Toyota

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Jump to navigation Jump to search
Toyota Motor Corp
Logo
Toyota Headquarter Toyota City.jpg
StatoJPN
Forma sosietariapublic company
Borse vałori* NYSE: TM
ISINJP3633400001 e ARDEUT112083
Fondasion1933
Fondada daKiichirō Toyoda
Sede prinsipałeToyota
InfiołaeToyota Motor North America
Persone ciaveTakeshi Uchiyamada, Prexidente del Consejo de aministrasion
Setoreautomobiłistego
Prodotiautoveture
  • autocari
  • Controłae* Daihatsu
  • Hino
  • Lexus
  • Scion
  • Faturà16,2 biłioni de ¥[1] (2012)
    utiłe neto648,1 miliardi di ¥[1] (2012)
    Dipendenti333.498[2]2012 (31 de marso 2020)
    BomòAlso a better way
    global.toyota


    Ła Toyota Motor Corporation (トヨタ自動車株式会社 Toyota Jidōsha Kabushikigaisha?, TMC) ła xe na multinasionałe japonexa che ła produxe autoveicołi. Ła sede ła se cata in te l'omonema çità de Toyota.

    Ła Toyota xe ła maxor soçietà automobiłistega del Japon, co na produsion stimada in sìrca nove miłion de veicołi l'ano. Ła soçietà domina el mercà japonexo co sìrca el 40% de łe nove auto rejistrae inte'l 2004, e gode de na consistente feta de marcà sia in Europa sia in te i Stati Unìi. Ła ga cuote de mercà signifegadive anca in arcuanti paexi del sud-est axiatego.

    L'axienda ła produxe na grande varietà de veicołi xeneralmente stimai par cuałità dei materiałi e bona projetasion.

    Inte'l corso del 2008 ła Toyota ga sorpasà ła General Motors, deventando ła prima axienda automobiłistega al mondo par nùmaro de veicołi e par faturà[3][4].

    Ai primi del 2011 Toyota ła xe tornada leader mondiałe in te łe vendite, co scuaxi 8 miłion e mexo de veicołi vendùi inte'l 2010, co un aumento de sìrca l'8% respeto al 2009 (a roda ghe va drìo el grupo GM e 'l grupo VW)[5][6]. El cołoso automobiłistego japonexo inte'l 2012 l'a vendesto 9,75 miłion de auto, łiveło record che ga permetesto el sorpaso so ła meregana General Motors e so ła todesca Volkswagen. Se trata de na cresita de łe imatricołasion del 22,6% respeto a l'exerçisio preçedente: in Japon łe vendite xe aumentae del 35,2% a 2,41 miłion, mentre so'i marcà estari ła cresita se ga atestà al 19% a 7,34 miłion de unidà. Toyota torna cuindi so'l scałin pì alto del podio, indove l'avea xa sojornà dal 2008 al 2010, mentre inte'l 2011 ła xera sbrisada al terso posto in sia a l'inpato devastante del dexastro de Fukushima.

    Inaxonta, nonostante i reciami del 2009, Toyota xe tornada inte'l 2011 ła marca co'l pì alto vałor xontà co percesion da parte del pùblego[7].

    Inte'l 2016, Toyota slansa na inisiativa de car sharing ibrido, ciamada Yukõ: ła prima çità sernìa par tałe inisiativa ła xe Dublin, in Irlanda; ła segonda ła xe Forlì, in Itałia[8]. Inte'l 2018 el servisio xe stà estendesto anca a Venezia[9].

    Inte l'ano fiscałe 2019 ła fatura 29.500 miliardi de yen (sìrca 220 miliardi de USD)[10].

    Senpre inte'l 2019 Toyota fa un acordo de scanbio asionario del 5% co Suzuki co cui ła ga na cołaborasion industriałe e comerciałe so piataforme ibride ed ełetrifegae.

    Inte'l xugno del 2020 Tesla (axienda) ła ga sorpasà Toyota in termeni de capitałixasion de marcà (so'l marcà asionario), spodestando l'axienda che restava inbatùa dal 2011, ma no ła sorpasa par faturà.

    Orixeni[canbia | canbia el còdaxe]

    Toyoda Sakichi

    Ła storia de ła Toyota Motor Corporation ga avùo inisio inte'l setenbre del 1933, cuando ła Toyoda Automatic Loom (nasesta inte'l 1890 come produtor de tełari tesiłi, che ga avesto un gran suceso grasie a l'invension del so creator: el tełaro tesiłe in łegno) ga verxesto na nova divixion destinada a ła produsion de automobiłi, soto ła diresion de Kiichirō Toyoda, fiòło del propietario Toyoda Sakichi.

    Inte'l 1934 xe stà produxesti i primi motori Type A Engine, uxai l'ano drìo so l'automobiłe Model A1 e so l'autocaro G1. Inte'l 1936 ga avùo inisio ła produsion in serie de l'automobiłe Model AA.

    Replica de ła Toyota Model AA, el primo modeło Toyota entrà in produsion (1936)

    Anca si ben el grupo Toyota sia ancò conosùo soratuto par łe automobiłi, el xe ancora ativo inte'l setor tesiłe e continua a produxer tełari, oviamente automatixai, e machine par cuxer vendesti in tuto el mondo. Ła Toyota Motor Company xe stà istituìa come soçietà independente inte'l 1937.

    El nome de ła dita xera stà trasformà dal cognome del fondador Toyoda Sakichi (豊田 traduxesto signifega "fertiłe canpo de rixi") in Toyota par motivi scaramanteghi, podendose sto ùltemo scrivar, in japonexe, co oto colpi de penèło (l'8 xe considerà un nùmaro fortunà in Japon e Cina[11]). Inaxonta el nome xe stà canbià par destinguer vita privada e carièra dei fornidori, e senplifegarne ła pronunsia.

    Durante ła guera del Pacifico l'axienda xera stà inpegnà in te ła produsion de autocari par l'Armàda inperiałe japonexa, inpiegando i procesi pì economeghi posbiłe: ad exenpio i jera dotai de un soło proietor, al çentro del coerto.

    Fortunatamente par Toyota ła guèra xe finìa poco prima che un bonbardamento pianifegà dai ałeai ne colpise łe fàbreghe in te ła prefetira de Aichi.

    Ła produsion comerciałe de automobiłi ga avesto inisio inte'l 1947 co'l modeło SA. Inte'l 1950 xe nasesta na soçietà distinta par ła vendita, ła Toyota Motor Sales Company (che xe durà fin al łujo del 1982). In te l'apriłe del 1950 xe stà costituìa ła caena de vendita Toyopet.

    Prexensa inte'l mondo[canbia | canbia el còdaxe]

    Ła sede de ła Toyota a Toyota City, Japon

    Toyota ga stabiłimenti in tuto el mondo par produxer o asenblar i veicołi destinai ai mercai łocałi.Łori i xe prexenti in Stati Unìi, Japon, Austrałia, Canada, Indonexia, Połonia, Sudafrega, Turchia, Gran Bretagna, Fransa, Portogało, Braxiłe, e, più resentemente, anca in Pakistan, India, Arxentina, Republega Ceca, Mèsego e Venesueła.

    In Europa, xe ativa na joint venture co'l grupo PSA Peugeot Citroën che in un inpianto situà a Kolín, in te ła Republega Ceca produxe, in te łe so varie version, un modeło de city car projetà in comun e comerçiałixà co łe marche Toyota Aygo, Peugeot 108 e Citroën C1

    Xe ative łe partnership de produsion drìo scanbio asionari co Mazda e Suzuki.

    Produsion[canbia | canbia el còdaxe]

    Toyota investe tanto de ła so riserca in veicołi ibridi come ła Toyota Prius, baxada so ła tecnołoxia Hybrid Synergy Drive. Inte'l corso 2013 xe stà raxonxesto l'incredibiłe nùmaro de 3.000.000 de Toyota Prius inte'l Mondo, che porta ła çifra, incluxa Lexus, a pì de 5.000.000 de ibride inte'l Mondo, soło inte'l corso del 2012 Toyota ghe n'a vendeste 1,22 miłion e co l'arivo de łe nove Prius Wagon, Yaris HSD, Auris HSD e Auris Wagon HSD, el nùmaro aumentarà considerevolmente. Nel 2002, Toyota ga testà co suceso na nova version de ła RAV4 a cełe a conbustibiłe. Scientific American ga dichiarà l'axienda Business Leader of the Year inte'l 2003 par comerçiałixar automobiłi ibride a un preso abordabiłe.

    Ła Toyota Prius, el primo veicoło ibrido produxesto in masa da ła Toyota
    Toyota I-Road testà a Grenoble

    Toyota ła xe famoxa anca par ła so fiłoxofia de produsion, ciamada Sistema de produsion Toyota, masime par el metodo Just in time che vien adotà in tuto el mondo da tante axiende manifaturiere.

    Asionisti[canbia | canbia el còdaxe]

    Ła Toyota ła xe na società per azioni cuotada a ła borsa de Tokyo co'l nùmaro 7203 (prima sesion), a cueła de New York co ła sigla TM e a ła borsa de Łondra come TYT.

    Marchi e holding[canbia | canbia el còdaxe]

    Ła Toyota ła comerçiałixa i so prodoti co łe marche Toyota, Scion e Lexus. Lexus vien utiłixà par el setor de łe automobiłi de łuso mentre ła marca Scion ła vien utiłixà noma che in ti Stati Unìi par comerçiałixar modełi destinai a un publego xovane. Ła Toyota conta 529 susidiarie e 226 afiłiae.

    Łe soçietà controłate da ła Toyota łe xe:

    Łe parteçipasion łe xe:

    Soçietà controłae[canbia | canbia el còdaxe]

    Atività non automobiłisteghe[canbia | canbia el còdaxe]

    Finansa[canbia | canbia el còdaxe]

    • Toyota Financial Services, soçietà che fornise finansiamenti ai clienti Toyota.

    Movimentasion Mersi[canbia | canbia el còdaxe]

    • TMHG - Toyota Material Handling Group soçietà che se contende el primato europeo de primo costrutor de machine par ła movimentasion de magaxen, transpallets e carełi ełevadori. Ła ga el grupo BT Industries AB in Svesia de cui fa parte Cesab Carrelli Elevatori SpA in Itałia e Lte (Lift Truck Equipment).
    • Cascade Corporation: nel corso del 2013, el Grupo Toyota ga acuixìo el controło de ła soçietà Cascade Corporation e, de conseguensa, de l'intièro Grupo Cascade (de cui fa parte l'itałiana Cascade Italia S.r.l., soçietà con sede a Łavagno).

    Biotecnołoxie agricołe[canbia | canbia el còdaxe]

    Toyota investe in molte picołe axiende e partnership inte'l setor de łe biotecnołoxie, fra łe cuałe:

    Corse automobiłisteghe[canbia | canbia el còdaxe]

    Search ballonicon2.svg Par savèrghene de pì, vardarse ła voxe Toyota Motorsport GmbH.
    Rally Dakar, 1992

    Rally[canbia | canbia el còdaxe]

    Toyota ga partesipà a gare de rally co ła Toyota Celica e ła Toyota Corolla e ła xe stada canpion del mondo 9 volte: 5 tra i piłoti (1990 e 1992 co Carlos Sainz, 1993 co Juha Kankkunen, 1994 co Didier Auriol, 2019 co Ott Tanak) e 4 come costrutor (1993, 1994, 1998, 2018). Ła ga fato el so ritorno inte'l Canpionato del mondo rally 2017 co ła Yaris WRC, vinsendo el titoło ła stajon drìo. Inte'l 2019 da segnałar ła prima vitoria a ła Dakar.

    Corse de prototipi sportivi e 24 ore de Le Mans[canbia | canbia el còdaxe]

    Dopo vari tentativi inte'l Grupo C inte'l 1998 ła Toyota ła ga faxesto exordir a ła 24 ore di Le Mans el novo prototipo Gt-One in te ła clase GT1. Łe tre Toyota GT-One (nome in codexe TS020) łe xe sta tra łe pì vełoci de ła conpetision ma łe ga mancà ła vitoria a cauxa de vari problemi mecanisi ed ełetronisi. Toyota ga partesipà da novo a ła conpetision l'ano sucesivo co na version rivedesta del prototipo GT-One (iscrito sto ano in te ła clase LMGTP). Łe auto xe stàe ancora pì vełoçi de ła volta preçedente ma anca sta volta do de staltre xe stae costrinxeste al ritiro a cauxa de problemi de afidabiłità, mentre ła superstite ga concuistà el segondo posto. Dopo sta parteçipasion l'axienda ga fermà el sviłupo de ła GT-One par conçentrarse so ła prosima entrada in canpo in te ła Formula Uno.

    Olivier Panis a ła guida de ła Toyota F1 durante el Gran Premio dei Stati Unìi del 2004

    Ła xe tornada garegiar in te ła categoria inte'l 2012 co na vetura ibrida vinsendo el mondiałe inte'l 2014, ma sensa otegner el suceso a ła 24 Ore di Le Mans indove na TS040 se ga femà par un prensipio de incendio a łe 5 de matina e ła vetura xemèła ła xe finìa tersa.

    Inte l'edision 2015 de ła 24 Ore ła vettura no ła xe a l'altésa de łe rivałi Porsche e Audi, finindo in sesta e otava poxision.


    Inte l'edision 2016 co ła nova TS050 ła sfiora ła vitoria, restando in testa a ła gara fin al penùltemo xiro, cuando, fermada da un problema mecanego ła vien sorpasada da ła Porsche.

    Soło inte'l 2018 ła riva par łe arriva per le tre ełisi ła vitoria, co'l trio trio Buemi-Nakajima-Alonso primo so ła Sarthe, replicando po' ła vitoria l'ano sucesivo.

    Formula 1[canbia | canbia el còdaxe]

    Search ballonicon2.svg Par savèrghene de pì, vardarse ła voxe Toyota F1 Team.

    Dal 2002 Toyota ga partesipà al canpionato de Formula Uno co'l Toyota Team Europe, co sede a Cołonia. Nonostante el grando investimento łe prestasion de ła scudaria łe xe stae par 3 staxon mediocri. Inte'l 2004 xe stà ingagià el famoxo designer Mike Gascoyne; soło inte'l 2005, co Jarno Trulli e Ralf Schumacher, ła scudaria ga vansà a łe poxision de metà clasifega entrando in conpetision par łe poxision de testa. Trulli xe rivà do volte segondo e na volta terso (co na pole-position a Indianapolis) in te łe prime sincue gare de ła staxon, jutando ła scuadra a mantegner ła segonda poxision in te ła Clasifega Costrutori par diverse gare. A fine staxon el serarà al cuarto posto. Ła cubia de piłoti ła xe confermada par nantre do staxon, ma co rexultadi inferiori. Inte'l 2008 e inte'l 2009 ad afiancar Trulli xe stà ciamà nantro todesco, Timo Glock. Drìo ła crixe economega e dei scari rexultadi el 4 de novenbre 2009 ła Toyota, che jera drìo prepararse ła vetura par el 2010, anuncia, tra łe łàgreme de un dirixente, l'intension de abandonar ła Formula 1.[12]

    NASCAR[canbia | canbia el còdaxe]

    Toyota partesipa co ła Camry a ła Sprint Cup Series e a ła Xfinity Series e co ła Tundra a ła Camping World Truck Series.

    JGTC[canbia | canbia el còdaxe]

    Inte'l JGTC/SuperGT GT300, ła Reckless's MR-S guidà da Kota Sasaki & Tetsuya Yamano ga vinsesto el canpionato del 2005, presedentemente, inte'l 2002 Morio Nitta & Shinichi Takagis' co na ARTA Toyota MR-S i ga conseguìo el steso titoło. Toyota ła xe stà prexente par ani inte'l canpionato de łe super gran turismo japonexi co Supra, Celica, MR2, MR-S e Trueno, vinsendo racuante edision.

    Ła marca Toyota xe stà prexente in te łe version tełevixive de "best motoring" co auto test come Corolla Trueno AE86, e Techno Pro Spirit MR-S, el tuto testà dal piłota pluripremià Keiichi Tsuchiya.

    Formula Atlantic[canbia | canbia el còdaxe]

    Tra el 1989 e 'l 2006 ła caxa niponega se ga inpegnà in te ła fornidura dei propulsori par ła Formula Atlantic.

    Sport[canbia | canbia el còdaxe]

    Toyota xe 'l sponsor prinçipałe e 'l fondadore di tre scuadre sportive japonexi:

    L'axienda par xonta ła sponsorixa e dà el pròpio nome a varie struture sportive in tuto el mondo come:

    Notasion[canbia | canbia el còdaxe]

    1. 1,0 1,1 (EN) «Risultati Toyota a fine dicembre 2012».
    2. (EN) «Numero dipendenti nel 2013».
    3. Sorpasso della Toyota su Gm
    4. Lista completa
    5. Toyota è sempre leader mondiale, nel 2010 vendute 8.418.000 auto
    6. Toyota ancora primo, GM incalza e Volkswagen terzo sul podio. Lingambo vardà el 14 maggio 2011(archivià dal lingambo del prinsipio n'te ła data: 13 aprile 2011)
    7. BrandZ Top 100 2011: Toyota torna il marchio che vale di più
    8. Toyota e il car sharing ibrido in Italia. È Forlì la prima città a sperimentarlo; Toyota sceglie Forlì per il lancio del primo car sharing in Italia con auto a motori ibridi
    9. A Venezia parte "Yuko with Toyota", il car-sharing Full Hybrid. 14 giugno 2018. Lingambo vardà el 5 dicembre 2018.
    10. Toyota: utili e fatturato record - Economia. 7 novembre 2019. Lingambo vardà el 4 luglio 2020.
    11. Fonte: Corriere della Sera
    12. Toyota, addio alla Formula 1-"La crisi globale ce lo impone". gazzetta.it, 4 novembre 2009. Lingambo vardà el 4 novembre 2009.

    Bibliografia[canbia | canbia el còdaxe]

    • "Toyota's plan for Lexus is a reminder of its real goal" (1º agosto 2005). Financial Times, pagina 16.
    • Toyota up close "Toyota da vicino", dettagli sulle vendite.

    Voxe corełade[canbia | canbia el còdaxe]


    Altri projeti[canbia | canbia el còdaxe]

    Linganbi foresti[canbia | canbia el còdaxe]


    Controło de autoritàVIAF (EN153304083 · ISNI (EN0000 0000 9175 1993 · LCCN (ENn83063437 · GND (DE136030-9 · BNF (FRcb12145829k (data) · NDL (ENJA00262927 · WorldCat Identities (ENn83-063437
    Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Toyota&oldid=961909"