Łéngua cinbra

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Cinbro (Zimbar)
Creà da: {{{creatore}}} nel {{{anno}}}
Contesto: {{{contesto}}}
Parlà in: Veneto, Trentin
Regioni:Rejon: {{{regione}}}
Periodo: {{{periodo}}}
Persone: ~1000
Clasifica:
Scritura: Latina (in prexedensa Fraktur e Sütterlin)
Tipołogia: {{{tipologia}}}
Fiłogenexi:

Indoeuropee
 Germaniche
  Oxidentài
   Todesco
    Alto-todesco
     Cinbro
      
       
        
         
          
           
            
             
              

Statuto ofiçiałe
Stato: tutelà in Trentin
Regolà da: nisuni
Codexe de clasificassion
ISO 639-1 {{{iso1}}}
ISO 639-2 {{{iso2}}}
ISO 639-3 {{{iso3}}}
SIL {{{sil}}}  (EN)
SIL {{{sil2}}}
Estrato en lengoa
Dichiarassion Universałe de i Diriti de l'Omo - Art.1
El Pare Nostro
Trasliterassion
{{{traslitterazione}}}
Łengoa - Elenco de łe łengoe - Łenguìstega
El łogo de Wikipedia Vixita ła Wikipedia [[::|en Łéngua cinbra]]!
El łogo de Wikipedia Vixita ła Wikipedia [[:{{{codice2}}}:|in {{{nome2}}}]]!
El łogo de Wikipedia Vixita ła Wikipedia [[:{{{codice3}}}:|in {{{nome3}}}]]!

Pilcrow.png Sta paxena podaria contegnere carateri Unicode.

El Cinbro o łéngua cinbra el xe na łéngoa germànica łigà co na vecia rama del bavaréxe che ła ga forti influense lesicałi e sintàtiche del vèneto e ła vien parlà o ła xe stà parlà in diverse varianti 'nte łe zone dei Sete Comuni de l'Altipian de Axiago, dei Trédexe Comuni de ła Lesinia e 'ntel paexoto de Luxerna.

Orìxene germànica[canbia | canbia sorxente]

Come exenpio de ła só orìxene germànica ghe xe ła declinasion dei nomi che ła distingue tri caxi nominativo, acuxativo e dativo (el tedésco l'à mantegnù anca el genitivo perso in cinbro) e anca tri xènari maschil, feminil e nèutro.

Sete Comuni[canbia | canbia sorxente]

Ła variante dei Sete Comuni ła xe stà descrita ben da Umberto Martello Martalar insieme co un vocabołario 'ndo che xe stà tirà fora 'sti exenpi qua sóto:

Gramatica[canbia | canbia sorxente]

Maschil[canbia | canbia sorxente]

El maschil de artìcołi, nomi e agetivi (var. dei Sete Comuni):

  • Nominativo: Dar guute Mann (sojeto: el bon omo el varda)
  • Acuxativo: In guuten Mann (ojeto: varda el bon omo!)
  • Dativo: Me guuten Manne (conpl. digo al bon omo)

Neutro[canbia | canbia sorxente]

El nèutro de artìcołi, nomi e agetivi (var. dei Sete Comuni):

  • Nominativo: 'S guute Khint (sojeto: el bon fiol)
  • Acuxativo: 'S guute Khint (ojeto: el bon fiol)
  • Dativo: Me guuten Khinne (conpl. digo al bon fiol)

Influensa vèneta[canbia | canbia sorxente]

Come exenpio de influensa vèneta gh'è ła costrusion progresiva del verbo zeinan darnaach +infinìo osìa leteralmente èser drio +infinìo (ital. stare facendo).

  • 1°sing. Ich pin darnaach essan (so' drio magnar)
  • 2°sing. Du pist darnaach gean (te si drio ndar)

Influensa del itałian[canbia | canbia sorxente]

Come influensa de l'itałian gh'è l'artìcoło col posesivo che no se pol mìa far in tedésco: de maain faméeja (it. la mia famiglia) in tedésco el xe soło meine Familie e anca de maain Khindar (it. i miei figli) in tedésco el xe soło meine Kinder e anca in vèneto l'è soło mé fiułi sensa artìcołi. Nomi come "faméeja" i tradise l'orìxene vèneta (faméja).