Mołin Stucky

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Jump to navigation Jump to search
Sto articoło el xe scrito in venesian
« 'Ntel santuario dexerto, i rovinàsi de ła grandésa »


El Mołin Stucky

El Mołin Stucky de Venesia xe un pałaso de Venesia, situà a l'estremità osidental de l'ìxoła de ła Zueca, tacà al vecio stabiŀimento Fortuny.

Un fià de storia[canbia | canbia el còdexe]

El Mołin Stucky xe stà costruìo 'ntel 1895 par l'inisiativa de Giovanni Stucky, inprenditor e finansier de nobiŀe famegia svisera el cui pare se gaveva spostà 'ntel Veneto spoxando 'na itałiana de ŀa famegia Forti. Ła progetasión de l'inponénte conpleso gera stàda fidàda a l'architeto Ernst Wullekopf, che gà reałixà uno dei maxori exenpi de architetura neogotica aplicàda ad un edificio industrial.

L'edificio colpise par le so proporsión anomałe rispeto a queŀe de ŀe tradisionaŀi architeture venesiane prexenti su tute do ŀe rive del Canal de ła Zueca. L'idea orixinal de istituir un molìn 'nteła łaguna veneta ghe xe vegnìa a Nane Stucky intorno ała metà de l'Otosento in seguito al studio del funsionamento de diversi mołini in paexi esteri. In baxe a tałi studi, l'inpreditor decide de sfrutar el canal venesian par un springo strapòrto via aqua del gran da ispesionàr al molìn de l'ìxoła de ła Zueca.

L'inpiànto modeło - indotà de iłuminasion ełetrica ałimentada a gas - dava łavoro, a pien règime, a miłesinquesento laorànti inpegnài in turni che coverxeva ła xornàda patòca e gera in grào de maxenar, 'ntel periodo de maxór funsionałità, 2.500 quintałi de farìna al xorno [2].


'Ntel 1895 el conpleso xa existente sul qual el mołin se łevàva xe stà slargà su progeto de l'architeto Wullekopf e despartìo in do aree signałàe: una - maxór e a sviłupo vertical - includeva el mołin, i magaxeni e i silos nonchè i ufici; 'na segonda - costituìa da edifici più basi - ospitava soło ch'el pastificio. Xe stà a quel tenpo che gà ciapà senbianse atuałe.

Wullekopf gà vosùo indotàr l'edificio de ła clasica e carateristica fasàda neo-gotica co'inpreso el nome del proprietario del mołin sormontà da un xigantesco rełògio, un prospèto deventà da ałora un sinboło de l'architetura industrial in Itałia.

El prinsìpio de ła dexołasión del Mołin Stucky - che xe stà anca adibìo a pastificio - gà avùo inisio a partir dai ani 1910, fin a l'ireversibiłe saràda capitàda 'ntel 1955 drìo de un łongo periodo de crixe e 'na tribołàda vicenda sindacałe (el stabiłimento xe stà ocupà par un mexe da sinquesento dipendenti [1]).

Rimarcàda 'ntel 1994 da ła socetà Acqua Pia Antica Marcia (grupo Acqua Marcia), l'antiga area industrial xe stàda mesa quatro ani drìo soto ła tuteła de ła Soraintendensa a łe Bełe Arti. Łasandoghene inalteràda l'architetura neogotica, xe stàda po' sotoponesta ad uno dei maxori restàuri conservativi d'Eoropa, riguardanti diretamente un antigo opificio.

Ła fin de ła contràrie de l'antigo conpleso xe rivàda a metà dei ani 2000 co'ła stipuła de 'na partnership economico-finansiaria infra Acqua Marcia e ła caéna de Alberghi Hilton,[3] in baxe ała quała l'area xe stàda destinàda a conpleso imobiliar indotà de residence, centro congresi e sede alberghiera capase de 380 stanse, ristorante e pisìna panoramici,'na sała convegni da domiłe pósti. El conpleso gà invià l'operatività 'ntel xugno 2007.

El 15 avrìl 2003, co' i laóri de ristruturasión gera drìo (in corso), el Mołin Stucky xe stà colpìo da un vasto incendio che gà desfà l'intiera parte sentral del stabiłe, danexà masime ła tóre, ła picoła lòxa e'l capeło- overosìpia el pónto più alto del stabiłe - nonché el prospeto lateràn de ła strutura, ła paréde est, dobòto crołàda patòca 'ntel rio sotostante.

L'incendio xe stà domà dopo ore fise de łavoro da parte dei Vigiłi del fogo, rivà co' 2 grande motobarche e 2 ełicoteri par l'òpara de controło e de stuàda, contrastàda dal forte vento e rexa conplesa da łe grande dimensión de l'edificio.[4]


Gałarìe de imàxene[canbia | canbia el còdexe]

Prospetiva lateràn

Curioxità[canbia | canbia el còdexe]

  • Łe stanse del stabiłe conserva anca ancùo 'ntel sofito i diamanti a pónta roversàda carateristeghi de łe tramòxe de l'antigo mołin.[1].
  • Ła citasión in vertaùra de voxe de Gabriel García Márquez xe servìa da pìgrafe par un libro fotografego su łe fortune e ła decadensa del Mołin Stucky.
  • Quatrosentosinquantamiła xe stài i matóni necesari par el conpleto restàuro del monumental pałaso, degno, segòndo łe parołe del sìndico de Venesia, Massimo Cacciari, de 'na architetura da 'na sità anseatica[5].


  • I manufati necesari al restàuro xe stài sfiorixài co'ła supervixión de ła Soraintendensa ałe Bełe Arti dopo un atento studio cromatico che garantisa 'na conpleta aderensa al déxegno orixinàl de ła costrusión.

Note[canbia | canbia el còdexe]

  1. 1,0 1,1 1,2 Fonte: Il Sole-24 Ore-Ventiquattro, n. 2 del 3 febbraio 2007.
  2. Fonte: Acqua Pia Antica Marcia.
  3. Molinostuckyhilton.it
  4. Fonte: Ilrestodelcarlino.net / Larepubblica.it / Vvf-ve.it
  5. Fonte: Articolo de "Il Corriere del Veneto", giugno 2006


Bibliografia[canbia | canbia el còdexe]

  • Aa. Vv., Storia di Venezia. L'Ottocento e il Novecento. Giovanni Luigi Fontana: Lʼeconomia, Treccani, Roma 2002, pp. 1439-1484.
  • Aa. Vv., Venezia, città industriale. Gli insediamenti produttivi del XIX secolo, Marsilio, Venezia 1980.
  • Francesco Basaldella, Giudecca: storia e testimonianze, Marcon Uniongrafica, Venezia, 1986.
  • Cesco Chinello, Classe, movimento, organizzazione: le lotte operaie a Marghera/Venezia 1945-1955, Franco Angeli, Milano 1984.
  • Rafaella Giuseppetti, Un castello in laguna. Storia dei Molini Stucky, Il Cardo, Venezia 1995.
  • Lavinia Cavalletti La dinastia Stuky 1841-1941 Editrice Studio LT2

Sito da vardàr[canbia | canbia el còdexe]

Voxe łigàe[canbia | canbia el còdexe]

Altri progeti[canbia | canbia el còdexe]

  • Collabora a Commons Su Commons ghe xe dei file multimediałi su Mołin Stucky