Manifesto del Partio Comunista

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Jump to navigation Jump to search
'Sto artìcoło el 'é scrito doparando ła grafìa dita Grafia Veneta Reformada
Ła koertìna de l'edisión orixinàłe
« Un spétro el infèsta l'Eoropa - el spétro del komunìxmo. Tute łe poténse de ła veca Eoropa łe ga méso sù na santa ałeansa par kopàr sto spétro: el Papa e el Zar, Metternich e Guizot, radikałi franséxi e połisioti todeski. [...] Xe romài l'ora ke i komunisti i mostra spakataménte, in fasa a tùto el mondo, i só fìni, łe só aspirasión, e ke i rebàta a ła favoła del spétro del komunìxmo ko un manifesto del partìo steso. »
(Fraxe de vertaùra del Manifesto del Partìo Komunista)


El Manifesto del Partìo Komunista (Manifest der Kommunistischen Partei) el xe un skartafàso in todesco skrito da i fiłoxofi Karl Marx e Friedrich Engels. El xe stà dà fóra ła prima volta a Łondra intel 1848 su komisión de ła Lega komunista, pròpio doménte ke skomisiava ła Primavèra dei popołi. Pi vanti el Manifesto el xe stà rekonyosùo kofà uno dei testi piasé influénti inte ła storia de ła pułitega.[1]

Storia[canbia | canbia el còdexe]

Inte ła primavèra del 1847 Marx e Engels i se xe inskriti inte ła Lega dei yusti, ke ła sa fato sùtio konvinta deł e só idee su un "komunixmo kritego". Intel primo kongreso a yunyo, ła Lega ła ga dà a Engels da butar xó na "profesión de fede", ma dopo ła ga skartà l'idea, parké un testo de keła sòrta no'l sarià sta bòn par na organixasión vèrta ke no ła vołéa radégi indéntro. Engels però el ło ga skrito istéso, dando fóra l'aboso de ła konfesión de fede de un komunista, indo' ke'l definise el programa de ła Lega. Un póki de méxi dopo, in otobre, Engels el xe ndà a katar ła rama de Parixe de ła Lega e'l ga skoverxà ke Moses Hess el gavéa skrito un manifesto inadeguà par ła kongrèga, ke doménte ła gavéa canbià nóme in Lega dei Komunisti. Engels el ga kritikà asè el Manifesto de Hess, e el xe stà bòn de skonvinxare el resto de ła Lega a łasar ke'l ge ne skrivése uno nóvo. Ałora el ga butà xó i Prinsìpi del komunixmo, definìi kofà "pi un fóyo de exame ke un credo".

L'ùnyoła payina ónkora existente del primo aboso del manifesto, skrita a man da Marx

El 23 de novenbre, póko prima del sekondo kongrèso de ła Lega dei komunisti (skomisià el 29), Engels el ga skrito a Marx par esprimare ła vóya de łasar perdar el crìn da katekixmo par el manifesto, parké ge paréa ke el dovése kontenyère un fià de storia. El 28 Marx e Engels i se ga visti a Ostend, intel Belxo, e un par de dì dopo inte ła sede xenerałe de l'Asocasión edukativa dei laóradori todeski intel kuartière de Soho a Łondra par capàr parte al kongreso. Drio i 10 dì dopo tra i menbri ge xe stà na gran barùfa, e a ła fine Marx el ge ła ga spuntà fóra e, superando na dura e łonga opoxisión,[2] el ga fato sù na mayoransa a favóre del só programa. Ałora ła Lega ła ga fato sui dei propoxiti piasé batajéri de kuei del primo kongreso de yunyo. De konseguensa Engels e sóratuto Marx i xe stà kargài de butàr xó un manifesto par ła Lega.

Dopo èsar ndà a Borseła, Marx el xe ndà de łongo a prokrastinar,[3] laórando soło ony tanto al manifesto. El pasava gran parte del só tenpo a tenyer dełe konferense su l'economia pułitega a Asocasión edukativa dei laóradori todeski, a skrivar artikołi par ła gazéta Deutsche-Brüsseler-Zeitung e a far un diskorso sul libàro skanbio. El ga parfìn pasà na setimana, dal 17 al 26 de xénaro 1848, a Ghent par tirar sù na rama de ła Asocasión demokratega. Ałora, dopo do méxi sensa saver nyente de Marx, el Komitado Sentrałe de ła Lega Komunista el ge ga mandà na ultimatum el 26 de xénaro[4], dixendoge de finir el skartafàso par el primo de febràro. Sta ultimatum ła ga meso prèsia a Marx ke'l se xe sbrigà a finìr par tenpo.

In tuto el Manifesto el xe stà skrito in 6-7 setimane. Anka se Engels el xe senyà kofà koautore, l'aboso finałe xe stà skrito soło ke da Marx. Da ła łetara del 26 de xénaro[4] se kapise ke anka ła Lega ła konsiderava Marx l'ùnyoło autore (e anka ke el fose soło un só raprexentante, ke'l podéa èsar canbià).[5] El stéso Engels el ga skrito intel 1883 ke «el pensiéro de baxe drio el Manifesto [...] el xe soło e unikamente de Marx.»[6] El pułitołogo inglexe Harold Laski el ga però fato notar ke intel Manifesto Marx el ga butà xó na mota de idee mauràe insième a Engels, e el motivo ke eło el imixerise el só kontributo xe łigà a ła só umiltà.[7]

Contenyùo[canbia | canbia el còdexe]

El Manifesto del Partìo Komunista el se konséntra sul radégo tra łe klasi[8] (inte ła storia e ai só tenpi) e i problemi del kapitałìxmo e de łe só manière de produsión, pitòsto ke star drio a strołegàr kome ła sarìa ła futura socetà komunista. Vién però sutaménte spiegà kome ke i pensa ke'l socałìxmo el caparà el posto del kapitałìxmo.

Borgéxi e Prołedàri[canbia | canbia el còdexe]

Marx e Engels i examinà ła storia kofà na lòta de klase ke ła xe sènpre existìa e ła xe konbatùa tra oprèsi e opresori. Sto kontrasto no'l xe soło onkora prexente inte ła moderna socetà borgéxe, ma ansi el se ga inasprìo, parké dopo łe grande trasformasión dei modèłi de produsión xe rimaste soło do grande klasi: ła borgexìa e'l prołetariado. Ła prima, ke ła yèra sta ła klase rivołusionaria intel medioevo e intel prinsípio de l’età modèrna, dopo avèr terà el sistema ekonomego e pułitego de kel perìodo romái inadeguà e obsołèto, ła xe venyùa sù a tùti i efèti kofà ła klase dominante ko ła Rivołusión endustriàłe. Ła sekonda, nasùa dal nóvo modèło ekonomego kapitałísta, ła xe kueła oprèsa ma bôna de deventàr ła klase dominante.

Ła baxe sóra ke ła borgexìa ła ga tirà sù ła só forsa ła xe praticamente el sfrutamento del prołetariado, ko l'aiuto dei govérni, definìi da Marx e Engels «un comitato ke l'aministra i trafegi komuni de tùta ła klase borgéxe». Ma manman ke vién granda l'endustria, vién sù anka ła klase dei laóradori, ke ła capa dentro anka parti de ła pikoła borgexìa e de ła borgexìa imixerìa, devéntando kusìta piasé numaroxa e forte. I sałari sènpre pi strukài i fa sì ke łe kondisión de vita dei prołedàri łe deventa sènpre pi konpànye, ałora i prołedàri i se ingruma in asociasión stabiłi par diféndar i só drìti. Ko ste premese, el prołetariado el xe destinà a tiràr xò ła klase borgexe insième al modèl ekonomego suo de eła: el kapitałìxmo.

Ła ditatura del prołetariado[canbia | canbia el còdexe]

Dopo ła rivołusión indove ke'l prołetariado el caparà el podére pułitego, gavarà da èsarge par forsa na faxe de tranxisión, camà ditatura del prołetariado, indo' ke'l stato el metarà via via a dispoxisiòn i mèxi de produsión borgéxi ke i venyarà doparài dałe asocasión de laóradori par canbiàr radicalménte ła socetà: al posto de un stato borgéxe venyarà tirà su un stato prołedàrio, al posto de na ditatura borgéxe na ditatura del prołetariado. Cogna spesifegàr però ke Marx el ga doparà sto tèrmine sołaménte dopo el Manifesto[9], intel 1852, inte na łetera a Joseph Weydemeyer,[10] e intel 1875, inte ła Kritika al Programa de Gotha.[11]

Intel Manifesto Marx e Engels i buta xó 10 provedimenti ke, ko xe stà skrito el Manifesto, i paréa tùti asè progresisti e rivołusionari. Ko sti interventi, ke int'un primo momento i podària parére despotisi dal punto de vista borgéxe, se inviarìa el rabaltòn del sistema kapitałìsta.

  1. Espropiasión de ła propietà fondiaria e ùxo deła só réndeda par łe spéxe del stato.
  2. Inposta progresiva forte.
  3. Abołisión del drìto de redità.
  4. Konfiska de ła propietà de tuti i emigrati e rebèłi.
  5. Rankurada del kredito in man al stato par mèxo de na banka nasionałe kol kapitałe del stato e manopolìo eskluxìvo.
  6. Ingrumada de tuti i mèxi de traspòrto inte łe man del stato.
  7. Moltiplegasión de łe fabrike nasionałi, de i struménti de produsión, xvegràda e meyoramento dei teréni par mèxo de un programa kołetivo.
  8. Yusto òbligo de laóro par tùti, kostitusión de exèrsiti endustriałi, sóratuto par l'agrikoltura.
  9. Unifikasión de l'exèrsito de l'agrikoltura e kueło de l'endustria, ko interventi ke pónta a skansełàre piàn piàn l'antagonìxmo tra sità e kanpànya.
  10. Istrusión publika e gratùita par tùti i putełi. Ełiminasión del laóro dei putełi su łe fabrike kofà ke'l xe onkó. Xmisiotaménto de l'istrusión ko ła produsión materiałe e 'vanti kusìta...

Par Marx ła ditatura del prołetariado ła xe soło ke un sésto de tranxisión (anka se a łongo tèrmine), ke però ła pónta a superarse da eła eła soła, sensa łasàr nisùna altra forma de stato.[12][13] Soło dopo sta faxe se podarà inviàr el komunìxmo, ke'l krearà na socetà sensa klasi, sensa opresori e oprèsi, indo' ke i mèxi de produsión i xe in man ai laóradori.

Komunixmo e Socałixmo[canbia | canbia el còdexe]

Marx e Engels i examina tuti i proyèti e łe teorie socałiste ke ge yèra in kel momento. I kata fóra vari tipi de socałixmo: un socałixmo reasionaro, un socałixmo konservadore, o borgéxe, e un socałixmo utopistego. A ste korenti i ge rikonose el mèrito (sóratuto al socałixmo utopistego) de aver kata fóra łe kontradisión del kapitałixmo e el radégo tra łe klasi e de avèr butà xò dełe proposte de kanbiamento par ła socetà, ma i kritika do robe: no i xe stà bòni de capàr spakatamente łe parti del prołetariado, tentando de restàr sóra łe parti, e no i ga rekonyosù al prołetariado el só róło storego e na só autonomia. I propone ałora un socałixmo sientifego, ke no'l se baxa su invensión o idee, ma su fati enpiregi.

Vién infati spiegà ke el partio komunista no'l renuìse i altri partìi dei laóradori, ma a difarénsa de łori, el sparpanya ła vołontà xenerałe e el difénde i interési komùni del prołetariado intel mondo intièro, indipendentemente da ła nasionałità. El manifesto el méte xò kusìta łe baxi de l'Internasionałixmo de stanpo socałista: i prołedari dai vari paexi i ga i stesi fìni, e ałora i ga da unìrse. Da qua el famóxo mòto ke'l sara el skartafàso:

« Prołedari da tuto el mondo, unìve![14] »

Difuxion[canbia | canbia el còdexe]

El Manifesto del Partìo Komunista el xe stà dà fóra intel stéso ano ke xe scopàe łe rivołusión del 1848. Ma el róło del Manifesto, ke onkora no yèra stà tradoto in nisuna łengua, inte ła Primavèra dei popołi el se fèrma al panorama todesko, par mèxo del xornałe de ła Lega Komunista Nóva Gaxéta de ła Renania (Neue Rheinische Zeitung).[15] Un róło ke Marx el ga pagà ko l'espulsión da ła Xermania intel mayo del 1849, ke dopo na breve sosta a Parixe ła ło gavarìa portà a Łondra[15], 'ndo' ke'l ga pasà el resto de ła só vita.

Bóło de l'Union Sovietega ke'l sełebra i 100 ani del Manifesto del Partìo Komunista

Dopo ła sopresión de łe rivolte del '48 xe skomisià un periodo skuro par el skartafàso, kofà tuta la produsión de Marx. Intei ani '60 de l'otosénto nyente de kueło ke gavéa skrito Marx el venya piasè stanpà.[16]

Intei ani '70 Marx e el Manifesto i ga katà na nóva fama, grasie al róło sentrałe de Marx inte l'Asocasión internasionałe dei laoradori (piasè konyosùa kofà Prima Internasionałe) e a ła publikasión de Ła guera siviłe in Fransa indo' ke Marx el ga prexià ła Komune de Parixe del 1871. Inaxónta intel proceso par tradimento ai leader del Partìo Socałista Demokratego Todesko sti ultimi i ga lèto el Manifesto del Partìo Komunista kofà prova, e kuesto el faxéa sì ke el skartafàso el podese èsar dà fóra legalménte inte ła Xermania.[16] Ałora Marx e Engels i ga dà fóra in prèsia na nóva edisión in todesko, ke el titoło par ła prima volta yèra stà skursà intel Manifesto Komunista (Das Kommunistische Manifest), kome onkó el xe konyosùo in rakuànti paexi. Dai ani inpó el Manifesto el xe stà tradoto e el se xe sparpanyà tra i partìi de sanka de tuto el mondo.

Intel 1917, ko ła Rivolusión rusa, yèra nasùo el primo stato socałista: l'Union Sovietega. L'ideołoxìa del pàre deła rivołusión e primo presidente de l'Union Vladimir Lenin yèra spakatamente inspirà al marxixmo. Inte l'opéra de Lenin Stato e Rivołusion, skrita pròpio intel 1917, el Manifesto el ga un róło sentrałe. Ło sparpanyamento del Manifesto, kofà de altri testi socałisti, yéra un inportante fin pułitego par l'URSS, sia intel paexe ke a l'estero. Xà intel 1948, l'ano del xentenaro del skartafàso, dapartuto ła só publikasión no ła ge interesava pi soło ai marxisti, ma anka al publico xenerałe, kofà un klasego de ła pułitega.

In Itałia[canbia | canbia el còdexe]

Da ła publikasión del Manifesto intel 1848 Marx e el só pensièro yèra rimasti pratikamente skonyosùi in Itałia. Łe prime tradusión de i só skriti łe vién fate intei ani '60 de l'otosénto, e łe se limitava a l'indiriso e i statuti de ła Prima Internasionałe. El primo vèro interese par Marx el xe maurà intei ani '70, restando in ony kaxo fiapo. Infati int'un Itałia onkora sensa un moderno kapitałixmo endustriałe, tra i movimenti socałisti el pensièro anarkiko, ben raprexentà da Michail Bakunin, el katava piasè konsenso de kueło marxista. Ma el pensiéro marxista, manman ke'l venyéa autorevołe intel resto de l'Eoropa, el rivava de riflesso, almanco nei só kontenyùi, intei movimenti socalisti itałiani.[17]

Intel 1889 xe stà dà fóra, dopo 41 ani, la prima tradusión del Manifesto in Itałia, ke però ła qualità yèra asé basa e alcune parti łe mankava. Intel 1891 xe venyù fóra n'altra tradusión sènpre mediokre. Na tersa tradusión del 1892 ła ga katà invese piasè interese, seitando a èsar publikà fin intel 1926. Doménte el marxixmo yèra drio capar fama inte ła penixoła e a ła fine de l'otosénto Marx yèra deventà una dełe figure de referimento del socałixmo itałian.[18]

Sóto el fasixmo el Manifesto, kofà na mota de altri testi de sanka, el xe stà bandìo, e tute łe kopie in sirkołasión łe xe stà desfà. A parte kuindi kalke edisión ilegałe e 3 tradusión dà fóra a l'estero, par vent'ani lèxar el Manifesto in Itałia yèra praticamente inposibiłe (Benedetto Croce el rivara a definir "morto" el marxixmo itałian). [19]

Ko'l rabaltòn del fasismo łe publikasión del skartafàso łe xe xkomisià de bòto: łe prime edisión łe vién dà forà xà intel 1943, inte l'Itałia meridionałe dełibarà dai ałeati.

Redità[canbia | canbia el còdexe]

« Ko na gran carésa e inteyiénsa, sta òpara ła definìse na nóva idea de mondo, un materiałixmo sensà, ke'l se intèrna inte ła sfèra de ła vita socałe; ła diałetega kofà ła pi konpleta e fónda dotrina de sviłupo; ła teorìa del radégo de klase e del ròło rivołusionaro del prołetariado inte ła storia mondiałe kome el kreadór ne na nóva socetà komunista. »
(Vladimir Lenin sul Manifesto del Partìo Komunista, 1914[20])


Tésara de iskrisión al Partio Komunista Itałian del 1945, ko ła famóxa fraxe de saràda del Manifesto

Na mota de skritóri del XX e del XXI sekoło i ga komentà ła riłevànsa storega del Manifesto del Partìo Komunista. Int'un edisión straxordenara del Socialist Register dedicà ai 150 ani del Manifesto, Peter Osborne el ło ga definìo «...sensa dùbio l'ùnyoło piasè influénte testo skrito intel dixnovéximo secoło, in kuałunkue łengua» [21] El profesor John Raines nel 2002 el ga considerà ke «Onkó sta rivołusion kapitałista ła xe rivà intei cantòni piasé infratài del mondo. I skèi i ga fato sù el miracoło del nóvo markà mondiałe e ła prexénsa dapartùto de xéntri komercałi. Lexì el Manifesto del Partìo Komunista, skrito pi de 150 fa, e skoverxarì ke Marx el gavéa strołegà tuto».[22] El Manifesto el xe stà definìo, a distansa de pi de 150 ani, onkora bon intel XXI secoło.[23] Intel 2003 el marxista inglexe Chris Harman el ga dikiarà ke «ge xe onkora na quałità rispetabiłe inte ła só pròxa, ke ła rièse ko na intuisión drio l'altra a lèxar da indo' ke ła vién e'ndo' ke ła xe drio ndar ła socetà indo' ke vivémo. Ła xe oknora bòna de spiegàr, inte na manièra ke łe teorie ekonomege e socołoxege piasè acreditàe no łe xe, el mondo de onkò pièn de guere kontinue e krixi ekonomege una drio l'altra, de xentenari de milioni de omeni ke móre de fame da na parte e ła "soraprodusión" da keł'altra. Ge xe dei tòki ke i podarìa venyèr dai testi piasè nóvi su ła globałixasión.»[24]

Par kóntro, dei kritegi, kofà el revixionista marxista e socałista reformista Eduard Bernstein ke'l ga fato na distinsion tra un primo marxixmo "garbo" ke'l Manifesto, skrito da Marx e Engles da xoìni, el xe n'exenpio, ke Bernstein el renuìse par el krìn viołento (un anemo inkarnà par exenpio dal Blanquixmo, e un marxixmo "maùro" ke eło el sostenyéa. [25] Sta lìnia de pensièro ła se inspira a un Marx pi vèco, ke'l gavéa rekonyosù ke'l socałixmo el podéa èsar tirà sù ko dei mèxi pasifegi kofà ła reforma lejixlativa inte łe socetà demokradege.[26] Par Bernstein keła klase de laóradori granda e òmoxenea ke'l parla el Manifesto del Partìo Comunista no ła existe, e ke roversamente da łe strołegàde ke sarìa spuntà sù na mayoransa prołedara, ła klase mèdia yèra drio venyer sù sóto el kapitałixmo invése ke skomparir kome ke dixéa Marx. Bernstein el sostenyéa ke ła klase dei laóradori ła fóse eteroxenea, e kuindi ko divixioni in mèxo, konprèxi sindacati socałisti e non socałisti. Marx stéso, pi vanti inte ła só vita, el gavéa rekonyosùo ke ła klase média no ła yèra invià a skomparir su łe Teorie del plusvałore del 1863, un testo póko conyosùo, ke vołe dire ke ste konsiderasión pi tardive de Marx no łe xe gran famóxe. [27] George Boyer el ga deskrito el Manifesto kofà «n'òpera d'altri tenpi, un testo de kuełi ke xe stà camài i "famadìni" ani 40 de l'otosento» [28]

Na fraxe del Manifesto ła ga fato asè parlar parké ła pare intendar ke i omeni de kampanya i sarìa bałùki.

« Ła bòrgexia ła ga sótomeso ła kampanya al dominìo de ła sità. Ła ga tirà sù sità asè grande, ła ga sgonfà ła popołasión urbana su gran skała xvódando kueła de kampanya, e ła ga tirà fóra kusìta un gran tòko de ła popołasiónn da l'"idiotixmo" [sic] de ła vita in mèxo ai kampi.[29] »

Eric Hobsbawn el ga però meso in càro ke, sensa negar un póka de anda da xgrandesón, uxuałe tra i abitanti de łe sità de kei tenpi, ła fraxe orixinàłe todesca ("dem Idiotismus des Landlebens entrissen") no ła vołeva dir "póka inteyiénsa" ma pitòsto "mentałità sarà", riferendose a "l'isolamento da ła socetà", ke i abitanti de łe kampanye i vivéa. Ła paroła, el xónta Hobsbawn, ła ge và drio al só senso orixinałe in greko de uno ke'l ténda soło ai só trafegi de eło.[30]

Note[canbia | canbia el còdexe]

  1. (IT) Eric J. Hobsbawm. Il Manifesto che cambiò il mondo. 28 aprile 1998. URL consultà el 2017-10-17.
  2. Laski, op. cit., p.22
  3. (IT) Francis Wheen, Karl Marx. Una vita, Isbn Edizioni [1999], 2010.
  4. 4,0 4,1 (EN) David Riazanov. Karl Marx and Frederick Engels. An Introduction to Their Lives and Work. URL consultà el 2017-10-16.
  5. Laski, op. cit., p.26
  6. (EN) Friedrich Engels. Preface of the 1883 German Edition of the Communist Manifesto. URL consultà el 2017-10-16.
  7. Laski, op. cit., p.26
  8. Marx, op. cit., I.Borgéxi e Prołedàri
    «Ła storia de ony socetà existìa fin dèso ła xe na storia de lòte de klasi»
  9. Abbagnano, op. cit., p.356
  10. (IT) La lettera di Marx a Weydemeyer del 5 marzo 1852. URL consultà el 2017-10-13.
  11. (EN) Karl Marx, IV in Critique of the Gotha Programme , , 1908.
    «Between capitalist and communist society there lies the period of the revolutionary transformation of the one into the other. Corresponding to this is also a political transition period in which the state can be nothing but the revolutionary dictatorship of the proletariat.».
  12. Abbagnano, op. cit., p. 365-366
  13. Marx, op. cit., II.
    «El podère pułitego, nel senso vèro e pròpio de ła paroła, no'l xe altro ke el podére organixà de na klase par opilàrgene n'altra.»
  14. Marx, op. cit., IV.Poxisión dei komunisti vèrso i vari partìi de opoxisión
  15. 15,0 15,1 (IT) Nicolao Merker, VI. Dal 1848 all'esilio in Inghilterra in Karl Marx. Vita e opere., Laterza [2010], 2015.
  16. 16,0 16,1 (EN) Eric Hobsbawm, 5. On the Communist Manifesto in How To Change The World: Tales of Marx and Marxism, Łondra, Abacus, 2012. ISBN 978-0349123523
  17. Musto, op. cit., II. Karl Marx: il misconoscimento italiano
  18. Musto, op. cit., IV. Le prime pubblicazioni del manifesto in Italia
  19. Musto, op. cit., V. Il Manifesto tra la fine dell'ottocento e il fascismo
  20. (EN) Preface in Marx/Engels Collected Works, Volume 6 (PDF) Łondra, General Works [1976], 2010. p. XXVI ISBN 978-1-84327-950-1 URL consultato il 2017-10-14.
  21. (EN) Peter Osborne, Remember the Future? The Communist Manifesto as Historical and Cultural Form in Vol34: Socialist Register 1998: Communist Manifesto Now , Łondra, Merlin Press, 1998. p. 190 URL consultato il 2017-10-14.
    «...without doubt the most influential single text written in the nineteenth century, in any language, by some considerable way».
  22. (EN) John Raines, Introduction in Marx on Religion, Fiładelfia, Temple University Press, 2002. p. 5 URL consultato il 2017-10-14.
    «In our day this Capitalist Revolution has reached the farthest corners of the earth. The tool of money has produced the miracle of the new global market and the ubiquitous shopping mall. Read The Communist Manifesto, written more than one hundred and fifty years ago, and you will discover that Marx foresaw it all.».
  23. (EN) Alex Callinicos, The Manifesto and the Crisis Today in The Communist Manifesto, Karl Marx, Friedrich Engels, Bloomsbury, Łondra, Bookmarks Publication, 2010. p. 8
    «This is indeed a manifesto for the 21st century.».
  24. (EN) Chris Harman, The Manifesto and the World of 1848 in The Communist Manifesto, Karl Marx, Friedrich Engels, Bloomsbury, Łondra, Bookmarks Publication, 2003. p. 3 ISBN 978-1-89887-698-4
    «There is still a compulsive quality to its prose as it provides insight after insight into the society in which we live, where it comes from and where its going to. It is still able to explain, as mainstream economists and sociologists cannot, today's world of recurrent wars and repeated economic crisis, of hunger for hundreds of millions on the one hand and 'overproduction' on the other. There are passages that could have come from the most recent writings on globalisation.».
  25. (EN) Manfred B. Steger, Blanquist Marxism come true: Bernstein's critique of Bolshevism in The Quest for Evolutionary Socialism: Eduard Bernstein And Social Democracy , Cambridge, Cambridge University Press, 1997. pp.236-237 URL consultato il 2017-10-15.
  26. (EN) Micheline Ishay, The History of Human Rights: From Ancient Times to the Globalization Era, Berkeley, Los Angeles, Łondra, University of California Press [2004], 2008. p.148
  27. (EN) Michael Harrington, Socialism: Past and Future, Nóva York, Arcade Publishing [1989], 2011. pp. 249-250
  28. (EN) Boyer, George R. (1998). The Historical Background of the Communist Manifesto Journal of Economic Perspectives 12 (4). DOI:10.1257/jep.12.4.151. URL consultà el 2017-10-15.
  29. Marx, op. cit., I.Borgéxi e Prołedàri
  30. (EN) Eric Hobsbawm, On the Communist Manifesto' in How To Change The World, , 2011. 978-1-408-70287-1

Bibliografia[canbia | canbia el còdexe]

Altri proyeti[canbia | canbia el còdexe]

  • Collabora a Commons Su Commons ghe xe dei file multimediałi sul Manifesto del Partio Comunista
  • Collabora a Wikisource Su Wikisource ghe xe el testo intero in itałian del Manifesto del Partio Comunista