Sebastiano Venier

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Jump to navigation Jump to search
Sebastiano Venier
Jacopo Tintoretto - Portrait of Sebastiano Venier with a Page - WGA22698.jpg
IncarghiDoxe (11 de xugno 1577, 3 de marso 1578)
TìtułiDoxe de Venesia
Nasimento1496, Venesia
Morte3 marso 1578, Venesia
SepełestoBaxełega de San Zanipoło, Venesia
SpoxàCecilia Contarini
DinastiaVenier

Sebastiano Venier, o Veniero (in venesian Sebastian Venier) (Venesia, 1496 sìrca – Venesia, 3 de marso del 1578), el xe stà l'87º doxe de ła Repùblega de Venèsia da l'11 de xugno 1577 finmente ła so morte.

So fiol de Mosè Venier ed Elena Donà [1][2], xera san e robusto, e el esprimeva un inxegno notevołe, sìben che el fuse de ìndołe furioxa e viołenta el gaveva un modo parlar eficase e smisià e, anca no gavendo łaurea dotorałe, ga oparà cofà avogador fin da bòcia xovane, mostrando de èsar un xurista pìtosto provéto [3].

El 3 xugno 1544, ‘nte ła céxa de Santa Maria degli Angeli a Murano, ga spoxà Cecilia Contarini di Natale, che ghe ga daxesto ‘na fìa, Elena [4], ła cuała se xe andà a xontar ai altri do fiòłi, Filippo e Marco, avesti da raporti inlegìtimi [4].

Cuatro ani drìoman el xe deventà aministrador del goèrno de ła Republica de Venesia e goernador de Candia, indove el xe restà fin a l'11 xenaro 1551 [4].

El xe stà inaxonta capitàn a Bresa ‘ntel 1561, e podestà a Verona dal 1566 al 1568 [2].

‘Ntel setenbre 1562 el xe stà ełexesto Savio Grando de ła Repùblega [5].

‘Ntel 1570 el xe deventà prima Procurador de San Marco; drìoman, a marso, proveditor de Corfù [6]; el 17 xugno, provetitor xeneral de Sipro [7]; infìn, el 13 desenbre, Capitano General da mar[8] de ła flota di Venesia inpegnada inte ła nova guera contro i Turchi otomani, sostituìndo el predecesor Girolamo Zane.

Bataja de Łepanto[canbia | canbia el còdaxe]

Search ballonicon2.svg Par savèrghene de pì, vardarse ła voxe Bataja de Łepanto.

‘Ntel 1571 el xe stà uno dei protagonisti de ła bataja de Łepanto, che ga vedesto łe forse de ła Łiga Santa inflixer ‘na pexante sconfita ai Turchi. El ga comandà łe forse de Venexia dal ponte de ła Capitana, ła cuałe stasionava al çentro de ła flota, suito a sànca de ła Real de don Giovanni d'Austria. Tutociò che’l gavese xa setantasincue ani[9], Venier ga ciapà parte in prima parsona al conbatiménto, copando numaroxi Turchi a colpi di bałestra che un agiutante ghe recargava, stanche che i so brasi no i gaveva più bastante forsa [10].

El xe stà anca ferìo a un pìe da ‘na fresa, che se ga cavà via da so pòsta [10], che si strappò via da solo[no ghe xe ła fonte]. El indosava pianèłe inpé de stivałi, parchè a so punión i faseva megio prexa so’l ponte mogià de ła nave; anpò par che ła vera caxon fuse ‘l fato che’l patìse de całi[9] o di góta [11], e i stivałi ghe dołeva maxormente de łe papùse.

Dopo ła bataja, don Giovanni d'Austria ga fato presion so Venesia parchè Venier fuse destituìo : i do no gavaea mai instaurà un bon raporto e ‘l 31 xenaro 1572 el doxe ga scrivesto a Venier che’l sarìa stà stato afiancà da un segondo capitan xeneral, ancora da ełexer; drìoman ła sielta xe cascà so Jacopo Foscarini [12], al tenpo proveditor xeneral in Dalmasia.

Dogado e morte[canbia | canbia el còdaxe]

Dopo ła paxe, Sebastiano Venier xe tornà a Venexia co’ l'aura del vinsidor e l'11 xugno 1577 el xe stà ełeto Doxe a l'unanimità. El 20 desenbre 1577 un viołento insendio ga desfà alcune parti del Pałaso Dogal, destruxendo opare de inestimabiłe vałor cua contegnùe [13].

El xe moristo el 3 marso 1578 e ‘l xe stà sepełìo inte’ła céxa de Santa Maria degli Angeli a Murano; ‘ntel 1907 łe so spogie xe stàe recołocàe inte ła Baxełega de San Zanipoło[2], ‘ntel sestièr de Casteło.

Bibliografia[canbia | canbia el còdaxe]

  • Niccolò Capponi, Lepanto 1571. La Lega santa contro l'impero ottomano, Milano, Il saggiatore, 2010.
  • Pompeo Molmenti, Sebastiano Veniero E La Battaglia Di Lepanto: Studio, Nabu Press,
  • Arrigo Petacco, La croce e la mezzaluna: Lepanto 7 ottobre 1571: quando la Cristianità respinse l'Islam, Milano, Mondadori, 2005.
  • Andrea Da Mosto, I Dogi di Venezia, Milano, Giunti, 2003.

Voxe corełàe[canbia | canbia el còdaxe]

Altri projeti[canbia | canbia el còdaxe]

Notasion[canbia | canbia el còdaxe]

  1. Da Mosto, op. cit., p. 287.
  2. 2,0 2,1 2,2 Sebastiano Venier, Enciclopedia italiana. Lingambo vardà el 15 marzo 2015.
  3. Da Mosto, op. cit., pp. 287-288.
  4. 4,0 4,1 4,2 Molmenti, op. cit., pp. 9-10.
  5. Molmenti, op. cit., p. 24.
  6. Molmenti, op. cit., p. 38.
  7. Molmenti, op. cit., p. 47.
  8. xe interesante notar come sia posiibiłe incontrar na espresion conpagna inte ła titoładura marinaresca turco-ottomana de Qapudan-i Derya (Capitan del Mar).
  9. 9,0 9,1 Petacco 2005, op. cit., p. 150.
  10. 10,0 10,1 Petacco 2005, op. cit., p. 174.
  11. Ugo Fugagnolio, Bisanzio e l'Oriente a Venezia, LINT, 1974.
  12. (EN) Kenneth Meyer Setton, The Papacy and the Levant, 1204-1571, p. 1073
  13. (IT) «Il Paradiso di Guariento, l’incendio del 1577 e il concorso per il Paradiso - Palazzo Ducale». Palazzo Ducale, 2012-01-19. URL verto in data 2018-02-15.
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Sebastiano_Venier&oldid=957441"