeto par sta motocicleta xe stà produxesto a Pontedera inte el 1946: el xe un mexo co trasmision sensa caene, co'el canbio sol manubrio e na caroseria in grao de parar el guidator.[4] El nome “Vespa” l'è stà coniù dal steso Enrico Piaggio el cuało davanti al protipo del novo mexo ga esclamà: “El par na brèspa!” par ła somejansa co l'omonemo inseto grasie a ła parte centrałe un mucio anpia, ła “vita” streta e par el ruxór del motor.[5] Enrico Piaggio ghe n'a metesto in produsion 2 500.

Ła nasita de ła Vespa segna el fenimento dei projeti e łe produsion aeronauteghe. El novo scooter xe stà prexentà el 29 de marso 1946 a Roma al circoło del golf al generale Stone, cao de łe forse ałeae in Itałia. Łe reasion de ła stanpa xera stae discordanti: par alcuni ła jera un “trabìcoło” co scarse capasità de potensa e de afidabiłità, par altri ła xera un mexo de trasporto inovativo co ełementi de xeniałità inxegnerìstega[6]. Soło a partìndo dal 1948, co l'usìda de ła Vespa 125, el veicoło ga rejistrà un suceso de pùblego: inte el 1953 xe stae costruìe 171 200 Vespe, inte el 1956 se festeja el milionexemo exenplar, inte el 1960 ese ła do milionexema Vespa, inte el 1970 se riva a cuatro miłion e inte el 1988 vegnarà ciapà el traguàrdo de ła dièxe milionexema. Ad ancò, łe Vespe produxeste a partir dal 1946 łe sorpasa i sèdexe miłion de unidà.

El riaseto e l'evołusion in Grupo[canbia | canbia el còdaxe]

Inte el 1948 nase l'Ape Piaggio, el veicoło a tre rdoe che entra inte l'uxo xornalier, catando varie aplegasion pràteghe: l'Ape risciò, l'Ape cassone, l'Ape taxi, l'Ape Calessino. Xe stà costruìo pensando a łe exigense de trasporto merci inte l'Itałia del dopoguera.

Inte el 1963 se inaugura a Pune el primo stabiłimento indian de Vespa.[7]

Inte el 1964 łe do divixion (aeronautega e motosiclistega) deventa a tuti i efeti do axiende indipendenti; ła divixin aeronautega ciapa el nome de IAM Rinaldo Piaggio, che deventarà drìoman Piaggio Aero Industries.

Drìo ła morte de Enrico Piaggio, avegnesta inte el 1965, l'axienda ła pasa soto el contròło dei Agnelli. Na faxe segnà da l'acuisto de ła Gilera inte el 1969 e da l'anpliamento de ła gama: i xe i ani del Ciao (1967) del Bravo, del Boxer, del Si, del Grillo.

El 4 de novenbre 1966 ła xe na data dołoroxa par ła storia de Pontedera e par el stabiłimento Piaggio: el fiume Era sima provocando el slavajo de tuta ła sità. In cuełe ore un mucio de operai, dirixenti e abitanti de Pontedera se mobiłita par defender ła fàbrega e par łimitar el più posìbiłe i dani. Sta granda sołidarietà de operai e sitadini xe stàa tałe che in pochi dì ga consentìo ła riprexa de l'atività inte el stabiłimento. I dani calcołai, parò, i amontava a sìrca 2 miliardi de l'epoca.

Inte el 1973 Piaggio scominsia el studio de un çiclomotro ełetrego ciamà "Eco Electron", e do ani dopo vien reałixà el primo prototipo de Ape ełetrego. Inte i ani setanta, inaxonta, se asiste a ła creasion de novi projeti inte el segmento dei scooter e dei motocari: inte el 1977 nase ła Piaggio Vespa PX, inte el 1980 vien acuixìa ła marca de biciclete pì antigo del mondo F.I.V. Edoardo Bianchi che restarà par tanti ani indrento al grupo. Inte el 1989 nase Sfera, il primo scooter con tełàro in tubi di asial e caroseria in plàstega.

Inte el 1993 el stabiłimento Gilera de Arcore vien serà e parte de ła produsion spostada a Pontedera, indove seita ła projetasion e l'asenblagio dei novi prodoti de ła marca miłanexa.[8]

Dai ani '90 vien produxesti i scooter Zip (1992), Hexagon (1994), Liberty (1995), X9 (2000), Beverly (2001).

Drìoman a ła desconparìa de Giovanni Alberto Agnelli, el grupo invia ła muansa del pròpioa seto propietario: inte el 1999 el contròło pasa al grupo finansiario Morgan Grenfell Private Equity, e senpre inte el steso ano verxe a Baramati el stabiłimento par ła produsion in India del tre rode Apé; inte el 2001 vien acuixìo el contròło de Derbi; inte el 2003 ła socetà pasa soto el contròło de ła holding industriałe Immsi S.p.A. de Roberto Colaninno, cuotada al ła Borsa de Miłan.

Inte el 2005, Vertaura de na fàbrega a Foshan in Cina, par ła produsion de scooter in cołaborasion co l'industriałe Zongshen

Inte el 2006 ła acuixise l'axienda veneta Aprilia a ła cuała tra l'altro faxeva cao altre marche storeghen cofà Moto Laverda e Moto Guzzi.

Piaggio MP3.

Ła cuotasion in Borsa e i ani recenti[canbia | canbia el còdaxe]

Inte el 2006 ła socetà Piaggio & C. vien cuotada in Borsa.

Tra łe novità de maxor spico introduxeste inte i ùltemi ani (2009) xe da çitàr el Piaggio MP3, scooter partegoałr a tre ròde, do davanti e n'altra dadrìo.

Inte el 2007 xe stà anca prexentà a ła stanpa un prototipo de scooter ibrido, dotà de motor termico e motor ełetrego, ła cui mesa in produsion jera stà indegà par l'ano drìo. Inte el steso ano el Grupo riva uficialmente in Vietnam.

Inte el 2012 Vespa debuta inte el marcà indiàn e vien inagurà un novo stabiłiménto motori inte el distreto industriałe visin de Hanoi;[9] inte el 2013 apre a Pasadena (California, USA) il PADC - Piaggio Advanced Design Center.

Inte el 2013 łe Vespa vendùe inte el mondo łe sfiora łe 190 000 unidà.[10]

Inte el zugno del 2014 inaxonta 10 000 Vespa (e rełativi vespisti) i riva a Mantoa in raprexentansa de 132 Vespa Club da 32 diverse nasion par çełebrar i Vespa World Days. Xe el pì grando raduno de ła storia de Vespa.

So'l finir del 2015 nase ła Piaggio Fast Forward (PFF), çentrà so l'inovasion e un novo modo de far riserca. Presiedùa da Colaninno, ga sede a Cambridge (Massachusetts, Stati Unii); inte l'advisory board Nicholas Negroponte, Dong Brent e Jeff Linnell de Google, fondador de Bot & Dolly.

Dati economeghi[canbia | canbia el còdaxe]

Inte el 2018 i recàvi i ga tocà 1,38 miliardi de co na cresita del 4,3% a canbi variabiłi e de l'8,2% a canbi costanti. El màrxene operativo łordo xe cresùo a 201 miłion, in aumento del 4,9%.[11]

Inte el 2019 i recàvi i ga tocà 1,52 miliardi de € co un aumento del 9,5% a canbi variabiłi e del 7,2% a canbi costanti. El màrxene operativo łordo xe cresùo a 227,8 miłion, in aumento del 12,9%.[1]

Inpegni sportivi[canbia | canbia el còdaxe]

Search ballonicon2.svg Par savèrghene de pì, vardarse łe voxe Aprilia Racing, Derbi Racing e Gilera Racing.

Co l'auxilio dei reparti corse Aprilia, Derbi e Gilera ła partesipa, suportando vari team in varie categorie, sia al Motomondiałe che al Canpionato mondiałe Superbike.

Traverso ła Gilera, el grupo Piaggio ga anca partesipà ad alcune edision de ła Parigi Dakar co ła RC 600.

"Projeto culturałe" Piaggio[canbia | canbia el còdaxe]

El “projeto culturałe” promovesto da ła Piaggio ga come fin ła ricostrusion e ła vałorizasion de ła storia de l'azienda e'l se conpone de na triade: ła Fondasion Piaggio, L'Archivio stòrego e'l Muzeo Piaggio. Inte'l 2003 el Muzeo e L'Archivio ze stà riconosui come Mejo Muzeo e Archivio d'Inpreza in Italia inte l'edision Premio Inpreza e Cultura.

  • Fondazione Piaggio: nasesta inte'l 1994 ła ze costruìa da tre soci, Piaggio, Comun de Pontedera e Provinsia de Piza. Ła organiza un programa de dibatiti, convegni e semenari so vari temi come l'arte, el design, ła soçietà, el łenguajo, l'inovasion, ła creatività, l'etica, l'anbiente, ła cultura, ła formasion e ła promove mostre ed espozision. Ła Fondasion ła ze na istitusion onlus paritètega, pùblego-privà (soci: 50% Piaggio, 25% Comun de Pontedera, 25% Provinsia de Piza), fruto de na converzensa de obietivi tra Azienda ed enti pùbleghi, tra i primi ezenpi in Italia.[12]
  • Archivio Storico “Antonella Bechi Piaggio”: costituìo da 13 fondi, l'Archivio Stòrego Piaggio, co sede a Pontedera (Piza) conserva ła documentasion carta de l'azienda da łe orizene ad ancùo, in tute łe so atività e in tuti i so setori. Ła prezenta anca na rica rancura de someje, canpanje publicitarie e filmadi.

Produsion[canbia | canbia el còdaxe]

Drioman un ełenco dei prodoti de ponta del Grupo Piaggio inte el corso dei ani.

Notasion[canbia | canbia el còdaxe]

  1. 1,0 1,1 1,2 Piaggio, il bilancio 2019 e il dividendo 2020soldionline.it, 26 febbraio 2020. entrada il 6 aprile 2020 2019.
  2. Piaggio e C. spaSAN - Portale degli archivi d'impresa.
  3. La Vespamania ze intrà noi, RepubblicAuto, 5 aprile 2000. entrada il 21 marzo 2017.
  4. Tommaso Fanfani, Una leggenda verso il futuro, Pisa, Pacini, 1994
  5. Oreste Pivetta, Da sessant' anni l'Italia in Vespa, in “L'Unità”, 27 aprile 2006
  6. Vespa, il mito di Piaggio compie i 70 anniilsole24ore.com.
  7. Vespa India - Heritagevespa.in.
  8. 1993. Anno difficile, Gilera chiude ma EICMA esalta il Made in Italy. entrada il 6 marzo 2018.
  9. La Vespa debutta sul mercato indianodueruote.it.
  10. Piaggio al Salone di Parigi: ze record Vespacorrieredellosport.it (archivià dal URL orizenałe il 22 marzo 2017).
  11. Piaggio, l'utile cresce dell'80% inte el 2018. Sale il dividendorepubblica.it, 25 febbraio 2019. entrada il 27 febbraio 2019.
  12. Copia archiviatafondazionepiaggio.it. entrada il 21 gennaio 2015 (archivià dal URL orizenałe il 12 febbraio 2015).
  13. 13,0 13,1 Piaggio tra gli anni '20 e '50 fabbricò anche motori aeronautici e automotrici ferroviarie, produzioni oggi non più in essere.

Voxe corełade[canbia | canbia el còdaxe]

Altri projeti[canbia | canbia el còdaxe]

Linganbi foresti[canbia | canbia el còdaxe]


Controło de autoritàVIAF (EN267763920 · LCCN (ENn85017411 · GND (DE10064512-4 · NDL (ENJA001136696 · WorldCat Identities (ENn85-017411
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Piaggio&oldid=1088710"