Diałeto pavan

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.

El Vèneto pavan el xe stà el diałeto de ła łéngua Vèneta pì parlà fìn a ła fin del XIX secoło. El tołe el só nome dal contado de ła sità de Padoa, apunto ciamà "Pava" na òlta, ma el gièra difondesto da i confini de ła łaguna al Połéxine, el baso vixentin, l'alto vixentin tra ła sità e Basan e tuta ła basa veronexe. El xe stà łéngua łetarària in contrapoxision al Venexiàn, e el xe stà scrivesto da autori pì o manco famoxi tipo el Ruzante, Nicolò de' Rossi e Marsilio da Carrara intrà el 1300 e el 1600, e el xe stà po' ciapà in man danovo da Domenico Pittarini, c'a el ga sièlto de scrìvar inte ła łéngua ca el sentiva dir da i contaìni de łe só parti par łe só comedie de teatro dei ani '60 e '70 de l'òtosénto. Al dì de oncó no el se sente dir altro, sa no al masimo da calche contaìn vecio inte ła vèrta canpagna, spece tra Pàdoa e Vicensa.

Rancune de łe caraterìsteghe prinsipałi del pavan łe gièra:

  • Finał iregołar de ła prima persona singołar in è, cofà in Mi hè mi go.
  • Rèxa del Tałian gl in gi, cofà inte el Vèneto łagunar; Mi vuogio mi vojo/vogio
  • Coniugasion interogativa de ła seconda persona singołar in -stu, de ła seconda plurał in -u
  • Conpagno del Venexian de na òlta, se dixea vu in sito de nialtri/nantri
  • Prexensa di metafonexi inte i plurałi dei nomi e dei verbi: toxo/tuxi, mexe/mixi
  • Prexensa de łe interdentałi fricative /θ/ e /ð/. ð, modernamentre se ga trasformà inte na d cofà in dente xente
  • I averbi de modo i se formaa co -mén: seguramén seguramentre
  • El corispondente a ła final del Vèneto de oncó el giera : El xe stò el xe stà, ma, łato, desgraziò dexgrasià
  • El corispondente a ła final del Vèneto de oncó -ai el giera : mai
  • Scholia Scholia el detien schemi gràfeghi so Diałeto pavan
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Diałeto_pavan&oldid=1061805"