Céxa de Santa Maria Sunta (I Gexuiti)

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.


Infobox de Strutura
Céxa de Santa Maria Sunta
Chiesa dei Gesuiti Cannaregio Venezia facciata.jpg
EtimołoziaAsunsion de Maria e Conpagnia de Jezù Cànbia el vałor in Wikidata
TipoChiese gesuitiche (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
ArchitetoDomenico Rossi
Durada costrusion1715
1148 (Gregorian) Cànbia el vałor in Wikidata
DedicàAsunsion de Maria Cànbia el vałor in Wikidata
Pozision

45°26′36″N 12°20′21″E / 45.443333°N 12.339167°E45.443333; 12.339167Coordinae: 45°26′36″N 12°20′21″E / 45.443333°N 12.339167°E45.443333; 12.339167

StatoItàlia
RejonVèneto
Sità metropułitaneSità metropułitana de Venèsia
ComuniVenesia Cànbia el vałor in Wikidata
Stiłearchitettura barocca (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
MateriałeQuareło Cànbia el vałor in Wikidata
DiòcezePatriarcato de Venesia Cànbia el vałor in Wikidata
RełijonCatołega


Ła céxa de Santa Maria Sunta, dita anca I Gesuiti, xe un edificio lerigióxo de ła sità de Venesia, situà inte el sestièr de Canaregio, in Canpo dei Gexuiti, non lontan da łe Fondamenta Nove

Storia[canbia | canbia el còdaxe]

Segondo alcune fonti [1] ła Ceza gera stàda finansiàda da un certo Pietro o, segondo el Doxe Andrea Dandolo, Cleto Gussoni inte el 1148 co tereni, aque e palùi. Inte el 1154 Cleto ghe gà xontà un Ospitale indove curàr i pori inpià, sia omeni che done. Un altro Gussoni, de nome Buonavere, parente e rède del precedente, infìn ghe gà xontà vigne e altri so tegnéri, inte i distreti de Cioxa e Pełestrina. Inte el monastièr dei Gesuiti gavea ciapà i vòti un menbro de ła stesa famegia, Marco Gussoni, miracołà da l'ałora Beato e deso Santo Luigi Gonzaga. Se conta che inte el 1601 Marco, becà da na gravisima infermità, xe guarìo indiłatamente senplicemente ciamando el Santo. Parò el xe morto de giandùsa (pestiłensa) a Ferrara mentre el gera drìo far òpare de asistensa (sufràgio) ai inpestài el I agosto 1631 e xe stà definìo omo de soma pietà. Un so retràto intitołà apónto Marco Gussoni che benedisce gli appestati inte el Lazzaretto di Ferrara, datà 1664, xe prexente ne łe cołesion de Ca' Rezzonico.

Sant'Ignazio di Loyola gà vixità ła sità de Venesia par la prima volta inte el 1523 par inbarcarse cofà pełegrìn par Geruxałeme. El ghe xe tornà inte el 1535 co un grupo de amiçi che se faseva xa ciamàr ła Conpagnia de Gexù, e qui el xe stà ordenà sacerdote. Gà bastà do ani par semenàr ben in laguna e aver un gran sèguito. El xe partio par Roma inte el 1537.

A cauxa de łe criche intrà papa Paolo V e ła Serenissima, inte el 1606 ghe xe stà l'interdéto (divieto de oficiàr riti rełigioxi a Venesia) e come conseguensa l'espulsion dei Geseuiti fin al 1657. In quei ani Venesia gera inpegnàda in una logorante guèra ai Turchi, e papa Alessandro VII gò decixo de slarghixàrghe i beni dei Crociferi, ordene nato par asìster i Crociati e da sto papa sopreso.

Indrìoman Venesia gà vendùo par sinquantamiłe ducati ai Gesuiti l'intiero conpleso che ghe gera stà slarghixà, costituìo da na céxa, un ospeàl e un convento. Ma par i Gesuiti ła vecia Ceza dei Crociferi no gera bastansa granda. Cussì inte el 1715 ła gà butàda xo e i gà costruìo el so tenpio. Ła Ceza ciaparà el nome de Santa Maria Sunta, in onor de ła Madona, e ła sarà finansiàda da ła famegia furlana Manin, famegia patrisia dal 1651. Ła Ceza sarà consacràda inte el 1728.

Descrision[canbia | canbia el còdaxe]

Céxa de Santa Maria Sunta (I Gexuiti)

I Gexuiti a Venesia gà identifegà in Domenico Rossi, autor anca de ła Céxa de San Stae l'architeto ideal par reałixàr l'òpara de cui necesitava. No xe stà un cònpito senplicen pa'l tecnico visto ch'el gaveva da seguìr schemi rigoroxi, che par i comiténti ricordava el Conségio de Trento.

La fasàda xe tramexàda in do ordeni, queło inferior se puxa su oto cołone so ła cuała puxa el sogièr de sora moso e scavesà dal segondo ordene. Le cołone tien su oto statue che co quatro drento artànte nicie raprexenta i "Dodexe apostołi". Altre quatro statue, in bande al porton, raprexenta San Giacomo Maggiore, San Pietro, San Paolo, San Matteo Evangelista. El tuto xe sorastà da l'òpara de Giuseppe Torretti. L'Assunzione della Vergine Maria, logàda sòra el tìnpano. In tenpi recenti xe andàda persa l'òpara de Francesco Bonazza. Na fiàmoła cołor verde e bianco de màrmaro, pòsto danànsi a ła fenestra central.

Ła pianta de ła Ceza xe tìpega de łe Ceze dei Gesuiti, a croxe latìna, co tre capèłe par parte inte el braso più longo. Transeto e presbiterio a fondo piato fiancài da do altre capèłe. Łe sìe capèłe in banda de ła navàda xe separàe intrà łòre in picołi anbienti, na volta dedicài a łe confesión. Fra ła segonda e ła tersa capèła, el notevołe bigónso de Francesco Bonazza, e longo tuto l'àndio i "coreti", grasie grade indove se afasava i ospiti del convento. Ła navàda de ła Ceza se restrenxe danànsi l'alter dedicà a ła Santissima Trinità, grasie a ła prexensa de quatro piłastri che tien su l'arcàda a croxera. Del 1725-1731 a decorasion a do cołori, bianco e verde, dei marmi e dei siòłi.

Decora i sofiti i afreschi de Ludovico Dorigni, Angeli musicanti in gloria, datà 1720 inte el presbiterio, Il trionfo inte el nome di Gesù, del 1732, inte el sofito a croxera; de Francesco Fontebasso ''Abramo'' che adora i tre anxołi, e ła Visione de San Zuane Evangełìsta, sol sofito de ła navàda, del 1734. El presbiterio xe sircuìo da statue de cherubini, anxołeti, anxołi e arcanxołi de Giuseppe Torretti. De Giuseppe Pozzo xe l'altèr, so staltro se rimarca diexe cołone sormontàe da na cuboła bianca e verde.

El canpanièl dobòto xe queło che xe stà fabricà patòco par la Ceza dei Crociferi, l'ugnòło particołàr del setesento xe ła caxànsa canpanaria.

Opare d'arte[canbia | canbia el còdaxe]

Ne ła sagrestìa xe ospitài ben vìnti dipinti de Jacopo Palma il Giovane. Fra staltri el Martirio di San Giovanni Battista intrà San Lanfranco e San Liberio, del 1610, che un tenpo gera posto ne ła capèła de l'Arte dei Varoteri (ła corporasion dei pełiseri de Venesia).

Note[canbia | canbia el còdaxe]

  1. Giangiacopo Fontana, Illustrazione storico critica della Chiesa di Santa Sofia del 1836

Bibliografia[canbia | canbia el còdaxe]

  • Flaminio Corner. Notizie storiche delle Chiese e Monasteri di Venezia e Torcello Padova 1758
  • Gian-Jacopo Fontana. Illustrazione storico critica della Chiesa di Santa Sofia Venezia 1836
  • Marcello Brusegan. Le chiese di Venezia Ed. Newton Compton 2008
  • S Lunardon "Hospitale S Mariae Crociferorum. L'Ospizio dei Crociferi a Venezia, IRE, Venezia 1985

Altri progeti[canbia | canbia el còdaxe]

Controło de autoritàVIAF (EN139709462 · BAV ADV11364681 · WorldCat Identities (EN139709462
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Céxa_de_Santa_Maria_Sunta_(I_Gexuiti)&oldid=1042585"