Salta al contegnùo

Ìzoła de ła Mona

Pending
Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Infobox de Zeografia fìzegaÌzoła de ła Mona
Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.

Cànbia el vałor in Wikidata
SorteÌzoła Cànbia el vałor in Wikidata
ÒparaErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
EpònemoErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Parte deErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Ecorejon (WWF)Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Rejon zeogràfegaGrandi Antille (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
Inte l'àrea protezestaErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Scumìsio
ContinenteErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Nasion rivarescaErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Cuota inisiałeErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Rejon aministrativaErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
PozisionErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Finałe
Cuota finałeErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Rejon aministrativaL'ID " invalid value (nil) at index 1 in table for &#039;concat&#039;.</span></strong>" no el xé riconosuo dal sistema. Dopara on ID de entità justo.
PozisionErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Cànbia el vałor in Wikidata El paràmatro Errore Lua in mw.lua alla linea 656 no no el xe on vałor bon de "latitud,longitud"
A 
El modeło {{Coord}} el ga catà fora dei erori(istrusion):
  • coordenae no spesifegae

B 
El modeło {{Coord}} el ga catà fora dei erori(istrusion):
  • coordenae no spesifegae
Bagnà daMar de i Caràibi e Canale della Mona (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
Caena montagnozaErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Rente aErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
ÌzołaErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
EmisàrioErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Rente aErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Conca idrogràfegaErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
DigaErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Dati e sifre
Altitùdene95 m Cànbia el vałor in Wikidata
ProminensaErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
IzołamentoErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Lìnea costieraErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
ProdonditàErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
CiuzaErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
SaltoErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Mezura7 (larghesa) × 11 (longhesa) km
Ponto pì basoErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.  (Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.)
Ponto pì altoErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.  (Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.)
TraversaErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Parmete de far pasarErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
MateriałeErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Àrea56,783 km² Cànbia el vałor in Wikidata
Superfise conca idrogràfegaErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
PendensaErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
National Register of Historic Places listed place (en) TraduziErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Data17 de disenbre del 1993
Identifigadore[Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. 93001398]
National Natural Landmark (it) TraduziErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Data1975
Identifigadore[Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. MOMO-PR]
Mezure e indegadori
SałinitàErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
PortadaErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
VołumiErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Istòria
PerìodoErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Data de descuerta o invensionErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Prima mesion documentadaErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Stato de conservasionErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Sci alpin
Remontador montanErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
PisteErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. : Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Scì de fondo
PisteErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. : Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Atività
CreatorErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Cànbia el vałor in Wikidata
CreasionErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
DesołusionErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Dì de verturaErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
DoparasionErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Vizitanti anuałiErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
BudgetErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
FondadorErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Zestor - oparadorErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
PropietàrioErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Rente aErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Rivar cuàErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
ServisiErrore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.

Mona (in spagnoło Isla de Mona) ła xe na ìzoła de el arsipełago de Porto Riko. Ła se trova inte el mexo de el Kanal de ła Mona, a 61 km a est de Hispaniola e 65 km a ovest de Porto Rico. Ła someja par topografia, ekołoxia e istoria a ła ìzoła de 'Navassa[1].

Zeografia fixega

[canbia | canbia el còdaxe]

De forma quaxi sircołar, łonga 10,7 km e łarga 7,37 km, Mona ła se distira so un altopian alto fin 95 m so el łivel de el mar, composto da roce dołomitege e kalcaree[2], caraterixà da ła presensa de tante grote[3], ke el digrada verso el mar par mexo de fałexie, ke łe se kata inte tute łe coste; in serte baie łe se ga formà de łe spiaje sabioxe. No ge xe sorxenti de aqua dolse.

Ła ga un clima partikołarmente arido, co na tenperadura mèdia de 27 °C e na piovoxità mèdia de 1423 mm.[4]

Ła xe koverta par 40,28 km² da foreste montane, par 11,27 km² da kaktus, par 3,77 km² da foreste kostiere e par 1,47 km² da foreste umede. In sta ìzoła ła natura ła xe skuaxi inkontaminada, e ła xe abitada da tante spece endemege de piante, anfibi, retiłi e oxei, intra łe kuałi se rikorda ła iguana terestre de Mona e el figo chumbo.

Zeografia antropega

[canbia | canbia el còdaxe]

Insieme a el ìxołoto de Monito, 5 km a nordovest, e a ła ìzoła Desecheo, 40 km a nordest, ła raprexenta una de łe sirkoskrision de el komun portorikan de Mayagüez. La superfisie total de łe tre ìzołe ła xe de sirka 57 km² pari a el 28,3% de tuta ła area comunałe.

Da el 1986 tuto el teritorio de ła ìzoła[5], el xe na riserva natural. Ankuo ła xe dixabitada [6] e ła xe diventada na meta de ekoturixmo: ła se pol vixitar durante el dì in 70 par volta, rivando in aereo sol so aeroporto picenin, o pì komunemente, via mar.

Probabilmente i primi omeni insediai a Mona i xe stai i Arawak provenienti da Hispaniola, de i kuałi se gà katà instrumenti de sirka 5000 ani fa. Soło tanto tenpo daspò i xe rivai i Taino.

Ła xe stada deskoverta inte el 1494 da Kristoforo Kolombo ke el ga capà el nome taino de ła ìzoła: Amona[7] e el ga rivendicà el teritorio par ła korona spañoła. I spañołi da ła fin de el XV sekoło i ga provà a inpiantar na kołonia, par desfrutar ła estrasion de guano, ma vista ła poxision inadata, ła xe stada abandonada progresivamente durante i sekołi da el XVI a el XIX sia da i kołoni ke da i indixeni, diveñendo un kovo de pirati.

Da ła metà de el XIX sekoło a el 1927 ła ga de novo ospità na miniera par estrar el guano de barbastrijo. Ła xe pasada a ła aministrasion statunitense inte el 1898. Inte el 1900 el xe sta kostruio el faro, so proxeto de Gustave Eifel, ke dèso el xe iscrito a el Rexistro Nasional de i posti istoregi de el governo mèrikan.

Gałeria de someje

[canbia | canbia el còdaxe]
  1. ↑ inte el Canale de Giamaica, intra ła Xamaica e Haiti
  2. ↑ depositae inte el Miosene, sirca 24-25 miłioni de ani fa
  3. ↑ łe coverxe sin a el 2% de ła superficie e riva a 244 m de łongesa
  4. ↑ https://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php Archivià il 28 de novenbre 2017 in Internet Archive.
  5. ↑ par un total de 157379 etari, conprendendo un spasio marin de 9 mija nautege tuto torno e el ìxołoto de Monito.
  6. ↑ co ła eċesion de i guardiaparco
  7. ↑ nome de un capotribù Taino

Altri projeti

[canbia | canbia el còdaxe]
Controło de autoritàVIAF (EN) 240514343 · GND (DE) 4342261-5 · WorldCat Identities (EN) 240514343
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Ìzoła_de_ła_Mona&oldid=1227732"