V sècoło v.C.

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
(Rimando da V secoło a.C.)
Jump to navigation Jump to search

II mìłenio v.C. | I mìłenio v.C. | I mìłenio


VIII sècoło v.C. | VII sècoło v.C. | VI sècoło v.C. | V sècoło v.C. | IV sècoło v.C. | III sècoło v.C. | II sècoło v.C.


Ani 490 v.C. | Ani 480 v.C. | Ani 470 v.C. | Ani 460 v.C. | Ani 450 v.C.
Ani 440 v.C. | Ani 430 v.C. | Ani 420 v.C. | Ani 410 v.C. | Ani 400 v.C.

500 a.C. 499 a.C. 498 a.C. 497 a.C. 496 a.C. 495 a.C. 494 a.C. 493 a.C. 492 a.C. 491 a.C.
490 a.C. 489 a.C. 488 a.C. 487 a.C. 486 a.C. 485 a.C. 484 a.C. 483 a.C. 482 a.C. 481 a.C.
480 a.C. 479 a.C. 478 a.C. 477 a.C. 476 a.C. 475 a.C. 474 a.C. 473 a.C. 472 a.C. 471 a.C.
470 a.C. 469 a.C. 468 a.C. 467 a.C. 466 a.C. 465 a.C. 464 a.C. 463 a.C. 462 a.C. 461 a.C.
460 a.C. 459 a.C. 458 a.C. 457 a.C. 456 a.C. 455 a.C. 454 a.C. 453 a.C. 452 a.C. 451 a.C.
450 a.C. 449 a.C. 448 a.C. 447 a.C. 446 a.C. 445 a.C. 444 a.C. 443 a.C. 442 a.C. 441 a.C.
440 a.C. 439 a.C. 438 a.C. 437 a.C. 436 a.C. 435 a.C. 434 a.C. 433 a.C. 432 a.C. 431 a.C.
430 a.C. 429 a.C. 428 a.C. 427 a.C. 426 a.C. 425 a.C. 424 a.C. 423 a.C. 422 a.C. 421 a.C.
420 a.C. 419 a.C. 418 a.C. 417 a.C. 416 a.C. 415 a.C. 414 a.C. 413 a.C. 412 a.C. 411 a.C.
410 a.C. 409 a.C. 408 a.C. 407 a.C. 406 a.C. 405 a.C. 404 a.C. 403 a.C. 402 a.C. 401 a.C.

El V sècoło v.C. xe on secoło del I mìłenio v.C., che 'l xe tacà 'ntel an 500 v.C. e 'l xe finì 'ntel ano 401 v.C..

Robe che łe xe sucese[canbia | canbia el còdexe]

Sto secoło el xe dito da tanti on gran sècoeo par el sviupo del umanità, 'ntel cual i vèneti antighi i jera senpre on dei popoi pì 'vansai e dal secoło prima i jera intrai 'ntel łoro tenpo de pì sviłupo, en sto secoło nase ła republega romana e i fiorise i gran pensadori che i vive sortatuto in Gresia 'nte łe sità stado, pì famoxa e rica Atene 'ntel Atica che co Pericle riva al età d'or. En Çina e India i xe stai fati dei inportanti testi de matematega. I nase el Budismo, Confuçianeximo e Jainismo.

  • I Vèneti antighi i abita tut el veneto da Bresa fin al Istria, i xe on popoło avansà e struturà. I xe boni e avansai 'ntel agricoltura, 'ntel artexanà, 'nte ła costrusion de armi e altre robe che i trafega co altri popoi tacai e no grasie a ła navegasion; i ga na łengoa co na scritura, de łe łexi, e tante sità e sentri pì o manco grandi e tanto altro.
  • Fra el 499 v.C. 479 v.C. ghe xe e Guère greço-persiane, che porta łe peleis greçe co cao Atene e Sparta a batarse contro 'l Inpero Persian. E guere e finise co a vitoria greça.
  • En Gresia, fiorise ła cultura, finise l'età arcaica e taca chea clasega, Socrate 'l xe on dei pì grandi fioxofi del tenpo, co studenti famuxi anca łori cofà Platon e Senofonte. I traxisi Eschiło , Sofocle e Euripide , cusì cofà el comego Aristofan i fa de łe gran opare studiae anca si dì de ancó.
  • Łe tension fra Sparta e Atene e porta a ea Guèra de ła Morea (431-404 v.C.) fra sti do stadi e i so ałeài. A guera finise co ła vitoria de Sparta e dei so ałeai.
  • In Çina, i nase 7 reni che i se conbate par 180 ani (403 a.C. - 221 a.C.).

Personaji segnefegadivi[canbia | canbia el còdexe]

  • 'Nte ła Gresa Antiga:
    • Miłisiade, miłitar ateniexo (550 v.C. - 489 v.C.)
    • Łeoneda I re spartan de Sparta (so par zo 540 v.C. - 480 v.C.).
    • Aristide, poidego e miłitar ateniexo (530 v.C. – 468 v.C.)
    • Eschiło, dramaturgo atego (525 v.C. - 456 v.C).
    • Pauxania , xenerał spartan (fra el 515 e 'l 510 v.C. – 470 v.C.).
    • Sòfocle, drammaturgo ateniexo (497/6 v.C. - 406/5 v.C.).
    • Pericles, poidego, orador e miłitar ateniexo (so par zo 495 v.C. - 429 v.C.).
    • Zenon de Elea, fiłoxofo eleatego (so par zo 490 v.C. - 430 v.C.).
    • Erodoto, istorego carian (484 v.C. - 425 v.C.)
    • Euripide, dramaturgo atego (fra el 485 e 'l 480 v.C. - 406 v.C).
    • Socrate, fiłoxofo ateniexo (470 v.C. - 399 v.C.).
    • Ipocrato, mèdego e geografo de Coo (460 v.C. - 377 v.C.).
    • Democrito, fioxofo e matematego tracio (460 v.C. – 370 v.C.).
    • Połicleto, scultor arghivo.
    • Alçibiade, stadista, orador e xenerał ateniexo (450 v.C. – 404 v.C.)
    • Aristofan, commediografo ateniexo (so par zo 445 v.C. – 385 a.C.)
    • Platon, fiłoxofo e matematego ateniexo ( so par zo 427 v.C. - 347 v.C.).
  • In Persia:
    • Serses I, re de Pèrsia (519 v.C. – 465 v.C.).
  • Un Pałestina:
    • Ezra, scriba, profeta e guida dei abrei in patria (so par zo 480 v.C - 440).

Invension e descoverte[canbia | canbia el còdexe]

Notasion[canbia | canbia el còdexe]


Altri projèti[canbia | canbia el còdexe]

  • Collabora a Commons Su Commons ghe xe dei file multimediałi su V sècoło v.C.