Fontego dei Todeschi

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Fasàda del Fontego dei Todeschi

El Fontego dei Todeschi o (dei Tedeschi) xe un pałaso de Venesia, situà inte el sestièr de San Marco, e afasà su'l Canal Grando, in poxision drìo al Ponte de Rialto.

Storia[canbia | canbia el còdaxe]

Conpàgno al Fontego dei Turchi el Fóntego dei Todeschi xe de antiga fondasion (XIII secoło) e łigà a łe exigénse comerciałi de ła Republica de Venesia; el zera pónto de armìxo de łe marcansìe trasportàe da mercanti todeschi, che qui łe imagaxenàva.

L'edificio orixinàl xe stà vitima de un incendio devastante ne ła nòte infra el 27 e el 28 xenaro 1505, ma in manco de sinque mexi el Senato venesian gaveva xa tolto decision de ricostruirlo su progeto de Girolamo Tedesco. Se tràtava de na conpleta ricostrusión, che ga avùo liógo intra el 1505 e el 1508. A difarènsa de altri pałasi sol Canal Grando, zera stà decixo de no ricorér a decorasion marmoree nè ełementi decorà a strafòro, sbełetàndo pitòsto łe canpidure łibare infra łe fenèstre co afreschi, par i cuałi zera stài ciamài Giorgione e el so xóvene arlèvo Tiziano. Segóndo Dolce, che scriveva inte el 1557, ła Giustizia de Tiziano, dipinta su'l lai de ła całe, xera cussì beła che zera stàda canbiàda par òpara del méstro Giorgione, inxeneràndo un ràdego intra i do[1].

Inte el 1508 xe stàda çełebràda ła concluxion dei łavori co na mesa pontificàl e inte el steso ano un ràdego par la corisponsion dei afreschi de Giorgione fa pensàr che anca ła decorasion esterna fuse conpleta[1], verso el 1760 i afreschi zera oncora discretamente lexibiłi, come che mòstra na serie de incixión de Anton Maria Zanetti.

Cofà i altri fónteghi de ła çità, anca staltro xe stà sopreso quando che xe avegnùa ła caxùa de ła Republica inte el 1797.

Xe stà a lóngo de propietà de łe Poste Itałiane. Cedùo inte el 2008 al grupo Benetton par un inporto de 53 miłioni di euro[2], se prevéde che vegnarà sotopósto ad un novo intervento de recupero stàtego e funsionałe, soto ła diresion artìstega de l'architeto ołandéxe Rem Koolhaas, co ła creasion de un pòło non soło che comerciałe sensa fronte ma anca culturałe[3].

Descrision[canbia | canbia el còdaxe]

Esterno[canbia | canbia el còdaxe]

Grando conpleso che varda sol Ponte de Rialto, el Fontego xe un edificio a pianta quadra disposto su tre livełi intorno a na corte interna, coverto da na strutura in vero e in asiàl, dove che xe conservà l'antigo poso. Al pian terén sinque grande arcàe a tuto sesto sera un pòrtego in diałogo col Canal Grando, indove se descargàva łe marcansìe. El secondo liveło xe parcorso da na lónga fiła de bifore e monofore a cui corisponde simetricamente łe fenestre quadre minori dei do piani sorastanti. La somità del pałaso xe merlàda. Verso el 1508 ła fasàda che dà su'l Canal Grando zera stàda afrescàda par man de Giorgione e de Tiziano Vecellio, ma ancùo del so laóro ghe ne resta pochi tochetini a łe Gałarìe de l'Academia, deteriorà dai agenti atmosferici, el clima maùco e el salmastro de ła łaguna.

Interno[canbia | canbia el còdaxe]

Anca i iterni conservava òpare de inestimàbiłe vałór, dei pitóri Paolo Veronese, Tiziano Vecellio e Jacopo Tintoretto, dei cuałi ancùo se ga perso squaxi ogni trasa. Resta a testimoniansa de ła funsion che durante i secołi ga svolto l'edificio, i numeroxi sinbołi che i mercanti insìdeva, soratuto so ła pièra de łe cołone, par segnałàr i vani indove zera depoxitàe łe marcansìe.[4].

I afreschi destacà[canbia | canbia el còdaxe]

I afreschi tacà da l'esterno de l'edificio (dal 1937) zera stài conservài in varie sedi (Pałaso Dogal, Gałarìe de l'Academia), prima de eser riconposti ne ła Ca' d'Oro.

De Giorgione resta ła Nuda drento na nìcia e tocheti de figure feminiłi. De Tiziano resta :

  • Compagno della calza, 241x159 cm
  • Giuditta/Giustizia, 212x346 cm
  • Combattimento di giganti e mostri, 157x320 cm
  • Allegoria, 157x328 cm
  • Combattimento di un putto co un drago, 155x375 cm

Altre imàxeni[canbia | canbia el còdaxe]

Bibliografia[canbia | canbia el còdaxe]

  • Marcello Brusegan, [[La grande guida dei monumenti di Venezia. Roma, Newton & Compton, 2005. ISBN 88-541-0475-2.
  • Guida d'Italia - Venezia. 3° ed. Milano, Touring Editore 2007. ISBN 978-88-365-4347-2.

Note[canbia | canbia el còdaxe]

  1. Alessandra Fregolent, Giorgione, Electa, Milano, 2001, pag. 102. ISBN 88-8310-184-7
  2. Cfr.archiviostorico.corriere.it
  3. Cfr. archiportale.com
  4. Cfr. [1]

Siti indove vardar el Fontego dei Todeschi[canbia | canbia el còdaxe]

Voxe łigàe[canbia | canbia el còdaxe]

Altri progeti[canbia | canbia el còdaxe]

Controło de autoritàVIAF (EN168336254 · ISNI (EN0000 0001 2235 975X · GND (DE4266653-3 · ULAN (EN500312430 · WorldCat Identities (EN168336254
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Fontego_dei_Todeschi&oldid=1030907"