François-Joachim de Pierre de Bernis

Da Wikipedia, ła ençiclopedia libara.

François-Joachim de Pierre, cardinałe de Bernis (Saint-Marcel-d'Ardèche, Franzsa, 22 de majo 1715 – Roma, 3 de novenbre 1794).

Disendente da 'na fameja deła nobiltà, al momento deła so nasita on mucio decadua, el xe sta avià, no esendo el primoxenito, ała cariera eclexiastega. Co na notevołe inclinazsion par ła łeteratura e ła poexia, el xe entrà, a sołi 29 ani, 'nte ł'Académie française.

'Ntel 1748 el xe divegnesto conte de Lion, titoło chel spetava de dirito ai menbri del capitoło deła catedrałe de Lion.

In sèvito el ga tolto co suceso na cariera pułitega. El xe sta proteto da Madame de Pompadour che ło ga considerà uno dei so pì streti consijeri. 'Ntel 1752 el xe sta nominà ambasador preso ła Republica de Venezsia, incarico che el ga condoto con suceso. Durante i tre ani de permanenzsa 'nte ła Serenisima el ga condoto 'na vita estremamente briłante diventando amigo de Giacomo Casanova (che 'nte ła so Histoire el ghe ne ga tracià on ritrato vivisimo), incontrandoło da novo a Parigi dopo el so rientro 'nte ła cavedal. A xe da riłevare che el ritrato che De Bernis el ga fato de sé steso 'nte ła so autobiografia, tuto texo a manifestare ła so morigeratezsa e modestia, el xe oposto a queło de Casanova che ło dipinto come on gaudente libertin. A va dito che ła fama de cui el cardinal el godeva preso i contenporanei ła xe pì aderente a queła descrita da ł'aventuriero venezsian.

Finìo ł'incarico venezsian, De Bernis, el xe entrà a far parte dei consijeri del re Luigi XV. Senpre asiduamente seguio dała Pompadour, el ga direto el cusidito "rovesamento dełe ałeanze" che el ga portà, col Tratato de Versailles del 1756, a ł'ałeanza deła Franzsa co ł'Austria par far fronte a ł'agresivo miłitarismo prusian e a ł'espansionismo inperiałistego inglexe.

Purtropo ła so azsion, tendente a mantegnere on equiłibrio pacifego in Eoropa, ła xe sta vanificà da ł'ataco prusian a ł'Austria dando scuminzsio ała "guera dei sete ani". 'Ntel 1757 el xe diventà ministro de Stato (2 de genaro) e poco dopo (29 de giugno) el ga asunto el dicastero dei estari. El 2 de otobre 1758 el xe sta nominà cardinal dal papa Clemente XIII. Diexe dì el ga dà łe dimision da ministro dei estari, indicando come sucesore el duca de Choiseul che el vegnarà infati nominà el 3 de diçenbre. El 25 de novenbre el ga riçevù el bareto cardinalizsio dałe man del re 'ntel corso de 'na cerimonia masa sołene par non risultare falsa.

Subito dopo el xe 'ndà in disgrazsia, come ca ghe xe notificà con 'na łetara del re in data 13 de diçenbre e el xe sta parà via da Parigi. El motivo del suo ałontanamento el xe da rizsercare in te on conflito con ła potentissima Pompadour che no ła gaveva aprezsà afato ła so połitega de "bon senso" texa a far 'ndar fora in qualche modo ła Franzsa dała pericołoxisima situazsion che se gera vegnù a crear in seguito ałe sorti deła guera.

Purtropo i fatti sucesivi i ghe dà raxòn e i ga dimostrà ł'erore strategico de 'na połiteg masa rixida che ła ga condoto el paese a riportare dani enormi, tra cui ła perdita de cołonie inportantisime, quałi el Canada, e ł'avento de ł'indiscuso predominio sui mari deła corona inglexe.

De Bernis el se ga ritirà ałora 'ntel so casteło picinin de Vic-sur-Asne dove el se ga dedicà ała conpoxizsion dei Mémoires detati a so neoda, ła marchexa de Puy-Montbrun. Ł'opara, inportantisima par ła conprension dełe vicende storeghe a cui De Bernis el gaveva partecipà, el se ferma al 1758, in quanto ł'autore ła ga interota 'ntel 1769 ałorché el xe partìo par partezsipar al conclave indito ała morte del papa Clemente XIII.

Inte st'ocaxion el cardinałe el ga svolto on ruoło ativo, so indicazsion del re e de Choiseul, 'ntel tentativo, riusìo, de far ełezsare on papa aversario dei gexuiti. Il che el se ga verificà con ł'ełezsion de Clemente XIV che el ga siolto 'ntel 1773 ła Compagnia de Gesù.

'Ntel genaro del 1764 el xe sta riameso a corte e qualche ano dopo, 'ntel 1769, el xe sta nominà anbasador a Roma dove el xe restà fin ała morte. In seguito ała Rivołuzsion a ghe xe sta domandà, 'ntel 1790, de prestare giuramento ała nova Costituzsion civiłe del clero. Dopo vari tentenamenti, el ga mandà on giuramento con riserva che el xe sta giudicà nuło da ł’Asenblea par vizsio de forma (30 de genaro 1791). El sucesivo 23 de febraro el ga mandà el rifiuto formałe de aderir ała richiesta.

Dopo aver subìo on cicheto e ghe xe sta notificà ł’inconpatibiłità fra ła carica de anbasador e queła de vescovo de Albi. Poco dopo on altro vescovo el xe sta ełeto al so posto e contenporaneamente a xe scuminzsià on’azsion contro de lu par el recupero de inposte aretrate. In seguito a ulteriori azsion 'nte i so confronti, tuti i so posedimenti i xe sta sequestrà e misi a ł’incanto o incamarà dało stato.

Malgrado aver perso tuto, el cardinałe, restà definitivamente a Roma e averse dichiarà ofixialmente emigrà, el ga mantegnù comunque 'na poxizsion influente, grazsie ała so indiscusa esperienzsa, partezsipando ała vita połitega e diplomatica romana. El xe morto el 3 de novenbre 1794 e el xe sta sepolto 'nte ła cexa de San Luigi dei Franzsexi.