Łéngua rusa

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Infobox de ŁénguaŁéngua rusa
русский e русский язык‎ Cànbia el vałor in Wikidata
00Russian Alphabet 3.svg
Cànbia el vałor in Wikidata
Nome locaƚeрусский
Tipołéngua viva, łéngua e łéngua naturałe Cànbia el vałor in Wikidata
Parlà inRusia ed altrove.
Autòctono derussi (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
Parlanti
Totałe180 milioni (2010 Cànbia el vałor in Wikidata)
Caratarìsteghe
Scrituraalfabeto russo e alfabeto sirìłego
Clasifegasion lenguìstega
Lengue indoeuropee
Regoƚà daRussian Language Institute (en) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
Vulnerabiłità1 segura Cànbia el vałor in Wikidata
Istòriastoria della lingua russa (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
Còdazi
ISO 639-1ru
ISO 639-2rus
ISO 639-3rus Cànbia el vałor in Wikidata
SILRUS
Glottologruss1263 Cànbia el vałor in Wikidata
Linguasphere53-AAA-ea Cànbia el vałor in Wikidata
Ethnologuerus Cànbia el vałor in Wikidata
ASCL3402 Cànbia el vałor in Wikidata
IETFru Cànbia el vałor in Wikidata
Destribusion zeogràfega
Idioma ruso.PNG
Distribusion giografega del ruso

El ruso (nome nativo русский язык, russkij jazyk ['ru.skʲɪj jɪ.'zɨk]) el xe na lengua slava oriental. El xe ła lengua uficial de ła Rusia e el xe parlà da 180 miłioni de àneme cofà łéngua mare, 120 miłioni cofà seconda łéngua.

Ła xe parlada da ła maxor parte de ła popołasion de ła Rusia, e da de łe minoranse in scuaxi tuti łi paexi che łi faseva parte de ła Union Sovietega. Ła xe łengua ofisial in Rusia, Rusia bianca, Cosachia, Kirghisia e Tagikia.

Ła xe stada na łengua de gran inportansa inte el XX secoło. Ła xe una de łe łengue ofisiałi de ła Organisasion de łe Nasion Unìe.

Carateristiche de ła łengua[canbia | canbia el còdaxe]

Sta łengua łe se ga desviłupà dal slavonico, del cual ła ga mantegnuo ła strutura sintatica-infesionale łe raixe del łesico, ma el ga integrà molte parołe del łesico internasional. El ruso el ga de łe carateristeghe tipeghe de łe łengue slave orientałi, cofà ła epntesi (o in ruso полногласие, polnoglasie): el inserimento de vocałi intra łi grupi consonanteghi, che łi evita ła pronunsia de do consonanti tacae; sto fenomeno el xe scominsià inte el XV secoło, anca se el ga subio de łe modifeghe sia ziogràfeghe che diacroneghe.

El xe na łengua non tonal; łe vocałi miga asentae łe xe brevi e ridote.

Alfabeto e pronunsia[canbia | canbia el còdaxe]

El vien scrito co łe 33 łetare del alfabeto siriłico.

Majuscuła Minuscoła Nome Transliterasion Pronunsia
(API)
А а a a [a]
Б б be b [b] ~ [bʲ]
В в ve v [v] ~ [vʲ]
Г г ge g [g] ~ [gʲ]
Д д de d [d] ~ [dʲ]
Е е je e, è, ye [ʲɛ]
Ё ё jo o, yo [ʲo]
Ж ж se s, j, zh [ʒ]
З з ze z [z] ~ [zʲ]
И и i i [i]
Й й i s kratkoj j, y, ĭ [j]
К к ka k [k] ~ [kʲ]
Л л el l [ł] ~ [ʎ]
М м em m [m] ~ [mʲ]
Н н en n [n] ~ [nʲ]
О о o o [o]
П п pe p [p] ~ [pʲ]
Р р er r [r] ~ [rʲ]
С с es s [s] ~ [sʲ]
Т т te t [t] ~ [tʲ]
У у u u [u]
Ф ф ef f [f] ~ [fʲ]
Х х ha h, kh [x] ~ [xʲ]
Ц ц ce c, ts͡ [ʦ]
Ч ч če č, tch [ʧʲ]
Ш ш ša š, ch [ʃ]
Щ щ šča ŝ, šč, chtch [ʃʲʧʲ]
Ъ ъ tvjordyj znak ”, " - [palatałixasion]
Ы ы jery y [ɨ]
Ь ь mjahkij znak ’, ' + [palatałixasion]
Э э è oborotnoje è, ė, e [ɛ]
Ю ю ju û, you, iu, iu͡ [ʲu]
Я я ja â, ya, ia, ia͡ [ʲa]

Łiteratura[canbia | canbia el còdaxe]

Intra łi autori che łi ga scrito in sta łengua se ricorda Puškin, Gogol, Dostoevskij e Tolstoj.

Cołegamenti esterni[canbia | canbia el còdaxe]

Controło de autoritàLCCN (ENsh85115971 · GND (DE4051038-4 · BNF (FRcb11932810g (data) · BNE (ESXX527767 (data) · NDL (ENJA00569746
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Łéngua_rusa&oldid=1091812"