Festa de łe Marie

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Jump to navigation Jump to search
Festa de łe Marie, edision febraro 2012

La Festa delle Marie xera 'na çełebrasion tìpega de ła çità de Venesia, che se desvolzeva co' cadensa anual a partìr presumibilmente dal IX secołlo. Sopressa 'ntel 1379, in ani recenti la Festa xe tornà in auge come rievocasion storica.

Orìxeni[canbia | canbia el còdexe]

Insìn dal IX secoło xe intestàda a Venesia l'uxansa de benedìr nel segondo xorno de febraro, festa de ła Purificasion de Maria, tute łe cubie che se gavarìa spoxà intra l'ano. Infra łe done che ciapava parte a ła benedision (che avegnìva ne ła cexa de San Piero de Castèło, vegniva sernìe łe dodexe più povare: gera vestìe co' abiti squarsóxi e inxogełàe co' monìłi un mucio presióxi, tuti ogeti inprestà da łe prinçipałi géxe de ła çità.

Ne l'ano 973, durante una de ste çełebrasion, Venesia gaveva subìo un asalto piratesco, e łe spoxe xe stàe rapìe co'i so xogéłi. La popołasion gà insorxesto riussìndo a salvar le putèłe. Par ringrasiàr la Madona de ła sua intercesion, xe stàda istituìa ła Festa de łe Marie.

Ełementi ed evołusion[canbia | canbia el còdexe]

La Festa de łe Marie prevedeva, oltra a ła benedisión de łe cùbie, el sortegio de łe dodexe tose più bełe tra łe famegie povare de ła sità; ognuna de łore vegniva asegnà a 'na famegia rica, che gaveva el conpito de donarghe vestìi, xogéłi e 'na dote parchè se podesse maridàr. Nei xorni drìo se desvolxeva può 'na serie de cerimonie siviłi e lerigióxe culminanti co' na prusisión de barche par tuto el Canal Grando, nel corso de ła quała łe "Marie" (cussì gera ciamàe łe fie sortegiàe) fava squarso de ła so bełésa e dei so xogéłi. Le cerimonie gera conpagnàe da feste dansanti, bancheti e altri goxoviłi; inaxonta veder le Marie gera considerà de bon auspicio, oltra che a 'na festa par i oci del publico mascìłe: pertanto, ła Festa si protraeva par tanti xorni (anca do setimane) e atirava tante persone che rivava da altri paesi.

Le "Marione" e 'l declino[canbia | canbia el còdexe]

Tutociò ła Festa de łe Marie creava anca non poco sconbùgio : nasseva spesso che łe toxe in prosinto de maridàrse vegnisse cortixàe, e 'ntel pexór dei caxi viołentàe, dai omeni rivài a vederle. Inaxonta el sortegio de łe Marie simentava agri atriti tra łe famegie, tanto tra quełe povare (che, in caxo de perdita, protestava par la mancàda vitoria) quanto tra quełe riche (che no vołeva sobarcarse i oneri economici prevedùdi). Cussì łe tose in carne e osa vegniva gradualmente sostituìe da statue de łegno, ciamàe Marione o Marie de tòła (Marie de łegno). Lore vegniva vestìe e inxogełàe, ma a difarensa de łe so corispetive "umane" no vegniva guarnìe de portàr , e so'l fenìr de ła el parécio tornava a ła famegia che ne deteneva el legitimo posèso. Co' sta nova inpostasion ła festa però gà perdesto el so senso orixinàl e insieme co' staltro el piasér dei venesiani, che gaveva reagìo in manièra sdegnà e rabióxa sercando adiritura de sabotàr la festa. 'Ntel 1349 ła Republica de Venesia gà dovesto emanàr 'na łexe par la quała chisesìa slansasse erbàgi contra ła prusisión de łe Marione sarìa stà punìo co' ła galìa; ciò tutavia no ga fato altro che far pèrder ulteriormente prestigio a ła Festa de łe Marie, che sol che trent'ani drìo xe stàda definitivamente soprèsa.

Rievocasion storica[canbia | canbia el còdexe]

In ani recenti Bruno Tosi gà restituìo ła Festa de łe Marie a l'interno del Carneval de Venesia; se trata de 'na rievocasion de ła Festa orixinàl, durante ła quała dodexe fie venesiane desfìła in abiti medievałi e rinasimentałi in Piasa San Marco. Finìa ła sfiłata, ła pi beła fra łòre riseve el titòło de Maria dell'anno.

Curioxità[canbia | canbia el còdexe]

Par ch'el termine atual marionéta riva pròpio da łe Marione; a Venesia xe inaxonta ancora ancùo uxuàl ciamàr "Maria de tòła" 'na dona slavàda e sensa espresión.