Fumeti

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Jump to navigation Jump to search
On pùtèo che sfoglià on fumèto Marvel Comics

El fumeto xè on lenguajo costituìo da pì codixi, tra i quałi se distingùnò prinçipàlmènte quełi d'imaxine (ilustraxion: cołore, pròspètiva, montàgio...) e de tenporałità (armonìa, ritmo, naraxion...).

Will Eisner definise el fumeto cofà "arte sequenxiałe".

Poìché el fumeto xè in làrga parte utiłixà a fini naratìvi, eso xè spèso definio "leteratùra disegnàta"; in realtà, el fumeto pò esare utiłixà anca a scòpi non naratìvi: par esenpio, par na riçetta de cusina, o par realixar el librèto de istruxioni de on aparècìo. On esenpio concrèto de uso non naratìvo dèl fumeto xè el vołum Capir el Fumeto - L'arte invisibiłe, sagio sentifego sol fumeto realixà interàmente a fumeti da Scott McCloud.

Interesànte xè ła definixion che dà ło steso McCloud: «Imaxìni e altre figùre justapòste i' na dełiberàta sequenxa, co'ło scopo de comunicar informaxioni e/o prodùre na reaxion estetegà nel letor»[1]. En ogni caso, apàrtièn a pieno titoło ala categòria dełe pì modèrne arti visuałi, i n'era che - priviłexando l'imaxinè sora tuto - xè en grado de acòstar ła visionàrietà pop de Andy Warhol ala grazsia e ala poesia del'art déco e del'art nouveau, par apròdar al (rełativàmènte) reçente fenòmeno del vintage.

En poche parołe, el fumeto, nato par i adùlti, divegnuò poi teritòrio par l'infanxia, xè quindi tornà a esare patrìmonio de na fascia non esclusivàmente xòvaniłe. Nonostànte l'espàndèrsi de altri mexi de comunicaxion de masa, acònpagna ancor ogi - fin a detarne in molti casi rìtmi, tenpi e mòdi (o quantomèn limitàndosi a rejistràrne el divegnir) - el vivère (e el convìvare) cotidian.

El termine "fumeto" se riferise ałe "nuvołete", simiłi a sbufi de fumo, utiłixae par riportar el diałogo tra i personaji (deti in inglese balloon). Par divèrso tenpo, sopratùto in Itałia, furono utiłixaè dełe didascałie in calçe a sascuna vigneta, spèso costituie da do otònari in rima basada; soło sucesìvàmente venèro utiłixai i veri e propri "fumeti" (anca se ci son utiłixi preçedènti).

Nei Stati Unìi de Merica e nei paesi ànglofoni i fumeti son indicai cofà comics, in Giapòn vegnòno ciàmai manga ("imaxini in movimènto" o "senxa sènso"), in Francia sono ciàmai bande dessinée ("strise disegnàe"). Curiosàmente, nei paesi de lengua spagnola del Sud America, cofà ad esenpio l'Argentina, vien usà maxòrmènte el termine historieta, mentre en Spagna el termine pì difuso xè tebeo (derivà dal nome del pì fàmoso xornałe de fumeti publicà neła penisoła ibèrica, el TBO).

Notaxion[canbia | canbia el còdexe]

  1. Capir el Fumeto - L'arte invisibiłe, Torin, Vittorio Pavesio Editore, p. 13