Bretagna

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Bretaña
(BR) Breizh, (ROA-GAL) Bertègn
rejon
Bretaña – Stema Bretaña – Bandiera
Dati aministrativi
Stato Flag of France.svg Fransa
Cavedal Rennes
Presidente del Consejo rejonal Pierrick Massiot (PS) dal 2012
Lengue ufisiałi fransexe
Lengue brètone, gałò
Teritorio
Coordinae
de ła Cavedal
48°07′19″N 2°46′08″W / 48.121945, -2.768889Coordinate: 48°07′19″N 2°46′08″W / 48.121945, -2.768889
Altitudine 90[1] m s.l.m.
Superfise 27 208 km²
Abitanti 3 175 064 (2009)
Densità 116,7 ab./km²
Dipartimenti Côtes-d'Armor(22), Ille-et-Vilaine(35), Morbihan(56), Finistère(29)
Arrondissement 15
Cantoni 201
Comuni 1270
Rejon confinanti Basa Normandia (FR-25), Rejon deła Łoira (FR-52)
Altre informasion
Fuxo orario UTC+1
ISO 3166-2 FR-E
Còdexe INSEE 53
Nome abitanti brètoni
PIL (PPA) 25 200[2] mln
PIL paromo (PPA) 22 8000[2]
Locałixasion

Bretaña – locałixasion

Bretaña – Mapa
Sito istitusionałe


La Bretagna ,Breizh par breton, la xe na region de la Franza nord-ocidental.

Ła xe sudivisa in 4 dipartimenti: Côtes-d'Armor (bret. Aodoù-an-Arvor), Ille-et-Vilaine (bret. Ill ha Gwilen), Morbihan e Finistère (bret. Pennar-Bed).

Sità prinçipałi xe Rennes, Brest, Saint-Malo e Quimper.
Altre locałità famose xe Camaret-sur-Mer, Carnac, Concarneau, Crozon, Dinard, Guimiliau, Landévennec, Lannion, Lorient, Morlaix, Paimpont, Perros-Guirec (con Ploumanac'h), Pleyben, Plougastel-Daoulas, Pont-Aven, Roscoff, Trégastel, ecc.

Situazion Zeografega[canbia | canbia sorxente]

Pointe du Raz, Bretagna.

Co na superficie de 27 209 km², la conprende la penisola che la se destira par 240 km sul Oçeano Atlantego intra'l canal de la Manega, al nord, e el golfo de Biscaja, al sud, Rennes ła xe ła so capitałe. ła popołasion (1999), ła xe de 2 906 197 abitanti. la Bretagna la xe una de le region francesi que pì la gode de la mazor longhezza de le coste. Tradizionalmente, se ga destinvìo inte la region costiera (l'Armor, el lido) da la region centrale (l'Argoat).

Clima[canbia | canbia sorxente]

Ła Bretagna ła gode de un clima oseánego, tenperà, su tuto el łongo del łitorałe, co débołi diferense de temperadura intra'l autun e el inverno. El vento de nordest el dòmina el nord. łe piove ve xe frecoenti, però de poca intensità. Inte na stesa jornada, el xe normałe che i se alterne el ciaro e el siel cuert. ła vexetasion ła xe abondante. Inte ła antighedà, ła Bretagna ła jera na rejòn de bocage, łe tipeghe bariere de àlbari intra i canp, però ła reorganixasion de łe parsełe inte i ani 60 (ła consentrasion parcełaria) ła ga ełiminà na gran parte de ła vexetasion che ła bordava i canp.

Cultura[canbia | canbia sorxente]

Aspeti łengoìstici[canbia | canbia sorxente]

Complèso neołìtico: Morbihan

Ła Bretagna ła xe conposta storicamente da do àree łenguìstiche: ła Bretagna inferior, o Breizh Izel a ovest (Finistère, Morbihan e parte de ła Côtes-d'Armor) onde se parla ła łéngoa brètona, inparentada al gałexe e al cornico. Inte ła Bretagna superior, Breizh Uhel a l'est (Ille-et-Vilaine e Loire-Atlantique) onde se parla dei diałeti neołatini (langue d'oïl) conosesti col tèrmine de gało.

Cofà tante łéngoe rejonałi in Fransa, e dopo na severìsima połitica anti-brètone del Stato fransexe, l'uxo del brètone el xe diminuìo tant, a vantajo del fransexe, soratuto durante el XX secoło. El xe stà inte i ani '60 che el fransexe el ga superà el brèton, ma a partir dai ani '70 el brètone el se ga risvejà, invese i difensori del gało i ga scumisià a farse senti dai ani '90. Uncuò ghe xe pi o manco 300 000 persone che łe parla el brèton.

Enblemi[canbia | canbia sorxente]

  • el scudo de ermełin, sernìo dal duca Joani III inte'l 1316 par sostituir qûeł łà vecio de ła dinastìa de Dreux.
  • ła nova bandiera bretone ła xe ciamada Gwen ha Du (Bianco e Moro). ła xe formada da łe coe de ermełin su fondo biancho a łe quałe Morvan Marchall el ga xontà inte'l 1923/1925 9 bande bianche e more orixontałi, rapresentanti i nove paexi/vescovadi tradisionałi brètoni, par modernixarlo. El ghe somejava, cusita, a łe bandiere dei paexi demograteghi o emansipai cofà i Stati Unii, ła Grecia o ła Gran Bretagna.
  • n'antro enblema el xe ła coa de ermełin.

Economía[canbia | canbia sorxente]

Carta stradałe de ła Bretagna

L'economía de ła Bretagna ła xe inclinà par la agricoltura e łe indùstre agroałimentarie, el turismo de istà inte'l łitorałe, e coalche sentro industriałe e tecnołóxico avansà cofà (Rennese Lannion).

Note[canbia | canbia sorxente]

  1. (IT) [1]
  2. 2,0 2,1 Eurostat 2009