Astronomia

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Da tradure
Sta pajina o sexion ła xè sta parsialmente tradota da ła łengua itałiana
Te pui contribuir finendo ła tradusion o doparando altre fonti. Nó sta doparar programi de tradusion automatega. Dopara Tradoto da có te ghe finio.
Se inte ła pajina de modifega te cati del testo sconto, controła che el sia ajornà servendote dei cołegamenti a łe «altre łengue» en fondo a ła cołona de sinistra.
No babelfish.svg


Crystal Clear app konquest.png

Sta vose qua l'è soelo no schiso (stub).
Se te puoi, contribuissi subito desso a darghe na man secondo e convension de wikipedia.

« MCCXLII - QUAE QUONDAM INFERNAS TURRIS DUCEBAT AD UMBRAS
NUNC VENETUM AUSPICIIS PANDIT AD ASTRA VIAM - MDCCLXVII

1242 - Sta tore che 'na volta portava ałe onbre infernałi, 'deso co l'auspicio dei Veneti verze ła via ai astri - 1767  »
(Specoła de Padoa)
Nuvołe de gas intorno a na steła variabiłe

Ła astronomia (dal greco: ἀστρονομία = ἄστρον + νόμος, che vołe dir lexe dełe stełe) ze ła siensa che ła va studiar e descrivar i eventi cełesti. Studia łe orizini e l'evołusion, łe propietà fiziche, chìmeghe e tenporałi dei ogeti che łi fa sù l'Universo e che i połe eser oservai suła sfera cełeste.

No bisogna confondar ł'astronomia co l'astrołogia, na pseudosienza che dize che i fenomeni cełesti i gavaria na influenza su quel che sucede su la Tera e in particolar ai omeni. Anca se łe do disipline le ze nate insieme, le ze conpletamente difarenti: i astronomi i segue el metodo sientifico, a difarensa dei astrołogi.

Storia[canbia | canbia sorxente]

A l'inissio deła so storia, ł'astronomia ła se ocupea unicamente deła oservassion e deła previzion dei movimenti dei ogeti cełesti che i podea eser oservai a ocio nudo da l'omo. I primi astronomi i jera i cosideti sacerdoti-astronomi che cołe conosense astronomiche i jera in grado de creare i całendari, de preveder łe stajoni, łe inondassion dei fiumi e i gavea anca 'n forte poter połitico derivà dałe previzion astrołoziche e divinatorie.

Łe çiviltà mezopotamiche e jera molto esperte de astronomia e molta deła astronomia greca deriva dała Mesopotamia. Tutavia el caratere pratico deła astronomia mezopotamica no ga permeso ła astrassion geometrica che invece jera tipica dei Greci.

I Greci i'à dà inportanti contributi ała astronomia, soratuto atraverso Iparco e Eudoso; culminai con ła opera de Claudio Tołomeo.
Durante el Medioevo, nel mondo oçidentałe ła astronomia ła fazeva parte del corso ordinario de studi (nel cosideto quadrivio): se varde, par ezenpio, łe notevołi conosiense astronomiche che esprime un poeta come Dante, neła Divina Comedia. Anca preso i Arabi se ne proseguea el studio.


Sudivixion[canbia | canbia sorxente]

Dato el gran numaro de fenomeni de cui ła se ocupa, ła astronomia ła xe divixa in molti canpi. Łe divixion no łe xe uniche e łe intersesion łe xe pitosto ła regoła che non l'ecession.


Altri projèti[canbia | canbia sorxente]


Cołegamenti forèsti[canbia | canbia sorxente]