Łendinara

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Łendinara
comun
Łendinara – Stema
Łendinara – Veduta
Dati aministrativi
Stato bandiera Itałia
Rejon Vèneto – stema Vèneto
Provincia Rovigo – stema Rovigo
Sìndico Luigi Viaro (Łista sìvega "Orizzonti comuni") dal 26/5/2014
Teritorio
Coordinae 45°05′06″N 11°36′02″E / 45.085, 11.600556Coordinate: 45°05′06″N 11°36′02″E / 45.085, 11.600556
Altitudine 9 m s.l.m.
Superfise 55,06 km²
Abitanti 12 148 (01/01/2011)
Densità 220,63 ab./km²
Frasion Varda elenco
Comuni confinanti Badia Połesine, Canda, Castelguglielmo, Frata Połesine, Łusia, Piacenza d'Adese (PD), San Bełin, Sant'Urban (PD), Viłanova del Ghebbo
Altre informasion
Còd. postałe 45026
Prefiso 0425
Fuxo orario UTC+1
Còdexe ISTAT 029029
Còd. catasticałe E522
Targa RO
Cl. sismega 4
Nome abitanti łendinaresi
Patrono Beata Vergine del Piłastreło
Dì de festa 8 de setenbre
Locałixasion
Italy location map.svg
Łendinara
Italy relief location map.jpg
Łendinara
Łendinara 'nte ła provincia de Rovigo
Łendinara 'nte ła provincia de Rovigo
Sito istitusionałe

Łendinara ła xe 'na sità de 12 232 abitanti de ła provincia de Rovigo.

Giografia[canbia | canbia sorxente]

Łendinara ła se cata 'nte ła parte medio osidental del Połexine e ła xe traversà dal fiume Adexeto, che ła divide in du setori.

Storia[canbia | canbia sorxente]

A no xe ancora sta catà 'na spiegasion sicura che ła spiega ł'orixene del nome de Łendinara. Afinità etimołogiche łe sarìa a dimostrar ł'orixene celtica; infatti i suoni "L-N-D" i se cata in parece sità fondae dai Celti, però i disionari etimołogeghi i aferma che tałe spiegasion ła sarìa fantaxioxa, mentre pì senplicemente, esendo "lendine" on sinonimo de "piocio", a ne deriva ł'interpretasion pì probabiłe. Che un primitivo sentro el esistese zà in età romana a xe dimostrà da pareci resti archeołogeghi, come urne senerarie, łapide, monede, véri e anca peche de opare stradałi e idraułiche. Forse a se ga avudo insediamenti piassè veci parché gnente de queło ca xe sta catà a pare vegner dal Medio Oriente. El primo documento storego riguardante ła sità el risałe al 870, quando el veronexe Umberto Cattaneo el ga otegnuo dai carołingi ła signoria sora el paexe, signoria che ła xe durà par pì de quatro secołi.

Zà intel secoło XI Lendinara ła gera on "iłustre Casteo, arichìo de parece fabriche e tóri, colte popolasion", come ła ga definìa el Muratori. Ła se catava al sentro de on teritorio pitosto fertiłe e i so fiumi, Adexe e Adexeto, i favoriva łe comunicasion.

Ła sità ła xe sta distruta da Ezzelino da Romano intel 1246 a causa de ł'amicisia dei łendinarexi coi San Bonifacio. Verso el 1275, par on tochetin, ła sità ła se ga proclamà a republica. I padovani i ga aquisìo ła sità intel 1283 e i ła ga dà po' ai Estensi. Inte sto periodo a xe ereto el "Granaron", on grande depoxito de vivari e ła sità ła se ga arichìa de cexe e de monasteri. El casteo el gaveva 'na tore maestra de sinque piani e 'na fossa che ła sircondava tuto el paexe, soło on ponte de legno ł'univa el sentro co' ła roca. Quatro porte łe regołava ł'aceso ała sità. Dopo esar sta vendua ai venesiani, par Łendinara el quatrosento el xe sta el secoło d'oro par ła cultura che i pareci conventi deła sità i ga contribuìo a custodire e a difondare. A xe nata anca ła grande scoła dei artigiani del łegno dei Canosio, fra cui el pì grande el xe sta Lorenzo(1426-1477) autore de laori in stiłe gotico.

Al fiorir sia de arte che de economia, a xe seguìa 'na piasé granda tuteła del teritorio che el subiva frequenti ałuvion che łe ło rendeva pałudoxo. Intel 1495 Lendinara ła ga ricevù el titoło de sità. Ł'economia ła se ga sviłupà co ł'incremento de produsione agricoła. Intel sinquesento ła sità ła se gera ałargada e arichìa de caxe de siuri e de oratori. Intel siesento Łendinara ła xe diventada parecio ativa e ła popołasion, oltre che a ł'agricoltura, ła gera dedita a ł'industria deła łana e al comercio dei pełami.

Evołusion demografica[canbia | canbia sorxente]

Abitanti censii


Frasion[canbia | canbia sorxente]

  • Barbujo (Barbuglio in itałian), a nord de Łendinara visina a ł'Adexe;
  • Canpomarso, a nord-ovest de Łendinara soto ł'arzene de ł'Adexe;
  • Mołineła;
  • Ramodepało, che ła xe sta on comune fin al 1928, quando che ła xe pasà co łe so frasion Raxa e Sabiuni soto Łendinara;
  • Raxa (in itałian Rasa), a 2 km a ovest de Łendinara, traversà da 'na strada interna ca porta a Badia; prima del 1928 ła faxeva parte del comune sopreso de Ramodepało;
  • Sabiuni;
  • Seguè (Saguedo in itałian), che ła xe sta on comune fin al 1928, quando che ła xe pasà soto Łendinara.
  • Treponti;
  • Valdentro: la ciapa el nome da ł'omonimo scoło che ła divide da ł'altra parte del Comune de Viłanova del Ghebo. Esendo distante sirca 4 km dal sentro de Łendinara, ła gravita sol comune di Viłanova al quałe ła xe tacà da on ponte.

Pałasi piassé inportanti[canbia | canbia sorxente]

I pałasi dełe piase[canbia | canbia sorxente]

  • Palazzo Pretorio
  • Palazzo Municipale
  • La Torre dell'Orologio
  • Cà Dolfin (Marchiori)e parco
  • Palazzo Conti-Boldrin
  • Teatro Ballarin

I pałasi deła storia[canbia | canbia sorxente]

  • Palazzo Perolari-Malmignati
  • Casa Mario

Łe Cexe[canbia | canbia sorxente]

  • Duomo e ł Tóre Canpanaria de Santa Sofia
  • Cexa de San Giuseppe
  • Santuario deła Beata Vergine del Pilastrello
  • Ciea de San Biàsio
  • Cexa de San Francesco, dei Frati Capuccini
  • Cexa de Sant'Anna
  • Cexa de San Rocco

Łe Cexe dełe frasion[canbia | canbia sorxente]

  • Cexa de San't Andrea Apostoło (Rasa)
  • Cexa de San Barnaba Apostoło (Saguedo)
  • Cexa de San Giacomo Apostoło (Ramodipalo)
  • Cexa de San Nicoła (Barbujo)
  • Cexa de San Giuseppe e Santa Caterina (Mołineła)


Personałità[canbia | canbia sorxente]

Personaji iłustri nativi de Łendinara[canbia | canbia sorxente]

Personałità łigà a Łendinara[canbia | canbia sorxente]