Ponte de ła Costitusion

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.


Infobox de Strutura
Ponte de ła Costitusion (it) Ponte della Costituzione Cànbia el vałor in Wikidata
Ponte della Costituzione.JPG
EtimołoziaCostitusion Itałiana Cànbia el vałor in Wikidata
TipoPonte ad arco (it) Traduzi, ponte a traliccio (it) Traduzi, ponte pedonale (it) Traduzi e ponte di Venezia (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
ArchitetoSantiago Calatrava (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
Durada costrusion27 otobre 2008 Cànbia el vałor in Wikidata
Inaugurasion11 setenbre 2008 Cànbia el vałor in Wikidata
Pozision

45°26′20″N 12°19′10″E / 45.438889°N 12.319444°E45.438889; 12.319444Coordinae: 45°26′20″N 12°19′10″E / 45.438889°N 12.319444°E45.438889; 12.319444

Stato sovranItàlia
RejonVèneto
Sità metropułitaneSità metropułitana de Venèsia
ComuniVenesia
SestièrCanarejo Cànbia el vałor in Wikidata
Mezurasion9,28 (altura) × 94 (longhesa) m
Materiałeasial e vero
Mezurasion9.28 (Alçada) × da 5.58 a 9.38 (Amplada) × 94  (Llargada) m
FiumeCanal Grando Cànbia el vałor in Wikidata


El Ponte de ła Costitusion[1] in precedensa cognosùo cofà Quarto ponte su'l Canal Grando o Ponte de Całatrava) xe el ponte che atraversa el Canal Grando de Venesia infra piasal Roma e ła stasion feroviaria.

El ponte xe stà 'verto al trafego pedonal ła nòte de l'11 setenbre 2008.

Ła strutura e i materiałi[canbia | canbia el còdaxe]

El progeto mostra un ponte da ła forma inarcàda co na canpata de 81 metri, larghesa de 6 metri a ła baxe 9 al sentro par na altésa de 10 metri in sima; ła strutura xe in asal, łe siòłe in véro de ła Saint Gobain, piera d'Istria e Trachite. Grixa clasica de Montemerlo. Anca i parapèti xe in véro, co un pasamàn in otón. Drento el pasamàn xe istałàe łanpadìne a led che strasa ła spièra de ciàro inte i parapèti in véro.

El ponte dai scałìni xe łóngo 94 metri mentre ga na anpiesa sentral de 81 metri. Ła łarghésa varia da 5.58 metri fin a 9.38 metri inte ła parte sentral. Ł'altésa varia da 3.20 metri su łe sponde fin a 9.28 metri inte ła parte sentrałe. L'arco sentral in asal, ełemento strutural del ponte ga un ràxo de 180 metri[2].

El nome[canbia | canbia el còdaxe]

Inte el agosto del 2008 el sindico ga proposto de ciamàr l'òpara de l'architeto spagnoło ponte de ła Costitusion e de ribatixar el piasal Roma (toponomimo asegnà in epoca fasista) col nome de l'antifasista e eoropeista Silvio Trentin, notando parò le dificoltà conseguenti al mutamento de un nome fortemente iraìxà e conosùo[3].

In precedensa el sìndico Massimo Cacciari gaveva proponesto in sede de Consegio Comunal el nome de ponte de ła Ziràda stante ch'el ponte se cata in corispondensa de ła voltàda inisial del Canal Grando, dita antigamente zirada in diałeto venesian (infati poco łontan se cata ła céxa de Sant'Andrea de ła Zirada, deso sconsacràda e zontàda patòca inte el terminal automobiłistego de Piasal Roma). La proposta ricalca quea che zera ła vołontà de l'Aministrasion comunałe inte i ani trenta[4] de ciamàr el canpo danansi a ła stasion de Santa Łusia canpo de ła Zirada, ma durante el periodo fasista se preferisse darghe un nome che riciamasse ła sentrałità del podér, e quindi ga ciapà el nome che tuti oramai conosse, venesiani e foresti, de Piasal Roma. Dopo ła reałixasion dei conci del ponte zera çircołae altre ipotexi sul nome, intra łe cuałe ponte de łe Do Sante, in riferimento al nome de łe do fondamenta łigàe dal ponte, queła de Santa Ciàra e queła de Santa Łusia; ponte Sabbadino, in onór del proto che inte el XVI secoło ga concepìo l'idea de un novo pónte sul Canal Grando a l'insirca inte ła stesa metùa.

El 4 setenbre 2008 el sìndico Cacciari ga anuncià che, co decixión tòlta da l'umanità de ła giunta, el pónte se gavarìa ciamà pónte de ła Costitusión[5].

Storia[canbia | canbia el còdaxe]

Premese[canbia | canbia el còdaxe]

pianta del progeto del proto Sabbadino del 1557 par l'anpliamento de łe Fondamenta de màrxene venesiane, dove che se vede ciaramente ła metùa de un novo pónte infra łe rive de Santa Ciàra e Santa Łusia

Fin al 1850 el Canal Grando zera pasà soło che dal ponte de Rialto; inte el giro de diexe ani i strìaci ga reałixà do pónti de fero, uno danansi a ła stasion feroviaria, definìi tuti do dai venesiani "oridi bislónghi" par la forma che łi caraterixava. I do pónti in ghixa, óltra a esar notevolmente deteriorài dal salso, condisionava fordemexùra ła navigasion sul Canal Grando, cussì xe stài tuti do sostituìi intra el 1934 e el 1938, rispetivamente dal ponte de provixòrio in legno a l'Academia e dal Ponte dei Scalsi, reałixà par intiero in piera de Istria, tuti e do su progeto de l'inxegnèr Eugenio Miozzi (1889-1979), a l'epoca a cào de ła diresion łavori e servisi publici del Comun de Venesia.

Inte el tenpo, l'ecesional sviłupo del turismo internasional ga condoto de frecuente l'atension sul sentro łagunar da parte dei più noti e famoxi progetisti: i se ga cussì intaresà a ła progetasion inte ła sità łagunar (sensa che alcunchè sia mai andà in porto) Le Corbusier Louis Kahn Frank Lloyd Wright e più recentemente Alvaro Siza.

El progeto de Całatrava[canbia | canbia el còdaxe]

Inte el 1997 el famoxo architeto scultor e inxegner Santiago Calatrava ghe ga regała a ła sità de Venesia eò progeto executivo par un quarto ponte su'l Canal Grando de cołegamento intra l'area de arivo a Venesia (piasal Roma) e ła xona de ła stasion de Santa Łusia. Calatrava xe autór de altri pónti famoxi, cofà par exenpìo el puente de la Mujer de Buenos Aires, el [[puente del Alamillo sul Guadalquivir e l'Oberbaumbrücke de Berlino.

El progeto definitivo e l'afidamento dei laóri[canbia | canbia el còdaxe]

Inte el 1999 el Comun de Venesia ghe ga fidà a Santiago Calatrava ła preparasion de ła documentasion rełativa al Dexegno de inxegneria architetonega e struturałe del IV Ponte sul Canal Grando. El progeto xe stà ełaborà in cołaborasion co tuti i enti coinvolti (Ferovie del Stato, ACTV, Asociasion de łe Parsone Disabiłi, Vigiłi del Fògo, Połìsia, ecc.) e sotoposto a revixion da parte a exenpio de l'Asociasion par ła Protesion de ła Sità de Venesia e de ła Soraintendensa ai Beni Artistici e Culturałi de Venesia.

L'ICMQ, organismo independente, ga laudà el progeto vałutando el déxegno vałido e pianixà a łe norme łegałi. Drìoman el progeto executivo xe stà laudà dal Comùn.

L'incargo de l'execusion dei laóri xe stà fidà, drìo ła gara de subarendasión, a ła rodigina Cignoni, che s'a valsa de ła cołaborasion de profesóri univesitari, cuałi l'inxegnèr Francesco Colleselli (de l'Università de Brèsa) e l'inxegnèr Renato Vitaliani (de l'Univerisità de Padòa, e l'inxegnèr Giorgio Romaro (de l'Univeristà de Padòa) par el conpletamento de łe struture de asàl e el montagio. El strapòrto e ła mesa in òpara dei codici xe stà reałixà da ła dita Fagioli. Laóri de carpenteria metałica xe stài reałixài da ła dita Lorenzon Techmec System, che ga 'verto un garbo contensioxo co ła Cignoni, come che xe vegnùo fora anca durante i łavori de na apoxita comision de inchiesta istituìa dal Consegio Comunal.

I laóri[canbia | canbia el còdaxe]

I laóri xe scominsiài inte el 2003[6]. I tenpi previsti par ła reałixasion zera stài stimài inte el 2002 in 456 dì, overosìpia sirca 2 ani e mexo. I łavori xe durài invese dobòto 6 ani.

Strapòrto dei conci e so poxa in òpara[canbia | canbia el còdaxe]

Dopo ani de rinvìi, dubi su ła stabiłità del pónte e połemiche su ła crésita dei costi, i łavori de posa in òpara del pónte ga tacà el 28 ługio 2007 coła poxa dei do conci lateràni e i se ga concluxi l'11 agosto 2007 coła posa del concio sentral sui do sostégni provixori drìo el so strapòrto lóngo el Canal Grando inte ła nòte intra el 7 e l'8 agosto.

In particołar se ga tratà de strapòrtar el pónte, despartìo in tramexà in tre conci, via aqua da Marghera a ła sede definitiva. Partanto xe stài organixài do traspòrti signałài, uno par i do conci lateràni e uno par el concio sentrałe. Partìndo da Porto Marghera, i ga parcorso el Canàl de ła Zuèca e inbocà el Canal Grando e ponta de ła Dogana, par po' risałirlo fin pónto de poxa. Par limitàr i dexaxi dovùi a ła saràda del Canal Grando, tuti do i strapòrti xe stài fati de nòte.

El primo strapòrto, queło dei conci lateràni, xe capità inte ła nòte intra el 27 e 28 ługio 2007. I do conci, , entranbi de dimnesion 15,1 x 7,9 x 1,5 m e de péxo 85 t. xe stài logài su'l pontón "Susanna" de dimension 16 x 50 m, che ga parcorso el Canal Grando in 2 ore e 10 minuti, rivando inte ła xona de piasal Roma a łe 2:05 del 28 ługio 2007, in antisipo rispeto a łe previxión grasie a łe otimałi condision meteomarine.

La matina del 28 de lugio s'a provedùo a poner in òpara el concio lateran verso Piasal Roma mentre ła matina drìo xe stà poxisionà queło lai ferovia.

Inte ła nòte intra el 7 e 8 agosto 2007 xe avegnùo el strapòrto del concio sentral, de dimension 55,2 x 9,05 x 3,7 m e pèxo 250 t, anca staltro straportà su'l ponton Susanna. El Canal Grando xe stà parcorso in sirca 3 ore e un quarto, xonxendo a destinasion intorno a łe 3 de l'8 agosto 2007, co un antisipo de 3 ore e 30 minuti rispeto a quanto previsto. Masime inpegnadìvo e spetacołar xe stà el pasagio del concio soto el Ponte de Rialto.

Ła poxa del concio sentral xe avegnìa ła matina de l'11 agosto 2007: sul prinsipio xe stàda poxisionàda ła peàta e el concio sora de staltra xe stà rodà de 90 grai; drìoman el concio xe stà sołevà e całà da l'alto puxandoło, co notevołe precixión, su do suporti provixori che xa sostegniva i conci lateràni. L'intièra operasion xe duràda sirca sinque ore: ła concluxión, anunciàda da tre sòni de sirèna, xe capitàda a łe ore 14.32.

Faxi drìo[canbia | canbia el còdaxe]

Tra agosto e setenbre se ga saldà el concio sentral ai lateràni, e na volta conpletàe łe saldaùre, el 21 setenbre se ga posùo mołar i àrpexi e sbasar i pòxi de łe pigne provixorie, cussì da ciapar in forsa su łe spałe el pónte, controłado cołe binde l'entità del cargo e co sensori eventuałi cedimenti de łe spałe. Ła próva de cargo, avegnùa inte el novenbre del 2007, ga avùo exito poxitivo. Xe, infine, stài posti in òpara i grai (in parte de véro e in parte de trachite grixa clasica de Montemerlo, tuti de forma trapesoidałe e difarenti un da l'altro, che gaveva da esar tagiài co precixión miłimetrica) e i parapèti.

Batìxo e vertaùra[canbia | canbia el còdaxe]

Ała fin del mexe de agosto del 2008 el sìndico Massimo Cacciari ga renonsià a l'inaugurasion uficiałe del ponte[7], inisialmente prevista in ocasion de ła visita del 18 setenbre 2008 del prexidente de ła Republica Giorgio Napolitano che presensiava a na manifestasion par el setanteximo aniversario de ła Costitusion Itałiana. Cio' xe conseguensa de łe anunciàe manifestasion de alcune parti połitiche par el forte incremento dei costi e de alcune asociasion de disabiłi par el susister de łe bariere architetoniche, che ghe ne infirma ła frusion a persone co disabiłità motorie e visive[8], ipotixando ła viołasion de łe vigenti normative in materia che prevede ła posibiłità de laudàr e finasiàr esclusivamente de progeti co bariere architetoneghe mancànti[9].

Ła vertaùra del pónte xe avegnùa a łe ore 23:44 de xiòba 11 setenbre 2008[10][11].

Neła seràda s'a svolto un picoło refrésco co łe maestrànse del cantièr scominsià verso łe ore 21, al cuało ga partesipà menbri de ła giunta, el sìndico steso e alcuni xornałisti.

Acesibiłità ai portadori de handicap e ovovia[canbia | canbia el còdaxe]

L'ovovia xe el dispositivo traslante che permetarà de trasportàr i portadóri de handicap (o comunque chi che ne farà richiesta se el regołamento ło prevedarà) sensa dover atraversar el pónte.

Ła capaçità masima xe de do pasegeri par viaxo.

El tenpo minimo de percorensa xe previsto in poco manco de 5 minuti.

El costo previsto xe de € 1.043.603,04[12].

Ł'infrastrutura xe formàda da do ełevadori ciamài piłóni de ataco e da do guide poxisionàe soto el ponte inte el lai che se afasa verso el Ponte de ła Łibartà.

Ła gabìna de trasporto (ła cussìdita ovovia) invese xe el mexo che utiłixarà l'infrastrutura.

Ad exenpio se ła gabina se trovarà ne ła riva dexideràda, dopo esar entrài a bordo, ła gabìna se alsarà par mexo de l'ełevador fin a łe rotaie, utiłixarà łe rotaie fin a l'altro ełevadot e po' desmontarà par mexo de l'altro ełevador. I łavori xe in corso[13].

Spetando che vegna finìa l'ovovia, ła giunta comunal ga stabiłìo che fin a quando no sarà istałà e meso in exercisio l'inpiànto che rendarà acesìbiłe el novo ponte de ła Costitusion sul Canal Grando a łe parsone co ridota capaçità motoria, łore podarà uxufruir a maca del servisio de trasporto publico Actv su ła trata piasal roma - Ferovia e viceversa[14].

Costi e incosaménti[canbia | canbia el còdaxe]

El costo de tałe òpara se agira datorno ai 11,3 miłioni de euro[15], a cui va xontà el miłion de euro par l'ovovia. Ła cifra final sorpasa netamente i 6,7 miłioni de euro previsti ne ła gara de subarendasión[16]. Inaxònta, xe previsti altri costi par ła manutension e el controło del pónte.

Par tuti sti motivi, dopo anca ła Corte dei Conti se gaveva interesà de sta vicenda, inte el febraro 2008 el procuradór xontà Carlo Mastelloni ga disponésto l'aquixision de ła documentasion su ła gara de subarendasion e dei progeti tecnici del ponte. L'inchiesta conositiva duràda do ani e vardàda anca da naltro procuradór xontà (Carlo Nordio), xe stàda archiviàda parché no xe stài rimarcài reati penałi. Anpo' el procuradór xontà Carlo Nordio ga comunque rimarcà[17] che:

(VEC)
«[...] i stra-grèvi erori caraterixanti sia ła faxe progetuàl che queła executiva, sia queła rełativa al steso bando de gara, erori raprexentativi de na radicàl portàda ... de capìr ła conplesità tecnica de na òpara cussì anbisióxa, erori che se ga ripetùo in una sorta de clonasion esponensiàl ga diłatà i tenpi de reałixasion e i costi de l'òpara. [...]»
(it )
«[...] i gravissimi errori caratterizzanti sia la fase progettuale sia quella esecutiva, sia quella relativa allo isteso bando di gara, errori rappresentativi di una radicale incapacità [...] di comprendere la complessità tecnica di un’opera così ambiziosa, errori ripetutisi in una sorta di clonazione esponenziale hanno dilatato i tempi di realizzazione e i costi dell’opera. [...]»
— Procuradór axonto[18]

El ponte de ła Costitusion xe stà fato ogeto de acertamenti tecnici da parte ministeriałe, par prexunte omision da parte del progetista in merito a ła reałe executività del progeto a so tenpo prexentà. In particołar, el ponte de ła Costitusion pareva esar intaresà da problemi statici. Tutociò el cołaudator, co na nòda remesa al Comun de Venesia el 9 setenbre 2009, ga laudà ła conpleta agibiłità del ponte[19].

Note[canbia | canbia el còdaxe]

  1. (IT) Comunicato stanpa del Comun de Venesia so l'aprovasion del topònemo da parte de ła xonta comunal.comune.venezia.it.
  2. (IT) Sità de Venesia - Ponte de ła Costitusion - i dati de l'opara
  3. (IT) Comunicato stanpa del Comun de Venesia del 27 de agosto 2008comune.venezia.it.
  4. (IT) Articoło da "la Nuova Venezia" del 22 de otobre 2007nuovavenezia.repubblica.it.
  5. (IT) Articolo de l' Ansa del 2 de setenbre 2008
  6. (IT) Sità de Venesia - Ponte de ła Costitusion - ła 'storia del progeto
  7. (IT) Articoło de "Il sole 24 ore" del 27 de agosto 2008.ilsole24ore.com.
  8. (IT) Articoło de "Il gazzettino" del 30 de setenbre 2008.
  9. (IT) Testo de ła Leje 5 febraro 1992, n. 104, da handylex.orghandylex.org.
  10. (IT) Articoło del "Corriere della Sera" del 12 de setenbre 2008corriere.it.
  11. (IT) Articoło de "la Nuova Venezia" del 12 de setenbre 2008nuovavenezia.repubblica.it.
  12. (IT) Sità de Venesia - Ponte de ła Costitusion - Dati particołari so l'ovovia
  13. (IT) Sità de Venesia - Ponte de ła Costitusion - Ovovia
  14. (IT) Sità de Venesia - Ponte de ła Costitusion - Nota de l'asesor Mara Rumiz
  15. (IT) Comunicato stanpa del Comun de Venesia del 2 de setenbre 2008.comune.venezia.it.
  16. (IT) Sità de Venesia - Ponte de ła Costitusion - quadro de spexa
  17. (IT) In archivio l’inchiesta sol quarto ponte - la Nuova Venezia
  18. (IT) «Ponte Calatrava, incapaci e cinici» - "la Nuova Venezia"
  19. (IT) Comunicato stanpa del Comun de Venesia del 9 de setenbre 2009comune.venezia.it.

Voxe ligae[canbia | canbia el còdaxe]

Altri progeti[canbia | canbia el còdaxe]

Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Ponte_de_ła_Costitusion&oldid=1036434"