Francesco Brusoni

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Jump to navigation Jump to search

Francesco Brusoni (Legnago, tra 'l 1465 e 'l 1470Legnago, prima de 'l 1536) xe stà un poeta e umanista veneto che 'l scrivea in latin.

Biografia[canbia | canbia el còdexe]

Francesco Brusoni el xe sta un famoxo umanista e 'l xe stà ciamà a insegnar a Rovigo in te 'l 1507 indove che 'l xe doventà anca sitadin 'norario. Ma a Rovigo ghe jera na fasion contraria e i 'o ga casà vìa in te 'l 1511 o in te 'l 1512. El xe stà ciamà a insegnar anca a Este indove che 'l xe stà dó ani, el 1521 e 'l 1522.

In te 'l 1525 e 'l jera stà xa fato poeta laureato e conte palatino a Venesia.

El xe morto a Legnago, indove che 'l jera visùo in te i ùltimi ani de 'a só vida; i 'o gà sepelìo in te 'a céxa de Santa Marìa, de sota de 'l altar de San Biagio.

Laori[canbia | canbia el còdexe]

Squaxi tuti i só laori de Francesco Brusoni i xe 'ndà perdùi. El gà scrito i Capitoli in itajan in te 'l 1502 par el marchexe de Mantova. Po' el ga scrito senpre in latin:

  • na poexia che 'a xe 'a prefasion a 'n laoro de 'l só amigo Geronimo Atestino: Libellus de gestiis Atestinorum (libreto sora 'e inprexe dei atexini) (1505)
  • De origine urbis Rhodiginae totiusque Paeninsulae (come 'a xe nasesta ła sità de Rovigo e anca el Poéxine), un poèma (tra 'l 1507 e 'l 1511)
  • Diphilus, na sàtira (1511)
  • na poexìa in te 'l Almanach perpetuum d'Abramo Zacuto, dedicà a 'l só amigo Luca Gaurico (1525)
  • Prognosticon mirabile, diis auspicibus, faventibus fatis, duce virtute et fortuna comite, un poèma de strołogìa
  • Sylva in laudem prudentissimi S.P.Q. Bellunensis, un poèma

De tuti sti laori se conose soło che 'e dó poexie, fòra che uno de i poèmi.

De origine urbis Rhodiginae[canbia | canbia el còdexe]

El De origine urbis Rhodiginae el xe un poèma in latin scrito in exametri. Forse el jera un mo' par dirghe grasie a i sitadini de Rovigo par verghe dà ła sitadinansa; el ga scrito el primo libro, che 'l conta come 'a xe nasesta a sità; po' 'l xe stà casà vìa da Rovigo e 'l poèma 'l xe stà lasà lì. No 'l xe gnanca stà stanpà; Gian Pietro Ferretti el gavea catà el manoscrito de Brusoni e 'l gavea copià i só versi par scrìvar Carmen de Hadria civitate. Quando 'n te 'l 1589 un serto Sisto Sandolino da Ùdine el cata anca eo un manoscrito e 'o stanpa, in tanti i ga dito che 'l jera stà Brusoni a copiar da Ferretti, ma soło in te 'l XVIII secoło Girolamo Silvestri el ghe dà rajon a Brusoni.

Bibliografia[canbia | canbia el còdexe]