Riva dei S-ciavoni

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Sto articoło el xe scrito in venesian
Memoriam degli schiavone.jpg

La Riva dei S-ciavoni xe 'na riva monumentàl de ła sità de Venesia. Se cata 'ntel sestièr de Casteło e se esténde longo el Basin de San Marco 'ntel trato che va dal Ponte de ła Pagia su'l rio de Pałaso, tacà al Pałaso Dogal fin al rio de Ca' de Dio.

La riva ciapa 'l so nome dai mercanti che rivàva da ła Dalmasia che ai tenpi de ła Republica de Venesia gera ciamàda anca Slavonia o Schiavonia[1] e che qui ormìxava co' łe so navi de mercansìe e gaveva anca i so stand comerciałi. La riva infati costituiva parte integrante del porto comerçial de Venesia e rivestiva 'na notevołisima inportansa grasie ała so visinansa co' Piasa San Marco e co'l çentro del podér połitico venesiàn.

Storia[canbia | canbia sorxente]

La riva xe stàda in ùltima scominsiàda xa 'ntel IX secoło[1] e gà avùo on primo slongamento 'ntel 1060 co'l prosugamento de 'na xona paltanóxa. La Riva in orìxene gera un mucio più streta de queła atuàl, esendo poco più łarga del ponte de ła Pagia, come che rexulta anca da ła pianta de Jacopo de' Barbari del 1500 e da inumerevołi quadri, stanpe e incixión. La slàrgada ałe dimension atuałi xe stàda stabiłìa soło che 'ntel 1780 e finìa 'ntel 1782, overosìpia 'ntei ultimi ani de existensa de ła Republica de Venesia.

'Ntel 1772 su ła Riva, a l'inboco de ła całe de łe Rasse, Marco Cassolo gà cortełà a morte el doxe Vidal Michiel II che gera drìo andàr ała visina céxa de San Zacaria par le çełebrasión de ła Pasqua. Ciapà dełóngo, Cassolo xe stà procesà, condanà e xustisià e 'l Senato gaveva stabiłìo che ła so abitasión che se trovava su ła Riva pròpio 'ntel pónto de l'atentato vegnise raxàda a terén e cussì ghe ne gà proibìo ła costrusión in pièra in perpètuo mołando che vegnisse costruìe soło che abitasión in legno a un piàn [2]. Xe stà inaxónta modifegà el parcorso ch'el doxe gaveva da far par raxonxer ła céxa de San Zacaria: non più lóngo ła Riva dei S-ciavoni ma internamente atraverso 'l canpo dei Santi Fiłipo e Giacomo (Bapi). El divieto de costrusión in pièra xe stà rispetà fin al 1948, co' łe carbone in legno gera stàe desfàe e sostituìe da l'atuałe ała moderna de l'Hotel Danieli.

'Ntel 1324[1] ła Riva xe stàda sełexàda par la prima volta, uxando 'na pavimentasión in còto. Durante ła dominasión strìaca, 'ntel 1851 ł'asesór Bembo gà prexentà un progeto par la reałixasión de un stabiłimento balnear çitadin in Basin San Marco. El progeto, ordenà ai architeti Fisola e Cadorin, prevedeva el radopio in larghésa de ła Riva dei S-ciavoni, co'ła costrusión de 'na segónda fiła de edifici par l'epoca moderni danànsi el Basin de San Marco, nonchè el radopio dei pónti de ła Pagia, del Rio del Vin, dei Greghi e de ła Ca' de Dio. El progeto, tanto controverso par el so pexantisimo inpato, xe stà po' bocià definitivamente 'ntel 1854 dal Dełegà provinciàłe [3].

Edifici e monumenti[canbia | canbia sorxente]

Riva degli Schiavoni - Castello (Venecia), Maurice Prendergast.Museo Thyssen Bornemisza.

Su ła Riva se ghe afàsa diversi edifici de particołàr riłevansa storega o architetonega. Prosédendo ne ła diresión dal Pałaso Dogàl verso l'Arsenàl, se incontra ne l'órdene:

  • El Ponte de ła Pagia, che segna el scominsio de ła Riva;
  • El Pałaso de łe Prexón Nove, cołegà al Pałaso Dogàl tramite 'l Ponte dei Sospiri;
  • El moderno Hotel Danieli Excelsior, a l'inboco de ła Całe de łe Rasse;
  • l'ex-pałaso Dandoło atualmente sede de l'Hotel Danieli, uno dei più lusuoxi de ła sità;
  • el pónte su'l Rio del Vin;
  • el monumento equestre in bronxo dedicà a Vittorio Emanuele II, reałixà 'ntel 1887 dal scultór Ettore Ferrari;
  • El pałaseto dove che gà abità el scritór Henry James quando che xe stà a Venesia;
  • el pónte su'l Rio dei Greghi;
  • ła céxa de ła Pietà a cui façeva cao l'omonema scòła indove Antonio Vivaldi conponeva łe so muxiche;
  • El pónte su'l Rio de ła Pietà;
  • L'ex pałaso Gabrielli, ora sede de l'omonemo hotel de łuso.
  • El pónte de ła Ca' de Dio, che segna ła fine de ła Riva vera e pròpia.

Gałarìa de somegie[canbia | canbia sorxente]

Note[canbia | canbia sorxente]

  1. 1,0 1,1 1,2 G. Tassini, Curiosità Veneziane , Venezia, Filippi Editore, 1964 . pag.608
  2. G. Tassini, II. Marco Cassolo in Alcune delle più clamorose condanne capitali eseguite in Venezia sotto la Repubblica , Venezia, Filippi Editore, 1966 .
  3. G. Romanelli, Venezia Ottocento , Roma, Officina edizioni, 1977 . pp.317-323

Siti da vardàr[canbia | canbia sorxente]

Altri progeti[canbia | canbia sorxente]