Betula

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Bredoła
Errore Lua in Modulo:Imajine_sinotego alla linea 66: Tried to read nil global catDidascalia.
Clasifegasion sientìfega
RegnoPlantae
ClaseMagnoliopsida
FamejaBetulaceae
Areal bereza.png


Ła brèdoła (o bredol, albareła o bioła, beđòl o pirca (nome sientifego Betula) ła xe na pianta de ła fameja de łe Betulaceae. in inglexe se dixe birch, in todesco Birke, in sloveno bréza, in taljan betulla.

Un bosco de bredołe

Ła pol rivare a 15-30 metri de altesa e vivare fin a 160 ani. Sta pianta la buta el połine intrà febraro e apriłe.

Ałergia a ła bredoła[canbia | canbia el còdaxe]

Fra febraro e aprile el połine fa danare kuei che xe ałergici al połine de bredoła, co starnui, bruxor de oci e asma (ałergia a ła bredoła). In Scandinavia ła bredoła, o mejo el so połine, xe l'ałergene che fa vegnere pi ałergie de tuti.

Flag of Finland (bordered).svg

Ła bredoła come albaro sinboło[canbia | canbia el còdaxe]

Ła bredoła xe l'albaro nasional de ła Finlandia

El legno[canbia | canbia el còdaxe]

legno de bredoła

El legno de bredoła el rexiste al seco e al'umido e el vien doparà dal marangon par fare careghe, tołe, scałe, ma anca socołi e dóe de łe boti. Senpre el legno de bredoła xe un otimo legno da bruxare.

El suco de bredoła[canbia | canbia el còdaxe]

Foje e fruti de bredoła

Faxendo dei taj suła scorsa, se pol tirar fora un suco, un fià dolse, verde ciaro, bevù in specie in Finlandia, Estonia, Letonia, Lituania, Rusia, Bielorusia e Ucraina: el suco de bredoła. Secando i buti e łe foje, se pol avere un te diuretico, xontàndoghe aqua de bojo.

El ksiłitoło, sucaro del legno[canbia | canbia el còdaxe]

Dała bredoła se tira fora el ksiłitoło o sucaro del legno (formuła chimica C5H12O5),

Ła strutura biochimica del ksiłitoło

un alcol che el ga manco całorie del sucaro normałe (sacarosio) e el pol esare doparà dai diabetici sensa che el ghe tira su el liveło de sucaro inte el sangue (glicemia). Doparà drento ła ciunga (ciunghe al ksiłitoło), el defende i denti da ła placa baterica e da ła carie.

Cristałi de ksiłitoło

Çerti studi i ga anca fato vedare che el ksiłitoło (łe ciunghe al ksiłitoło) el pol prevenire łe otiti. Ocio coi can perché el ksiłitoło el xe vełenoso par lori e se i ghin magna tanto, i pol morir.

Controło de autoritàLCCN (ENsh85014281 · GND (DE4136469-7 · BNF (FRcb12288358h (data)
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Betula&oldid=1009996"