Andrea Griti

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Jump to navigation Jump to search

Andrea Griti (Bardołin, 17 de avril 1455 - Venesia, 28 de disenbre 1538) el xe sta el setantaseteximo doxe de ła Repùblica Veneta.

Andrea Griti
Ritratto del Doge Andrea Gritti - Tiziano 059.jpg
SitadinansaRepùblega de Venèsia
Nasimento17 de apriłe 1455, Bardołin
Morte28 de diçenbre 1538, Venesia
SpoxàVendramin
Ocupasion

Stema de Andrea Griti
cexa de San Francesco de ła Vigna

Fioło de Francesco e de Viena Zane, dopo esar restà orfano de pare el vien tirà su da so nono Triadano, che se ło porta drio durante łe so inbasarie pa' ła Republica in Inghiltera, Fransa e Spagna. Inte el 1476, so mojere Benedeta Vendramin ła more co ła jera drio partorir Francesco, ugnoło fioło legitimo del Griti. Xovane védoo el se trasferise a Costantinopołi, 'ndove jera bałio el proxio Batista. Là el fa el marcante, soratuto de grani, e 'l va convivare, a Pera, co na xovane greca da ła cuałe el gavarà cuatro fiołi "bastardi": Alvixe, Xorxi, Lorenso e Piero.

Inte el agosto del 1499 i turchi i descoerxe che'l ghe pasa informasion a Venesia so ła marineria miłitare otomana. Grasie a l'amicisia co'l vixir el riese a evitar ła péna de morte e 'l vien icaxonà inte ła fortesa de łe Sete Tori (ciamà da i turchi Yedikule) . Dopo scuaxi tri ani el vien rełasà par condure łe tratative de pase infrà Venesia e 'l turco.

Inte el 1503 el torna Venesia, 'ndove el se marida co Maria Donà che ła ghe darà do fiołe: Benedeta e Viena. A Venesia el se dedica a ła pułitega e inte el 1509 el deventa procurador de San Marco. Dopo ła sconfita de Agnadeło el guida ła reconcuista del stato da Tera: a lujo el entra a Pàdoa, che'l defendarà, inte el setenbre del steso ano, dal asedio de łe trupe inperiałi; cuindi el riconcuista Soave. Inte el disenbre del 1511 el xe so'l fronte orientałe e inte el febraro del 1512 'l entra a Bresa, ma sensa l'artiłieria no'l pol destanar i ocupanti fransexi che se xe rintanai inte el casteło, che, insieme a i rinforsi guidai da Gaston de Foix-Nemours i bate i venesiani e i catura el Griti. Portà a Pavia, po inte el castel Sforsesco a Miłan e cuindi a Lion el vien libarà inte el 1513 dato che intanto Venesia e Fransa łe xe deventae aleae. El rientra cuindi Venesia 'ndove el vien nominà savio del Consejo. Inte el majo del 1514 el vien nominà Capitan Xeneral da Mar.

El 20 de majo del 1523 el vien eleto doxe, co'l minimo indispensabiłe de i voti. A ła so morte, avegnua el 28 de disenbre del 1538, el vien sepolto inte ła cexa de San Francesco de ła Vigna.

Altri projeti[canbia | canbia el còdaxe]


Doxe de Venesia

 
Cuel prima Cuel daspò
Antonio Grimani 20 de majo 1523 - 28 de disenbre 1538 Pietro Lando
Controło de autoritàVIAF (EN74651632 · ISNI (EN0000 0000 8155 3539 · LCCN (ENn85354425 · GND (DE118901338 · BNF (FRcb12082240c (data) · BNE (ESXX5486109 (data) · ULAN (EN500206674 · BAV ADV10310704 · CERL cnp01324232 · WorldCat Identities (ENn85-354425
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Andrea_Griti&oldid=895888"